Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Doradztwo podatkowe

Bitcoin a podatek dochodowy i podatek od towarów i usług

Coraz więcej państw dopuszcza posługiwanie się bitcoinem jako instrumentem finansowym, biznesowym oraz zwykłym środkiem płatniczym. Mowa przede wszystkim o liderach światowych gospodarek, takich jak USA, Rosja, Chiny, Japonia, Kanada, Niemcy. W tych krajach za bitcoiny można kupić zarówno nieruchomość, jak i kawę w barze. Z kolei Malta, jak zapowiada szef jej rządu, ma stać się rajem biznesowym dla inwestorów i posiadaczy kryptowaluty.

 

Polska natomiast, w ramach projektu rządowego Od papierowej do cyfrowej Polski realizuje program Strumień Blockchain/DLT i Waluty Cyfrowe. Dzięki temu także nad Wisłą zaczynają się kształtować zasady opodatkowania transakcji BTC.

Od przychodów z wymiany bitcoinów trzeba odprowadzić podatek dochodowy

Jak czytamy w oficjalnym, obowiązującym stanowisku Ministerstwa Rozwoju i Finansów, w odniesieniu do walut wirtualnych, w tym bitcoinów, stosuje się regulacje Ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych: „Przychody z wymiany jednostek Bitcoin na walutę (krajową lub zagraniczną), co do zasady zaliczane są do źródła przychodu, jakim są prawa majątkowe, o których mowa w art. 18 cytowanej ustawy”. Spełniają one definicję tych praw, ponieważ:

  • pozostają w ścisłym związku z ekonomicznym interesem uprawnionego,
  • mogą być przedmiotem obrotu,
  • posiadają określoną wartość majątkową.

Proponowana kwalifikacja prawna jest jednak możliwa tylko wtedy, „gdy transakcje z użyciem Bitcoin odbywają się w ramach działalności mającej cechy wymienione w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (m.in. jest prowadzona we własnym imieniu przez podatnika w sposób zorganizowany i ciągły) i nie zachodzą przesłanki określone w art. 5b ust. 1 ustawy PIT tj. pozarolniczej działalności gospodarczej”.

Oznacza to, że przy sprzedaży lub zamianie opisywanej waluty należy odprowadzić podatek do fiskusa, stosując się odpowiednio do skali podatkowej (18% i 32%) lub też – w przypadku przedsiębiorców – wybierając stawkę podatku liniowego (19%). Poza tym należy także zastosować specjalistyczne metody ewidencyjne związane z zakupem i sprzedażą kryptowaluty, które stosowane są w rachunkowości (np. metoda FIFO).

Podstawowe zasady opodatkowania obrotu kryptowalutą dotyczą także podmiotów zobowiązanych do odprowadzania podatku dochodowego od osób prawnych.

Transakcje bitcoinami są opodatkowane VAT tylko w pewnym zakresie

W dalszej części stanowiska MRiF odnajdziemy aktualne informacje dotyczące podatku VAT: „Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-264/14 Hedqvist, w którym wskazał, że jedynym przeznaczeniem wirtualnej waluty Bitcoin jest funkcja środka płatniczego oraz że jest on akceptowany przez niektórych przedsiębiorców. Dla celów opodatkowania VAT Bitcoin jest traktowany jak środek płatniczy i podlega zwolnieniu od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 z późn. zm.). Wyrok Hedquist 264/2014 (…) w pewien sposób legitymizuje korzystanie z walut wirtualnych – Trybunał Sprawiedliwości zaaprobował stanowisko Rzecznika Generalnego, który proponował, aby obejść przeszkodę w postaci nieuznawania waluty Bitcoin jako legalnego środka przez niektóre systemy prawa państw europejskich”.

Transakcje na BTC są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, jednak korzystają ze zwolnienia od podatku VAT w zakresie, w jakim są wykorzystywane jako nośnik pieniądza i waluta. Potwierdzają to dotychczas wydane interpretacje podatkowe.

Opodatkowanie transakcji związanych z bitcoinem na terenie Polski jest więc faktem. Należy jednak pamiętać, że zależy to od tego, co jest przedmiotem transakcji i co ostatecznie dzieje się z kryptowalutą.

