Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Raje podatkowe

Optymalizacja podatkowa

"Tylko dwie grupy ludzi narzekają na podatki - kobiety i mężczyźni."

Co zrobić, żeby płacić niższe podatki? Nad tym pytaniem często zastanawiają się przedsiębiorcy, gdyż podatki zazwyczaj stanowią znaczny koszt w działalności przedsiębiorstwa.

Przy umiejętnym zarządzaniu podatkami, w tym planowaniu i zastosowaniu optymalizacyjnych rozwiązań podatkowych można znaleźć duże oszczędności w tym zakresie. Jednak dla tych potrzeb konieczne jest wyraźne rozróżnienie pojęcia legalnego "unikania opodatkowania" (ang. tax avoidance) od nielegalnego "uchylania się od opodatkowania" (ang. tax evasion).

Unikanie opodatkowania

Definicję pojęcia "unikanie opodatkowania" można znaleźć w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie prawa podatkowego. W tym zakresie został już utrwalony pogląd, iż "zmniejszanie ciężaru opodatkowania może następować w sposób legalny, przy wykorzystaniu elementów konstrukcyjnych danego podatku (ulgi, zwolnienia podatkowe, odliczenia itp.). Takie działanie podatnika nazywane jest unikaniem opodatkowania i pojmowane jest jako działanie za pomocą legalnych środków, które ma na celu zmniejszenie opodatkowania, lub nawet jego uniknięcie (oszczędzanie podatkowe)." - m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2005 r. (I SA/Wr 3065/03).

Podkreślane jest również, iż " z żadnej normy prawnej nie można wyprowadzić zasady nakładającej na podatnika obowiązek działania dla powstania zobowiązania podatkowego w najwyższej możliwej wysokości" (wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2003 r. (sygn. I SA/Wr 1183/00)). W związku z tym przyjmuje się, że "jeżeli obowiązujący porządek prawny stwarza podatnikowi możliwość wyboru kilku legalnych konstrukcji do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, z których każda będzie miała inny wymiar podatkowy, to wybór najkorzystniejszego podatkowo rozwiązania nie może być traktowany jako obejście prawa" (por. glosa K. Zagrobelnego do wyroku NSA z dnia 9 lutego 2000 r. I SA /Gd 2036 /97, OSP z 2001 nr 10 str. 521).

Uchylanie się od opodatkowania

W odróżnieniu od unikania opodatkowania "uchylanie się od opodatkowania" jest działaniem sprzecznym z prawem, polegającym na zatajeniu lub oszustwie, wprowadzeniu organów podatkowych w błąd i w efekcie zmniejszeniu ciężarów podatkowych w sposób nielegalny. Skutkiem takiego zachowania podatnika jest niezapłacenie podatku należnego fiskusowi lub zapłacenie podatku w wysokości niższej niż należna.

Uchylanie się od opodatkowania może przybierać różne formy - np. zatajenie przedmiotu opodatkowania lub zawarcie pozornej czynności prawnej. Z uchylaniem się od opodatkowania wiąże się odpowiedzialność karna lub karnoskarbowa.

Legalna optymalizacja podatkowa

Jak widać legalność postępowania podatnika odróżnia unikanie opodatkowania od uchylania się od opodatkowania. W praktyce, ze względu na fakt, iż przepisy prawa podatkowego co do zasady nie zawierają norm zakazujących lub nakazujących określone działania, lecz raczej określają konsekwencje danego postępowania (np. zawarcia danej czynności), niekiedy może być ciężko ustalić czy konkretne działanie miało jednoznacznie legalny charakter. Dlatego też o legalności działań podatnika będą decydować przede wszystkim okoliczności faktyczne konkretnej sprawy i treść przepisów prawa, które mają lub mogłyby mieć zastosowanie.

W świetle powyższego wszelkie działania optymalizacyjne, które zakładają unikanie opodatkowania w sposób zgodny z przepisami prawa, w tym wykorzystują istniejące luki w prawie, w zasadzie powinny być dozwolone. Jednak przy tym należy pamiętać o pewnych ograniczeniach, które przewiduje prawo podatkowe w tym zakresie. Przykładem takiego ograniczenia może posłużyć np. przepis ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych niedopuszczający korzystnego opodatkowania transakcji łączenia lub podziału spółek, gdy nie mają one uzasadnienia ekonomicznego, a ich głównym celem jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

