Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Państwa o korzystnych systemach podatkowych

Zakładanie spółek i fundacji w Panamie

Panama to – obok Brytyjskich Wysp Dziewiczych i Kajmanów – jedno z najstarszych państw posiadających korzystny system podatkowy w Ameryce Środkowej. Tradycyjnie miejscowe przepisy charakteryzuje brak opodatkowania osiągniętych poza granicami Panamy dochodów fundacji i spółek offshore, silna tajemnica bankowa i praktyczny brak współpracy w zakresie pomocy prawnej z innymi państwami.

Podstawowe informacje na temat
spółek prawa panamskiego

Zgodnie z prawem Panamy, zagraniczna działalność spółki z siedzibą w Panamie (dalej „Panama Corporation"), nie podlega opodatkowaniu w Panamie. W przypadku, jeśli działalność ta nie będzie opodatkowana „u źródła" w państwie trzecim, oznacza to, iż Panama Corporation jest de facto całkowicie zwolniona z podatku dochodowego.

Brak jest obowiązku wpłaty do Panama Corporation kwoty kapitału zakładowego, który został zadeklarowany.

Panama Corporation nie ma obowiązku sporządzania rocznych sprawozdań finansowych, ani sprawozdań z działalności spółki. Z drugiej strony, nie stoi to na przeszkodzie sporządzaniu takich dokumentów, o ile wymagają tego np. zasady ładu korporacyjnego w grupie kapitałowej, w ramach której powołana została Panama Corporation.

Nie istnieją żadne obligatoryjne standardy prowadzenia księgowości Panama Corporation. Księgi rachunkowe i dokumentacja handlowa nie muszą być przechowywane w siedzibie Panama Corporation, ale mogą być trzymane w dowolnym miejscu na świecie. Panama Corporation nie ma obowiązku deklarowania administracji publicznej Republiki Panamy, gdzie przechowuje swoje księgi rachunkowe, co w praktyce oznacza, że nie sposób uzyskać do nich dostępu, o ile Panama Corporation dobrowolnie ich nie udostępni.

Nie ma obowiązku odbywania posiedzeń zarządu, ani zgromadzeń wspólników – a jeśli są one odbywane, to możliwe jest prowadzenie ich gdziekolwiek na świecie.

Jedynym publicznie dostępnym dokumentem, który wskazuje status własnościowy spółki są tzw. articles of incorporation, które wskazują pierwszych członków zarządu spółki – przy czym takimi członkami zarządu mogą być tzw. dyrektorzy powierniczy (ang. nominee directors) działający na zlecenie osób trzecich, które nie są ujawniane w rejestrach. Dyrektorem Panama Corporation, w tym dyrektorem powierniczym, może być nie tylko osoba fizyczna, ale również osoba prawna w zarządzie której może zasiadać kolejna osoba prawna itd. W ostatecznej instancji osobą fizyczną podpisującą dokument articles of incorporation może być miejscowy adwokat, który nie może ujawnić swojego zleceniodawcy pod groźbą odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej (ang. attorney-client privilege).

Natomiast rzeczywistymi właścicielami spółki są posiadacze dokumentów akcji. Akcje te mogą mieć charakter papierów wartościowych na okaziciela (ang. bearer shares) – podobnie jak np. weksel in blanco, co oznacza, iż osobą, która jest legitymowana do wykonywania praw z takich akcji, jest ich posiadacz. Administracja Panamy nie rejestruje czynności zmiany posiadacza, zaś zmiana taka dokonywana jest poprzez proste wydanie fizycznego władztwa nad dokumentami akcji. Z drugiej strony, jeśli celem właściciela Panama Corporation jest zachowanie pewnej przejrzystości co do jej statusu właścicielskiego, to możliwe jest wyemitowanie akcji imiennych (ang. registered shares) bądź zdeponowanie akcji na okaziciela w domu maklerskim, bądź w banku.