Konsekwencje nieujawnienia
źródeł przychodów

Skutki zaniedbań w zakresie opodatkowania obrotu kryptowalutą mogą przyprawić o ból głowy. Wystarczy wspomnieć o sankcyjnej stawce podatku w wysokości 75% podstawy opodatkowania, która znajdzie zastosowanie w związku z wykryciem przez organy skarbowe nieprawidłowości wynikających z takiego zaniedbania. W takiej sytuacji organy skarbowe z pewnością znajdą powód do zakwalifikowania zaniedbań jako podstawy do opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, czyli:

  • przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach obejmujących przychody ze źródeł wskazanych przez podatnika, a ujawnionych w nieprawidłowej wysokości,
  • przychodów ze źródeł nieujawnionych obejmujących przychody ze źródeł niewskazanych przez podatnika i nieustalonych przez organ podatkowy.

W przypadku takiej kwalifikacji już tylko krok do dokonania egzekucji administracyjnej i przymusowego ściągnięcia należności Skarbu Państwa, poprzez zajęcie rachunków bankowych, sprzedaż ruchomości czy nieruchomości.

Powyższe nieprawidłowości w zachowaniu się podatnika skutkować będą, obok opisanej wyżej sankcji, również wszczęciem i przeprowadzeniem postępowania karnego skarbowego za uchylanie się od opodatkowania i narażenie podatku na uszczuplenie, które to posłużyć może niekiedy do postawienia zarzutów tzw. prania brudnych pieniędzy.

Możliwości optymalizacji

Remedium na pazerność fiskusa, wynikającą pośrednio z polskich przepisów, są legalne metody optymalizacji podatkowej, takie jak np.:

  • inkorporowanie spółki offshore z wysokim poziomem poufności, elastycznym systemem prawnym oraz korzystnym systemem podatkowym,
  • uzyskanie innej niż polska rezydencji podatkowej, np. tzw. ordinary residence na Malcie lub rezydencji podatkowej Republiki Cypryjskiej,

Warto zwrócić przede wszystkim uwagę na brak konieczności prowadzenia sprawozdawczości finansowej w spółkach inkorporowanych w niektórych tzw. rajach podatkowych, a także na liczne udogodnienia prawne i podatkowe, które już teraz zapewnia np. ustawodawstwo Malty (korzystny system podatkowy wychodzący naprzeciw kryptowalutowym inwestorom, brak przepisów CFC, brak negatywnych konsekwencji związanych z CRS, rozwiązania podatkowe akceptowane także przez polskiego fiskusa).

Należy pamiętać, że najlepsze efekty osiągnie się poprzez połączenie więcej niż jednego wariantu wehikułu optymalizacyjnego. Ciekawym i skutecznym rozwiązaniem będzie wykorzystanie np. korzystnych regulacji prawnych Wysp Marshalla oraz jednoczesne uzyskanie rezydencji podatkowej Republiki Malty.

Prawodawstwo Wysp Marshalla w zakresie prawa spółek opiera się na rozwiązaniach przyjętych w amerykańskim stanie Delaware, które uchodzą za najlepsze na świecie.

Spółki z siedzibą na Wyspach Marshalla są zwolnione z podatku korporacyjnego, podatku dochodowego, podatku od obrotów, podatku od aktywów, opłat skarbowych, obowiązków przedkładania sprawozdań z obrotu firmy, kontroli dewizowych oraz wszelkich innych podatków, opłat i obowiązków administracyjnych w odniesieniu do swojej gospodarki finansowej. Niezbędne jest więc uiszczanie tylko jednej daniny publicznoprawnej w postaci rocznej, zryczałtowanej opłaty na rzecz podmiotu prowadzącego rejestr korporacji. Wszelkie wypłaty z dochodu spółki z siedzibą na Wyspach Marshalla na rzecz innej spółki niebędącej rezydentem Wysp Marshalla lub też na rzecz osób fizycznych zamieszkałych poza Wyspami Marshalla, zwolnione są z wszelkich podatków (co nie wyklucza możliwości powstania obowiązku podatkowego w kraju siedziby odbiorcy dywidendy). Co więcej, Wyspy Marshalla oferują bardzo wysoki poziom poufności odnośnie do struktury właścicielskiej spółek oraz gwarantują brak sprawozdawczości oraz wszelkich form księgowania czy rozliczeń podatkowych.

