Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Doradztwo podatkowe

Bitcoin a podatek dochodowy i podatek od towarów i usług

Coraz więcej państw dopuszcza posługiwanie się bitcoinem jako instrumentem finansowym, biznesowym oraz zwykłym środkiem płatniczym. Mowa przede wszystkim o liderach światowych gospodarek, takich jak: USA, Rosja, Chiny, Japonia, Kanada, czy Niemcy. W tych krajach za bitcoiny można kupić zarówno nieruchomość, jak i kawę w barze. Nawet o szwajcarskim Zug mówi się już „krypto dolina”. W Zug możliwym jest opłacanie kryptowalutami podatków komunalnych.

Jak jest na terytorium RP?

Przychody z wymiany jednostek bitcoin na walutę (krajową lub zagraniczną), co do zasady zaliczane są do źródła przychodu, jakim są prawa majątkowe, o których mowa w art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spełniają one definicję tych praw, ponieważ: pozostają w ścisłym związku z ekonomicznym interesem uprawnionego, mogą być przedmiotem obrotu, posiadają określoną wartość majątkową.

Zgodnie z ostatnim komunikatem, który pojawił się na stronie Ministerstwa Finansów, zarówno przy sprzedaży kryptowaluty, jak i zamianie na inną kryptowalutę, należy odprowadzić podatek do fiskusa, stosując się odpowiednio do skali podatkowej (18% i 32%) lub też – w przypadku przedsiębiorców – wybierając stawkę podatku liniowego (19%). Podatek liniowy dotyczy zarówno osób fizycznych (przedsiębiorców), jak i osób prawnych. Istotnym jest, że każdą transakcję należy zaksięgować przy zastosowaniu specjalistycznej metody ewidencyjnej związanej z zakupem, sprzedażą i zamianą kryptowaluty (np. metoda FIFO).

Istotnym jest, że podatnik ma prawo wykazać związane z osiągniętym przychodem koszty jego uzyskania. Zgodnie z przepisami, kosztami takimi są wszelkie wydatki, które spełniają łącznie następujące przesłanki:

  • zostały faktycznie poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
  • nie zostały wymienione w art. 23 ustawy PIT (art. 16 ustawy o CIT), zawierającym katalog wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów,
  • zostały odpowiednio udokumentowane.

Największy problem może stanowić ostatni warunek, tj. udokumentowanie takiego wydatku. Podkreślić trzeba, że w przypadku profesjonalnego obrotu kryptowalutami, sposób rozliczania i ewidencjonowania dla celów podatkowych zależy od rodzaju ksiąg podatkowych prowadzonych przez podatnika.

Istotnym jest, że na gruncie podatku od towarów i usług, kryptowaluty nie są już traktowane jako prawa majątkowe. Z komunikatu MF jasno wynika, że ustawa o VAT klasyfikuje je jako środki płatnicze. Tym samym obrót kryptowalutami (sprzedaż/zamiana), o ile podlega opodatkowaniu VAT, korzysta ze zwolnienia z VAT. Z interpretacji indywidualnych wynika, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdza stanowiska podatników, ale można odnieść wrażenie, że nie bierze w ogóle pod uwagę tego, iż podatnik nie ma możliwości zweryfikowania swojego kontrahenta. Według organu:

  • sprzedaż jednostek bitcoin lub innych kryptowalut na rzecz podmiotu niebędącego podatnikiem VAT lub podatku od wartości dodanej, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, która jest objęta zwolnieniem przedmiotowym na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy VAT, chyba że usługobiorca posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu poza terytorium Unii Europejskiej. Natomiast, opodatkowanie sprzedaży jednostek bitcoin lub innych kryptowalut na rzecz podmiotu będącego podatnikiem VAT lub podatku od wartości dodanej, będzie uzależnione od miejsca jego siedziby/stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej/stałego miejsca zamieszkania lub zwykłego miejsca pobytu i będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, a zarazem będzie objęte zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy VAT, jeżeli usługobiorca będzie miał siedzibę/stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej/stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu w Polsce;
  • kupno jednostek bitcoin lub innych kryptowalut od podmiotu będącego podatnikiem VAT albo podatku od wartości dodanej, mającego siedzibę/stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej/stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu w Polsce lub innym kraju Unii Europejskiej, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT na terytorium Polski, która jest objęta zwolnieniem przedmiotowym na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy VAT.”

