Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Publikacje

Kancelaria Prawna SKARBIEC

Źródło: Gazeta Finansowa

Data: 2009-20-11

Autor: Kinga Stachowiak, Instytut Edukacji Konsumentów na Rynku Kapitałowym

Przez długi czas rozwiązania z zakresu międzynarodowej optymalizacji podatkowej dostępne były wyłącznie dla nielicznej elity najbogatszych inwestorów. Jednak obecnie profesjonalni inwestorzy używają ich do minimalizacji zobowiązań podatkowych nawet w przypadku portfeli, których wartość nie przekracza kilku milionów złotych.

Instytut Edukacji Konsumentów na Rynku Kapitałowym dokonał analizy rozwiązań stosowanych przez znanych inwestorów giełdowych, korzystając  z publicznie dostępnych źródeł w postaci m.in. raportów bieżących spółek giełdowych oraz decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 

Jak wynika z poniższej analizy, do wehikułów korporacyjnych najczęściej używanych przez  biznesmenów polskich bądź inwestujących w Polsce, należą  spółki kapitałowe z siedzibą na Cyprze bądź w Holandii, a pośrednio - również fundacje w Lichtensteinie. W pojedynczych wypadkach, znaczne pakiety akcji polskich spółek giełdowych bywają również kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio m.in. przez spółki zlokalizowane na Wyspach Dziewiczych, Kajmanach, w Luksemburgu, czy Panamie.

O komentarze do poszczególnych rozwiązań poprosiliśmy mec. Roberta Nogackiego z Kancelarii Prawnej Skarbiec, która specjalizuje się w międzynarodowej optymalizacji podatkowej. Nogacki zgodził się odpowiedzieć na nasze pytania z zastrzeżeniem, iż komentować będzie konstrukcje prawne, a nie okoliczności konkretnych transakcji. Te ostatnie nie są mi znane i być może motywy konkretnych transakcji były zupełnie inne niż korzyści podatkowe i zamiar zachowania poufności – zaznaczył.

Wariant "cypryjski"

Do rozwiązań najbardziej popularnych wśród inwestorów giełdowych należy tworzenie spółek holdingowych na Cyprze.  - Zastosowanie spółki z siedzibą na Cyprze w charakterze podmiotu holdingowego to rozwiązanie stosunkowo proste i bezpieczne - twierdzi mec. Nogacki z Kancelarii Skarbiec. Jednocześnie wiąże się z realnymi korzyściami: dochody spółek cypryjskich  z obrotu papierami wartościowymi są zwolnione z podatku dochodowego. Dywidendy wypłacane przez zagraniczną spółkę na rzecz spółki cypryjskiej  mogą być w pewnych okolicznościach  zwolnione na Cyprze od podatku dochodowego. Również dywidendy wypłacane przez cypryjskie spółki swoim wspólnikom  nie podlegają opodatkowaniu na Cyprze. Stawka podatku dochodowego, wynosząca 10 proc., jest najniższa w Europie. Ponadto, jak twierdzi Nogacki, umiejętnie stosując umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w pewnych okolicznościach dochód osiągnięty przez spółkę cypryjską można alokować z Cypru na Seszele, gdzie spółka nie zapłaci 10 proc. podatku dochodowego, ale 1,5 proc.

Wskazując najbardziej znaczące przykłady wykorzystania spółek cypryjskich w charakterze akcjonariuszy polskich spółek giełdowych, można wspomnieć wart 599,41 mln zł pakiet akcji  Multimedia Polska SA, który posiada cypryjska spółka TRI Media Holdings Ltd oraz wart 380,13 mln zł pakiet akcji Zakładów Tłuszczowych Kruszwica SA, który kontroluje Windstorm Trading & Investments Limited, zawiązana na Cyprze spółka łączona z osobą Jerzego Staraka. Natomiast Namsen Limited z siedzibą w Nikozji, którego właścicielem jest Andrey Verevsky - założyciel i prezes rady dyrektorów Kernel Holding S.A., posiada wart ok. 1,64 mld zł parkiet akcji Kernel Holding.
Wskazując tylko kilka z licznych innych przykładów cypryjskich spółek holdingowych, które kontrolują znaczne pakiety polskich spółek giełdowych:

- 28,15 proc. akcji Przedsiębiorstwa Przemysłu Spożywczego PEPEES SA (warte 11,22 mln zł) kontroluje Midston Developments Limited z siedzibą w Nikozji, zaś kolejne 7,38 proc. kontroluje Richie Holding Ltd, również z siedzibą w Nikozji na Cyprze,

-  Invar & Biuro System SA, który prowadzi działalność  w zakresie dystrybucji produktów multimedialnych oraz urządzeń elektronicznych, posiadał aż trzech znacznych  udziałowców z siedzibami rejestrowymi na Cyprze: Postino Holdings Limited z siedzibą w Limassol, St. Gallen Holdings  Limited z siedzibą w Nikozji oraz Lausanne Investments  Limited z siedzibą w Limassol (aktualnie pakiet powyżej 5 proc. posiada już tylko Postino Holdings Limited),

- Sidegrove Holdings Limited posiada 8,30 proc. akcji Amica  Wronki SA (pakiet wyceniany aktualnie na 8,89 mln zł),

- cypryjska Dekra Holdings Limited posiada 9.99 proc. akcji  Kredyt Inkasso S.A.