W przypadku uzyskania rezydencji podatkowej Republiki Malty (np. wspomnianej wyżej „ordinary residence”), rozliczenie następuje wyłącznie na Malcie. Niesie to zatem również określone korzyści, takie jak:

  • brak opodatkowania dochodów powstałych poza krajem rezydencji, pod warunkiem nie otrzymywania ich na terytorium kraju rezydencji;
  • podatnik rezydent płaci podatek dochodowy jedynie od dochodów uzyskanych ze źródeł położonych na terytorium kraju rezydencji i źródeł znajdujących się poza jej terytorium w przypadku, gdy następnie dochody te zostały przekazane na terytorium tego kraju;
  • brak podatku od zysków kapitałowych (np. dywidendy) otrzymanych przez rezydentów, których źródło pochodzenia położone jest poza krajem rezydencji;
  • brak podatku od dochodów powstałych w wyniku wyzbycia się majątku w postaci udziałów posiadanych w spółkach kapitałowych;
  • brak przepisów przewidujących opodatkowanie dochodów zagranicznych spółek kontrolowanych (tzw. CFC);
  • brak negatywnych konsekwencji globalnej wymiany informacji o rachunkach bankowych w ramach standardu CRS;
    Zgodnie ze standardem wymiany informacji o rachunkach bankowych opracowanym przez OECD, raportowaniu podlegać będą informacje o posiadaczu rachunku (ang. Account Holder) pod kątem jego rezydencji podatkowej w kraju stosującym standard wymiany informacji. Malta należy do krajów, które zobowiązały się do priorytetowego wdrożenia nowych standardów wymiany informacji w stosunku do kont istniejących od stycznia 2016 roku.
    Wówczas informacje o kontach bankowych wysyłane będą do organów podatkowych kraju wskazanego w banku jako kraj rezydencji posiadacza rachunku – w tym przypadku na Maltę. Jednak na Malcie nie istnieją przepisy podatkowe nakładające obowiązek podatkowy na podmioty posiadające majątek w postaci udziałów w spółkach zagranicznych (przepisy o zagranicznych spółkach kontrowanych). Wówczas wymiana informacji nie znajdzie realnego odzwierciedlenia w zobowiązaniach podatkowych tego posiadacza rachunku.
  • brak podatku w Polsce od całego dochodu uzyskanego w trakcie rezydencji maltańskiej w przypadku ponownej zmiany rezydencji podatkowej.

Połączenie obu wskazanych rozwiązań i uregulowań spowoduje, że opodatkowanie transakcji dokonywanych w kryptowalucie zostanie trwale zredukowane do minimum.

Publikacje tematyczne związane z działem

 

 

Rozliczenia bitcoinów

Bitcoin – trudny aspekt rozrachunkowy

Bitcoin jest coraz częściej wykorzystywany w transakcjach handlowych, a w konsekwencji również ujmowany przez jego użytkowników w ewidencji księgowej i podatkowej. Atutami kryptowaluty, oprócz jej czysto rozliczeniowego charakteru, są jej ograniczona podaż, rosnąca świadomość o wariantach jej wykorzystania oraz częściowa legalizacja na rynkach światowych. Dzięki tym zaletom bitcoin staje się alternatywnym źródłem inwestowania oraz rozliczania transakcji.

Wirtualne waluty, realne podatki. Jak zminimalizować opodatkowanie zysków z bitcoinów?

Przychód uzyskany z obrotu bitcoinami powinien zostać uwzględniony w zeznaniu rocznym jako pochodzący z praw majątkowych. Kryptowaluty nie są jednak opodatkowane, dopóki nie będą wymienione na „prawdziwe” pieniądze lub towary. Podpowiadamy, jak wprowadzić kryptowaluty do legalnego obiegu. Z pomocą mogą przyjść spółki zagraniczne lub zmiana rezydencji podatkowej.

Podatek VAT

Bitcoin a podatek VAT

Do niedawna wirtualna waluta bitcoin wywoływała niemałe perturbacje w kwestii opodatkowania podatkiem VAT w państwach Unii Europejskiej. Obrót walutą bitcoin, jako nowe zjawisko gospodarcze dokonywane w sposób zdecentralizowany nie był przedmiotem żadnych uregulowań prawnych dlatego też państwa nie wypracowały stanowiska w kwestii opodatkowania obrotu bitcoinami podatkiem VAT. Polskie organy podatkowe (ale również np. Estonia) zajmowały stanowisko, iż sprzedaż bitcoinów stanowi odpłatne świadczenie usług i jako takie podlega opodatkowaniu według stawki podstawowej.

 

 

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012