Zatem, wyłącznie w powyższych przypadkach transakcje podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i korzystają z przewidzianego w ustawie zwolnienia dla usług związanych ze środkami płatniczymi.

Skoro zatem na gruncie VAT, kryptowaluta jest traktowana jak środek płatniczy, dlaczego w takim wypadku, na gruncie podatku dochodowego jest inaczej? Zwłaszcza, że nawet Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydając wyrok w sprawie C-264/14 Hedqvist, wskazał, że jedynym przeznaczeniem wirtualnej waluty bitcoin jest funkcja środka płatniczego oraz że jest on akceptowany przez niektórych przedsiębiorców.

Przyjazne kryptowalucie systemy prawne

Powyższe rozważania wskazują jedynie na niestabilność systemu polskiego prawa podatkowego w odniesieniu do działalności gospodarczej związanej z obrotem kryptowalutami. Fiskus zdanie zmienia jak w kalejdoskopie, co nie budzi w podatnikach zaufania. Większość z nich nie ma na dzień dzisiejszy żadnych praktycznych informacji, w jaki sposób powinni rozliczać kryptowaluty ze Skarbem Państwa.

Są jednak kraje, jak chociażby te wymienione wyżej, które są przyjazne kryptowalutom oraz działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie ich obrotu. Pamiętać jednak trzeba, że będąc polskim rezydentem podatkowym, podatnik ma nieograniczony obowiązek podatkowy. Dlatego właśnie przedsiębiorcy chcący rzeczywiście prowadzić działalność w oparciu o kryptowaluty, zmieniają miejsce zamieszkania, centrum interesów gospodarczych i życiowych. Istnieje bowiem wiele możliwości prowadzenia biznesu w korzystniejszych niż system polski, warunkach.

Warto zwrócić przede wszystkim uwagę na te systemy prawne, które rzeczywiście oferują możliwość prowadzenia działalności na korzystnych warunkach. Przykładowo, atutem jest brak konieczności prowadzenia sprawozdawczości finansowej w spółkach inkorporowanych w niektórych krajach, a także liczne udogodnienia prawne i podatkowe, które już teraz zapewnia np. ustawodawstwo Malty (korzystny system podatkowy wychodzący naprzeciw kryptowalutowym inwestorom, brak przepisów CFC, brak negatywnych konsekwencji związanych z CRS, rozwiązania podatkowe akceptowane także przez polskiego fiskusa).

Należy pamiętać, że najlepsze efekty osiągnie się poprzez skorzystanie z dobranych do stanu faktycznego właściwych rozwiązań wynikających z ustawodawstw kilku państw i zastosowanie ich poprzez połączenie ich w jeden skuteczny model biznesu. Ciekawym i skutecznym rozwiązaniem będzie wykorzystanie np. korzystnych regulacji prawnych Wysp Marshalla z jednoczesnym uzyskaniem rezydencji maltańskiej.

Odpowiednio przygotowane rozwiązanie jest nie tylko skuteczne, ale również zgodne z obowiązującymi przepisami. Istnieją również rozwiązania w ogóle nie opierające się na zmianie rezydencji i w efekcie znacznej części własnego życia, lecz łączące polski system prawny z zagranicznym, m.in. maltańskim. Co więcej, nie tylko działalność gospodarcza napotyka problemy związane z rozliczaniem należności państwowych. Wiele osób fizycznych zajmujących się kryptowalutami hobbystycznie, również balansuje na krawędzi ryzyka związanego z konsekwencjami w podatku dochodowym od osób fizycznych, a nawet PCC.