Podstawowe informacje na temat fundacji
prawa panamskiego

Prawo Panamy dopuszcza powołanie specyficznej osoby prawnej jaką jest tzw. Fundacja Interesu Prywatnego (Fundación de Interés Privado). Jest to bardzo elastyczna formuła korporacyjna, posiadająca wiele zalet w zakresie ochrony aktywów, międzynarodowego planowania podatkowego oraz przeprowadzania transakcji w najbardziej efektywny sposób.

Jedną z głównych zalet tego rodzaju fundacji jest pełna poufność. Wynika ona bezpośrednio z ustawy regulującej Fundację Interesu Prywatnego, która obliguje wszystkie organy fundacji do zachowania pełnej tajemnicy zarówno w okresie jej istnienia, jak i po jej likwidacji, a złamanie tej zasady grozi znacznymi sankcjami karnymi oraz finansowymi. Nie są ujawniane również dane osobiste beneficjentów oraz członków rady fundacji. Fundacja nie jest także zobligowana do składania rocznych zeznań podatkowych ani sprawozdań finansowych.

Fundatorem może być osoba fizyczna lub osoba prawna dowolnej narodowości. Jego dane muszą być zamieszczone w Statucie Fundacji. Ponieważ ustawa regulująca Fundacje Interesu Prywatnego nie mówi nic o możliwości przeniesienia praw fundatora na inna osobą, jest to w pełni dopuszczalne i może być dokonane prywatnym dokumentem, który nie podlega zgłoszeniu do organów rządowych. Tym samym osoba na rzecz której Fundator przeniesie swoje prawa pozostaje nieznana. Fundator może być jednocześnie beneficjentem fundacji.

Osobą posiadającą pełną kontrole nad fundacją i jej aktywami jest Protektor. Ustanawia go Rada Fundacji w chwili jej utworzenia przy pomocy dokumentu prywatnego nieujawnianego w żadnych rejestrach – pozwala to na zachowanie jego danych w tajemnicy.

Każda Fundacja Interesu Prywatnego prawa Panamy musi mieć Radę Fundacji, która jest odpowiedzialna za wykonywanie jej zadań. Nie ma żadnych ograniczeń co do narodowości członków Rady Fundacji, natomiast określona jest minimalna ilość jej członków (co najmniej trzy osoby fizyczne lub jedna osoba prawna). Rada fundacji może zbierać się w dowolnym miejscu i czasie.

Beneficjentem Fundacji Interesu Prywatnego może zostać zarówno fundator, jak i członkowie rady fundacji, protektor, czy też jakakolwiek inna osoba trzecia bez żadnych ograniczeń. Beneficjanci i ich dane są również w pełni poufne. Nie ma żadnych ograniczeń co do ich liczby. Co ważne, fundacja w żadnym stopniu nie odpowiada swoim majątkiem za ich prywatne długi.

Ogromną zaletą Fundacji Interesu Prywatnego prawa Panamy jest również możliwość sprawnego jej założenia i brak konieczności wniesienia konkretnej wysokości kapitału. Co prawda ustawa przewiduje, że kapitał fundacji musi wynosić minimum 10 000 $, jednak nie ma znaczenia w jakim terminie zostanie on przekazany.

Fundacja interesu prywatnego jest zwolniona z obowiązków podatkowych na terenie Panamy w przypadku dochodu pochodzącego spoza terytorium kraju. Konieczne jest uiszczenie rocznej opłaty, jednak nie jest ona znacząca. Majątek fundacji nie może służyć do zaspokojenia wierzytelności ciążących na członkach rady fundacji, protektorze, fundatorze czy też beneficjentach (chyba że powstały one na skutek działalności związanej z samą fundacją).

Jednym z niewielu ograniczeń odnośnie tego typu fundacji, jest zakaz prowadzenia działalności gospodarczej – nie dotyczy on jednak posiadania korporacji lub spółki, która taką działalność prowadzi.

Współpraca prawna z innymi państwami

Panama zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Barbados, Katarem, Meksykiem i Portugalią (stan na wrzesień 2010 r.).

