Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Doradztwo prawne

Ustanowienie zastawu rejestrowego

Zastaw rejestrowy jest ograniczonym prawem rzeczowym, regulowanym przez Ustawę o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów z dnia 6 grudnia 1996 r. (Dz.U. Nr 149, poz. 703). Służy do zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych, stanowiąc skuteczne narzędzie prewencyjne, zapobiegające długotrwałemu i kosztownemu procesowi poszukiwania majątku dłużnika.

 

Istota
zastawu rejestrowego

Ustanawiając zastaw rejestrowy, właściciel rzeczy (Zastawca) zapewnia wierzycielowi (Zastawnikowi) możliwość zaspokojenia swoich roszczeń, związanych z zabezpieczoną wierzytelnością, z przedmiotu zastawu. Co bardzo istotne, Zastawnik zyskuje pierwszeństwo w zaspokojeniu swoich roszczeń przed wierzycielami osobistymi Zastawcy i pozostaje w posiadaniu przedmiotu zastawu. Dzięki temu Zastawnik nie ponosi ciężaru utrzymania i przechowania przedmiotu zastawu.
Niewątpliwymi zaletami zabezpieczenia w postaci zastawu rejestrowego są możliwe sposoby zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności poprzez przejęcie na własność przedmiotu zastawu, sprzedaż czy zaspokojenie z dochodu przedsiębiorstwa objętego zastawem. Dodatkowo, zastaw rejestrowy podlega zasadzie, że ograniczone prawo rzeczowe powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla ustanowionego wcześniej zastawu rejestrowego. Zgodnie z ordynacją podatkową, zastaw rejestrowy, wpisany do rejestru, ma pierwszeństwo przed później wpisanym zastawem skarbowym.
Ponadto, zastaw rejestrowy można ustanowić na rzeczach lub prawach, które Zastawca nabędzie dopiero w przyszłości, a ich obciążenie zastawem rejestrowym staje się skuteczne z chwilą ich nabycia przez zastawcę. Przedmiot zastawu można również powierzyć osobie trzeciej, jeśli ta wyraziła na to zgodę.

Przedmiot
zastawu rejestrowego

Przedmiotem zastawu rejestrowego mogą być rzeczy ruchome oraz prawa majątkowe (np. akcje, udziały, majątkowe prawa autorskie itp.) z wyjątkiem:

  1. praw mogących być przedmiotem hipoteki (np. prawo własności nieruchomości);
  2. wierzytelności na których ustanowiono hipotekę;
  3. statków morskich oraz statków w budowie, mogących być przedmiotem hipoteki morskiej.

Dodatkowo, Ustawodawca wskazał przedmioty, które – w szczególności, mogą zostać obciążone zastawem rejestrowym. Są to:

  1. rzeczy oznaczone co do tożsamości (np. posiadające numer seryjny, unikalny znacznik, cechy charakterystyczne wyróżniające spośród innych podobnych przedmiotów);
  2. rzeczy oznaczone co do gatunku, jeżeli w umowie zastawniczej określona zostanie ich ilość oraz sposób wyodrębnienia od innych rzeczy tego samego gatunku;
  3. zbiór rzeczy ruchomych lub praw, stanowiący całość gospodarczą, choćby jego skład był zmienny (np. przedsiębiorstwo);
  4. wierzytelności;
  5. prawa na dobrach niematerialnych (np. własność intelektualna itp.);
  6. prawa z papierów wartościowych;
  7. prawa z niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014 r. poz. 94, z późn. zm.1).

Procedura ustanowienia
zastawu rejestrowego

Do ustanowienia zastawu wymagane jest zawarcie umowy zastawniczej na rzeczy, która ma być przedmiotem zastawu, pomiędzy osobą uprawnioną do rozporządzania tą rzeczą a Zastawnikiem. Umowa ta powinna być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. W umowie obligatoryjnie zawrzeć trzeba:

1) datę zawarcia umowy;
2) imię i nazwisko (nazwę) oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) i adres zastawnika, zastawcy oraz dłużnika, jeżeli nie jest on zastawcą;
3) przedmiot zastawu w sposób odpowiadający jego właściwościom;
4) oznaczenie wierzytelności zabezpieczonej zastawem – przez oznaczenie stosunku prawnego, z którego ta wierzytelność wynika lub może wynikać oraz najwyższej sumy zabezpieczenia.

Umowa zastawnicza może zawierać również szereg dodatkowych klauzul, takich jak zakaz zbywania przedmiotu zastawu, a także klauzul dotyczących sposobu zaspokojenia przez wierzyciela przysługującej mu wierzytelności z przedmiotu zastawu.

W określonych w ustawie przypadkach, do umowy można wprowadzić zapisy, pozwalające Zastawnikowi przejąć na własność przedmiot zastawu, jako zaspokojenie przysługującej mu wierzytelności. Zaspokojenie Zastawnika może nastąpić również poprzez sprzedaż przedmiotu zastawu w drodze licytacji przeprowadzonej przez notariusza lub komornika.

Zastaw rejestrowy powstaje z chwilą wpisania go do rejestru zastawów prowadzonego przez właściwy miejscowo sąd rejonowy. Wpisu dokonuje się na wniosek którejkolwiek ze stron umowy.

Publikacje tematyczne związane z działem

 

Materiały z tego działu dostępne są w dziale publikacje. Zapraszamy.

 

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012