W tym kontekście warto zwrócić uwagę na komunikat Ministerstwa Finansów opublikowany na początku kwietnia 2018 r., który wywołał popłoch wśród inwestorów. Mianowicie, resort uznał, że z tytułu nabycia kryptowalut na zasadach ogólnych kupujący mają obowiązek zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), a transakcja będzie zwolniona jedynie w takim stopniu, w jakim podlegałaby opodatkowaniu VAT lub gdy jedna ze stron umowy jest zwolniona z VAT z tytułu dokonywania tego rodzaju czynności.

Opublikowana informacja budzi tym większe wątpliwości, że ustalenie czy kontrahent w danej transakcji obrotu kryptowalutami podlega opodatkowaniu VAT jest praktycznie niemożliwe. Chociaż resort finansów w ostatnich dniach złagodził stanowisko zapowiadając przychylne traktowanie podatników, którzy nie rozliczą PCC z tego tytułu, sytuacja pozostaje niejasna i nie daje inwestorom żadnej gwarancji, że fiskus w najmniej spodziewanym momencie nie upomni się o podatek.

Dlatego warto zastanowić się nad zmianą miejsca rezydencji podatkowej nie tylko w kontekście prowadzonej działalności, ale również w prywatnym życiu.

Publikacje tematyczne związane z działem

 

 

Projekt nowelizacji ustawy po korzystnym wyroku
ws. rozliczenia kryptowalut

Po korzystnym wyroku w sprawie rozliczenia kryptowalut, doczekaliśmy się projektu nowelizacji

Odkąd w maju pojawił się pierwszy korzystny wyrok w sprawie rozliczenia kryptowalut, wszyscy czekali na odpowiedź Ministra Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał bowiem, że transakcja zamiany jednej kryptowaluty na inną kryptowalutę, nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Sierpień przyniósł projekt nowelizacji – czy korzystnej dla podatników?

Transakcje na giełdzie bitcoin
zostaną przeskanowane

Transakcje na giełdzie bitcoin zostaną przeskanowane

Wszystko co dobre, szybko się kończy. Rynek kryptowalut został poddany regulacji. Jest to efekt uchwalenia w dniu 1 marca 2018 r. ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Nowe przepisy dotyczą przede wszystkim podmiotów uczestniczących w dokonywaniu transakcji związanych z przepływem środków pieniężnych.

Kryptowaluty przez rok bez PCC

Bitcoin i inne kryptowaluty przez rok bez PCC

19 czerwca 2018 r. Minister Finansów przedłożył projekt rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży lub zamiany waluty wirtualnej. Podatkowa abolicja dla tysięcy, a nawet milionów kryptowalutowych transakcji ma potrwać od 13 lipca 2018 r. do 30 czerwca 2019 r.

Koszt uzyskania przychodu może być poniesiony
w kryptowalucie

Koszt uzyskania przychodu może być poniesiony w kryptowalucie

Prawo podatkowe i towarzyszące mu ustawy bardzo często nie nadążają za otaczającą rzeczywistością, która zmienia się jak w kalejdoskopie. Dobrym tego przykładem jest brak dostosowania przepisów dotyczących dokumentowania kosztów uzyskania przychodu do fenomenu kryptowalut. Dla podatników oznacza to problemy z rozliczeniami, a fiskusowi umożliwia elastyczną interpretację przepisów.

Skutki podatkowe obrotu kryptowalutami

Skutki podatkowe obrotu kryptowalutami w PIT, VAT i PCC

Na początku kwietnia 2018 r., Ministerstwo Finansów opublikowało wytyczne dotyczące obowiązku rozliczania się z obrotu kryptowalutami. W publikacji ujęto aspekty obejmujące podatek dochodowy, podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych. W ten sposób Ministerstwo Finansów pozornie wyszło naprzeciw tym, którzy chcą rozliczyć się w rzetelny sposób z transakcji kryptowalutowych, a dotychczas mieli szereg wątpliwości, co do zasad rozliczeń. Analiza przedstawionych rozwiązań ukazuje jednak liczne absurdy dotyczące ich stosowania w praktyce.