Fundacja prywatna w Lichtensteinie

Część inwestorów giełdowych decyduje się również na wykorzystanie bardziej kompleksowych strategii, polegających np. na połączeniu spółki na Cyprze z fundacją prywatną, z siedzibą w Lichtensteinie, która występuje w charakterze podmiotu kontrolującego całą grupę kapitałową.

Na tle innych jurysdykcji offshorowych struktury korporacyjne z siedzibą w Lichtensteinie charakteryzują stosunkowo wysokie koszty rejestracji i utrzymania, ale fundacje prywatne z siedzibą w tym kraju to prawdziwy Cadillac rozwiązań optymalizacyjnych - twierdzi Nogacki. Cechują je minimalne zobowiązania podatkowe i bardzo wysoki poziom poufności dla beneficjentów. Podmioty takie służą w pierwszej kolejności nie tyle optymalizacji podatkowej, co oddzieleniu majątku biznesmena od ryzyka operacyjnego związanego z działalnością gospodarczą którą prowadzi.  W przeciwieństwie do fundacji utworzonej pod rządami prawa polskiego, fundacja prywatna nie musi posiadać żadnych celów użyteczności publicznej i jej dokumenty fundacyjne mogą wprost wskazywać, że wyłącznym celem fundacji jest zarządzanie majątkiem przekazanym przez Jana Kowalskiego, w sposób określony przez Jana Kowalskiego i dysponowanie tym majątkiem na rzecz rodziny Kowalskich. Powstaje w ten sposób pewna masa majątkowa, z której beneficjenci mogą korzystać, ale która nie odpowiada za osobiste długi beneficjentów. Majątek złożony w fundacji jest więc chroniony przed ryzykiem windykacji ze strony wierzycieli osobistych beneficjentów i fundatora.

Przykład wykorzystania fundacji prawa Lichtensteinu znaleźć można w raportach bieżących  FAM Grupa Kapitałowa S.A. W dniu 31 marca 2008 r. zarząd spółki giełdowej FAM Grupa Kapitałowa S.A. poinformował o  otrzymaniu od przewodniczącego swojej Rady Nadzorczej, Mirosława Kalickiego, informacji o dokonaniu przez niego darowizny 583.066 akcji spółki FAM Grupa Kapitałowa S.A. do fundacji MIRKAL Family Foundation z siedzibą w Lichtensteinie. Kilka dni później, w dniu 3 kwietnia 2008 r., Mirosław Kalicki podarował fundacji MIRKAL Family Foundation kolejne 2.791.214 akcji spółki FAM Grupa Kapitałowa S.A.  Następnie, tego samego dnia fundacja MIRKAL Family Foundation wniosła aportem do jednostki zależnej od Mirosława Kalickiego - spółki Bystalen Investments Limited z siedzibą na Cyprze wszystkie posiadane przez siebie 3.374.280 akcji spółki FAM Grupa Kapitałowa S.A.

W ten sposób powstała złożona, multijurysdykcyjna struktura obejmująca pakiet akcji w Polsce (FAM Grupa Kapitałowa S.A.), kontrolowany przez spółkę cypryjską (Bystalen Investments Limited), kontrolowaną przez fundację z siedzibą w Lichtensteinie (MIRKAL Family Foundation).

Inne ciekawe rozwiązanie zastosował wiodący akcjonariusz Prospera, który powołał fundację prywatną w Lichtensteinie -  FPT Foundation. FPT Foundation jest fundacją rodzinną. Jej statutowym przedmiotem działalności jest finansowanie utrzymania, wykształcenia i opieki zdrowotnej, zapewnienie, a także polepszenie dotychczasowego ogólnie pojętego standardu życia oraz wszelki wsparcie gospodarcze beneficjantów. 

Następnie FPT Foundation powołała w Danii spółkę zależną Oktogon Investments ApS, której celem jest prowadzenie, bezpośrednio i pośrednio, działalności inwestycyjnej. Jak komentuje Robert Nogacki z Kancelarii Prawnej Skarbiec: -  Duńska spółka holdingowa jest doskonałym rozwiązaniem, Nie płaci ona podatku od dywidendy otrzymywanej jeśli posiada w spółce płacącej dywidendę co najmniej 20 proc. akcji przez okres więcej niż 12 miesięcy.  Dania nie pobiera też podatku od dywidendy wypłacanej przez duńską spółkę holdingową w odniesieniu do państw, które mają zawarte z Danią umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Brak jest opodatkowania czynności podwyższenia kapitału i pożyczek.

Następnie FPT Foundation z Lichtensteinu sprzedał duńskiej spółce zależnej Oktogon Investment 2.105.000 akcji uprzywilejowanych imiennych polskiej spółki  Prosper, dających 30,66 proc. udziału w kapitale zakładowym i uprawniających do 49,96 proc. głosów na WZA. W kolejnym ruchu, w kwietniu 2009 r. FPT Foundation zbyła wszystkie akcje zależne Oktogon Investment ApS. Po dokonanych zmianach FPT Foundation nie posiada pośrednio lub bezpośrednio żadnych akcji Prosper S.A. Nie znaczy to jednak, że fundacja wycofuje się z aktywności gospodarczej w Polsce. W dniu 8 lipca 2009 r. Torfarm S.A. poinformował o zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego spółki, którego skutkiem  470.000 akcji nowej emisji objęła FPT Foundation. Łącznie więc podmiot ten posiada 10,64 proc. akcji Tormarmu o wartości 33,14 mln zł.

Publikacje tematyczne związane z działem

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012