Obejście prawa podatkowego

Jednocześnie przepisy Ordynacji podatkowej przewidują tzw. klauzulę obejścia prawa, na podstawie której organa podatkowe mają możliwość np. interpretowania czynności prawnej biorąc pod uwagę jej zamiar i cel czy też zwrócenia się do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w przypadku, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania wynikają wątpliwości w tym zakresie. Przedmiotowa klauzula pozwala organom podatkowym wykryć przede wszystkim przypadki uchylania się od opodatkowania przez podatników np. stwierdzić pozorność zawartej umowy czy też przypadek oszustwa podatkowego (np. w zakresie podatku VAT, które może mieć miejsce kiedy podatnicy wystawiają faktury z tytułu czynności, które w rzeczywistości nigdy nie były wykonane). Przy tym należy wyraźnie zaznaczyć, iż przedmiotowa klauzula nie może być podstawą do kwestionowania przez organa podatkowe legalnych rozwiązań optymalizacyjnych. W tym miejscu warto zacytować również wyrok NSA z dnia 17 marca 1999 r., (sygn. akt SA 5341/98): "Sam fakt, że forma i treść umów powodowała zmniejszenie opodatkowania jej stron nie może stanowić podstawy do uznania, że miała ona na celu obejście przepisów prawa z chwilą, gdy mieściła się w jego granicach i odpowiadała także normom prawa podatkowego".

Zakończenie

Często, żeby znaleźć oszczędności w podatkach, nie trzeba od razu wprowadzać skomplikowanych struktur podatkowych, lecz wystarczy w pełni korzystać z rozwiązań przewidzianych wprost w przepisach podatkowych. Do tego może być potrzebna wnikliwa analiza istniejących już rozliczeń podatkowych przedsiębiorstwa oraz wprowadzenie odpowiednich procedur wewnętrznych. Dla przykładu w podatku dochodowym od osób prawnych oszczędności mogą przynieść stosowne procedury w zakresie rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów związanych z nieściągalnymi wierzytelnościami czy też stosowanie współczynników w przypadku amortyzacji środków trwałych.

Warto również podkreślić, iż w zakresie optymalizacji brak jest uniwersalnych rozwiązań. Każde rozwiązanie optymalizacyjne powinno być zawsze dostosowane do potrzeb konkretnego podatnika i będzie zależało między innymi od zakresu i rozmiaru jego działalności, rodzaju dokonywanych transakcji, struktury własnościowej itp.


>>> POWRÓT do zestawienia rajów podatkowych

WIĘCEJ PUBLIKACJI KANCELARII PRAWNEJ SKARBIEC

pdf

Pobierz wszystkie publikacje jako archiwum ZIP.

Minimalne podatki maksymalna poufność

Łatwe i poufne rejestrowanie spółek cudzoziemcom; korzystne zwolnienia i ulgi podatkowe bądź niskie podatki. Takich rajów na świecie jest jeszcze sporo.

Raj na ziemi

Zagadnienie optymalizacji podatkowej przy zastosowaniu rajów podatkowych budzi w opinii publicznej szereg kontrowersji. Częściowo dlatego, ze kojarzy się ono z „praniem brudnych pieniędzy” i działalnością poniekąd na bakier z prawem i daleką od etyki. Na temat tych stref krąży nieskończonac ilość mitów, często w żaden sposób nie przystających do rzeczywistości.

Księgi wieczyste online czyli cała prawda o twoim majątku

W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości możliwość przeglądania ksiąg wieczystych przez Internet to „ułatwienie, które odczuwa i z którego korzystać może wiele tysięcy osób dziennie”. Jednak w rzeczywistości jest to również wielkie zagrożenie dla prywatności osób, które dotąd mogły uważać inwestycje w nieruchomości za pewną możliwość dyskretnego lokowania kapitału.

Optymalizacja podatkowa w polskich spółkach giełdowych

Przez długi czas rozwiązania z zakresu międzynarodowej optymalizacji podatkowej dostępne były wyłącznie dla nielicznej elity najbogatszych inwestorów. Jednak obecnie profesjonalni inwestorzy używają ich do minimalizacji zobowiązań podatkowych nawet w przypadku portfeli, których wartość nie przekracza kilku milionów złotych.

Liechtenstein lepszy od Warszawy

Offshoringowa fundacja prywatna to jedna z najciekawszych i bardziej opłacalnych formuł planowania finansowego dla zamożnych.

Raje podatkowe– czyli jak legalnie nie płacić podatków

Benjaminowi Franklinowi przypisuje się powiedzenie, że w życiu pewne są tylko śmierć i podatki. W rzeczywistości, między podatkami a śmiercią istnieje kilka istotnych różnic. Po pierwsze, w przeciwieństwie do podatków, śmierć nie staje się bardziej dotkliwa wraz z każdą kadencją parlamentu. Po drugie, podatki nie umierają, a śmierć bywa opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn. Po trzecie,umieramy tylko raz, a podatki musimy płacić co roku...

Publikacje tematyczne związane z działem

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012