KAS rozpoczyna kryptopolowanie

KAS rozpoczyna kryptopolowanie

Na początku 2018 r. premier Mateusz Morawiecki zapowiadał zdecydowane działania polskiego rządu wobec kryptowalut, porównując technologię blockchain do piramid finansowych typu Amber Gold. Ogłoszono powołanie zespołu składającego się z przedstawiciela Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, szefa Komisji Nadzoru Finansowego, a także koordynatora służb specjalnych, Prokuratora Krajowego i ministra spraw wewnętrznych. Zespół ten miał być odpowiedzialny za identyfikację oraz ocenę ryzyk związanych z inwestowaniem przez polskich obywateli w kryptowaluty.

Fiskus może zabrać 1/3 bitcoinowych dochodów

Fiskus może zabrać 1/3 bitcoinowych dochodów

Dochody ze sprzedaży bitcoina uzyskiwane przez nieprowadzących działalności gospodarczej nie mogą być opodatkowane 19% ryczałtem. Należy je opodatkować na zasadach ogólnych, a więc według stawki progresywnej. Takie jest stanowisko wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2018 r., potwierdzającego stanowisko Ministra Finansów. Fiskus będzie zatem mógł domagać się nawet 32% daniny z kryptowalutowych dochodów.

Sprzeczne stanowiska fiskusa ws. bitcoinów

Sprzeczne stanowiska fiskusa ws. opodatkowania bitcoinowych transakcji

Transakcje z użyciem kryptowalut są już stałym elementem obrotu gospodarczego. Wirtualna waluta budzi ogromne zainteresowanie, nie tylko sporej liczby jej posiadaczy, których grono wciąż poszerza się o podmioty profesjonalnie trudniące się bitcoinowym obrotem. Choć od pojawienia się bitcoina upłynęło już ponad 8 lat, fiskus nadal w jego sprawach zachowuje się jak schizofrenik, kłócąc się sam ze sobą.

PCC od zakupu kryptowalut

PCC od zakupu kryptowalut

Pod koniec marca środowisko inwestorów obiegła informacja o działaniach fiskusa zmierzających do pozyskania danych klientów giełd, które pośredniczą w handlu wirtualnymi walutami opartymi na technologii blockchain. Najwyraźniej Ministerstwo Finansów postanowiło stworzyć nieformalny rejestr podatników inwestujących w bitcoina i inne kryptowaluty, jednak obejmuje jedynie terytorium Polski, zatem w katalogu fiskusa znajdą się głównie ci inwestorzy, którzy korzystali z giełd prowadzonych przez polskie firmy pozostające pod jurysdykcją Krajowej Administracji Skarbowej.

Wielka kariera kryptowaluty

Wielka kariera kryptowaluty. Perspektywy i zagrożenia

Czym jest kryptowaluta i w jaki sposób została stworzona? Zgodnie z definicją Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego, „kryptowaluty, „waluty” wirtualne lub „waluty” cyfrowe są cyfrową reprezentacją wartości, nieemitowaną przez bank centralny ani organ publiczny, niekoniecznie powiązaną z walutą określonego kraju, lecz uznawaną przez osoby fizyczne i prawne za środek płatniczy. Mogą one być przenoszone, przechowywane albo podlegać handlowi elektronicznemu”. Jednak pod względem formalnoprawnym nie są one pieniądzem elektronicznym.

Bitcoinowa bańka

Inwestycyjna bańka, która już pęka

Pieniądz… jego wartość uzależniona jest od wiarygodności emitenta, który za nim stoi. Wpływa na nią wiele czynników makro- i mikroekonomicznych. Dlaczego więc świat zaufał walucie, którą zna zaledwie od 8 lat, której nikt nie widział, za którą nie stoi żaden namacalny, wiarygodny emitent?

Służby specjalne stworzyły bitcoina?

NSA twórcą bitcoina - absurdalne?