Panama nie udziela pomocy prawnej państwom należącym do Unii Europejskiej, ani w sprawach cywilnych, ani w sprawach karnych (stan na listopad 2010 r.). Panama nie stosuje także środków równoważnych względem dyrektywy Rady 2003/48/WE z dnia 3 lipca 2003 w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności w formie wypłacanych odsetek, co odróżnia Panamę od szeregu jurysdykcji, które uchodzą za oazy podatkowe, jednakże – w przeciwieństwie do Panamy – są gospodarczo i politycznie związane z Unią Europejską (m.in. Szwajcaria, Liechtenstein, Monako, Andora, San Marino, Anguilla, Aruba, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Kajmany, Guernsey, Wyspa Man, Jersey, Montserrat, Antyle Holenderskie). Brak jest również impulsów legislacyjnych w kierunku tego, aby Panama zaczęła stosować środki równoważne względem Dyrektywy.

Spółki w Panamie i zmiana rezydencji podatkowej – remedium na CFC

Mimo, że spółki zarejestrowane w Panamie, według polskiego prawa są spółkami, które mają siedzibę lub zarząd w kraju lub na terytorium stosującym szkodliwą konkurencję podatkową / w kraju z którym Polska/UE nie podpisały międzynarodowej umowy (ang. Controlled Foreign Company – CFC), korzyść ekonomiczna i gospodarcza wynikająca z ich posiadania wciąż może być interesująca z punktu widzenia racjonalizacji podatków, zwłaszcza w kontekście międzynarodowego planowania podatkowego.

Połączenie rejestracji spółki offshore ze zmianą rezydencji podatkowej jej beneficjenta rzeczywistego – np. na maltańską, stanowi nie tyko alternatywę dla rodzimego systemu fiskalnego, ale również remedium na CFC.

Przepisy wprowadzone od 1 stycznia 2015 r. do ustawy CIT i PIT  (art. 24a CIT i art. 30f PIT), wg których polski rezydent podatkowy (spółka bądź osoba fizyczna) będzie musiał płacić podatek według stawki 19% od dochodów osiąganych przez zagraniczną spółkę kontrolowaną, działającą w kraju o korzystnym systemie podatkowym, nie znajdą bowiem zastosowania w sytuacji, gdy beneficjent rzeczywisty spółki offshore przeniesie centrum swoich interesów życiowych np. na Maltę, stając się jednocześnie rezydentem podatkowym Malty (tzw. ordinary residence).

Jeśli więc np. (w dużym uproszczeniu) polski rezydent podatkowy zarejestruje swoją działalność np. pod firmą typu LTD na Wyspach Marshalla i jednocześnie spełni wszystkie warunki pozwalające na zmianę rezydencji podatkowej na maltańską, przychody uzyskiwane przez tę spółkę z działalności wykonywanej poza Maltą nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym na Malcie. Jednocześnie, przy spełnieniu warunków potwierdzających posiadanie rezydencji podatkowej na Malcie, w Polsce nie będzie istniał obowiązek podatkowy od tych przychodów.

Planując rejestrację spółek w Panamie należy mieć na uwadze coraz powszechniejsze wdrażanie standardu raportowania CRS, obejmującego wymianę informacji finansowych, również na potrzeby podatkowe. W szczególności istotnym jest przekazywanie przez banki informacji na temat beneficjentów prowadzonych przez nich rachunków, jeśli posiadane przez nich dane wskazywać będą na polską rezydencję takiego beneficjenta. Okoliczność ta będzie miała istotne znaczenie w sytuacji, gdy rachunek bankowy prowadzony będzie w państwie, które już standard raportowania wdrożyło. Z tego względu kluczowym jest, aby definitywnie doszło do utraty polskiej rezydencji podatkowej.

Więcej:

Zmiana rezydencji podatkowej

Zakładanie spółek na Wyspach Marshalla

Korzyści z założenia spółki na Wyspach Marshalla

Publikacje tematyczne związane z działem

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Informujemy, że kontaktując się z nami, wyrażacie Państwo zgodę na przetwarzanie danych: imienia i nazwiska, firmy, adresu e-mail, adresu zamieszkania, adresu siedziby, numeru telefonu, w celach marketingowych, ofertowych i promocyjnych dotyczących usług oferowanych przez Kancelarię i podmioty powiązane.

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012