Niemal od 10 lat trwają rozważania o tym, kto może być twórcą elektronicznej waluty bitcoin. Ten, który za niego się podaje, Satoshi Nakamoto, pozostaje wciąż anonimowy. Do jego zapewnień o japońskich korzeniach należy, zdaniem specjalistów, podchodzić sceptycznie, bo angielszczyzna w opublikowanych przez Nakamoto dokumentach jest niezwykle wyrafinowana, naszpikowana charakterystycznymi idiomami, a w konsekwencji wskazuje zdecydowanie na autora z obszaru anglojęzycznego. Rodzi się też pytanie: dlaczego miałby się ukrywać, skoro za prawa autorskie mógłby uzyskać miliardy dolarów?

Banki nieprzyjazne kryptowalutom

Banki wypowiadają kryptowalutowe konta

Po ośmiu latach inkorporowania walut wirtualnych do polskiego obrotu prawnego instytucje państwowe idą z nimi na wojnę. Do antybitcoinowej ofensywy przystąpiły też banki, które wypowiadają istniejące kryptowalutowe konta i nie chcą zakładać nowych. Pytanie brzmi: w jakim stopniu te działania opierają się na strachu przed aparatem państwowym, a w jakim są otwartą walką z konkurencją?

Rozliczenia kryptowalut

Malta wychodzi naprzeciw kryptowalutom

Malta aspiruje w UE do uzyskania miana prekursora przebudowy systemu finansowego państwa i do pozostania liderem walut cyfrowych w tej części świata. W ostatnich latach to niewielkie państwo przedsięwzięło intensywne działania w kierunku wprowadzenia mechanizmów umożliwiających korzystanie z wymiernych benefitów ekonomicznych, jakie niesie za sobą świat kryptowalut.

Bitcoin – trudny aspekt rozrachunkowy

Bitcoin jest coraz częściej wykorzystywany w transakcjach handlowych, a w konsekwencji również ujmowany przez jego użytkowników w ewidencji księgowej i podatkowej. Atutami kryptowaluty, oprócz jej czysto rozliczeniowego charakteru, są jej ograniczona podaż, rosnąca świadomość o wariantach jej wykorzystania oraz częściowa legalizacja na rynkach światowych. Dzięki tym zaletom bitcoin staje się alternatywnym źródłem inwestowania oraz rozliczania transakcji.

Wirtualne waluty, realne podatki. Jak zminimalizować opodatkowanie zysków z bitcoinów?

Przychód uzyskany z obrotu bitcoinami powinien zostać uwzględniony w zeznaniu rocznym jako pochodzący z praw majątkowych. Kryptowaluty nie są jednak opodatkowane, dopóki nie będą wymienione na „prawdziwe” pieniądze lub towary. Podpowiadamy, jak wprowadzić kryptowaluty do legalnego obiegu. Z pomocą mogą przyjść spółki zagraniczne lub zmiana rezydencji podatkowej.

Podatek VAT

Bitcoin a podatek VAT

Do niedawna wirtualna waluta bitcoin wywoływała niemałe perturbacje w kwestii opodatkowania podatkiem VAT w państwach Unii Europejskiej. Obrót walutą bitcoin, jako nowe zjawisko gospodarcze dokonywane w sposób zdecentralizowany, nie był przedmiotem żadnych uregulowań prawnych dlatego też państwa nie wypracowały stanowiska w kwestii opodatkowania obrotu bitcoinami podatkiem VAT. Polskie organy podatkowe (ale również np. Estonia) zajmowały stanowisko, iż sprzedaż bitcoinów stanowi odpłatne świadczenie usług i jako takie podlega opodatkowaniu według stawki podstawowej.

 

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Informujemy, że kontaktując się z nami, wyrażacie Państwo zgodę na przetwarzanie danych: imienia i nazwiska, firmy, adresu e-mail, adresu zamieszkania, adresu siedziby, numeru telefonu, w celach marketingowych, ofertowych i promocyjnych dotyczących usług oferowanych przez Kancelarię i podmioty powiązane.

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012