Indywidualne interpretacje podatkowe

Interpretacja indywidualna to rzadki przypadek w polskim systemie prawnym: możesz zadać Państwu pytanie i otrzymać odpowiedź, która jest wiążąca dla Państwa. Jeśli zastosujesz się do interpretacji, nie poniesiesz negatywnych konsekwencji — nawet jeśli interpretacja okaże się błędna, albo urząd skarbowy zmieni zdanie.

To potężne narzędzie. I jak każde potężne narzędzie — wymaga umiejętności, żeby je właściwie użyć.

Mechanizm

Podstawa prawna jest prosta: art. 14b Ordynacji podatkowej i przepisy następne. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje interpretacje na wniosek zainteresowanego. Wniosek może dotyczyć stanu faktycznego, który już istnieje, albo zdarzenia, które dopiero planujesz.

W teorii procedura wygląda przejrzyście. Opisujesz sytuację, zadajesz pytanie, przedstawiasz własne stanowisko. Organ ocenia, czy twoje stanowisko jest prawidłowe. Jeśli tak — potwierdza. Jeśli nie — wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem.

W praktyce jest bardziej skomplikowanie.

Gdzie teoria rozmija się z praktyką

Dyrektor KIS ma trzy miesiące na wydanie interpretacji. Ale ma też arsenał narzędzi, żeby tego terminu nie dotrzymać — albo żeby wydać interpretację, która niczego nie rozstrzyga.

Może wezwać do uzupełnienia wniosku. Może stwierdzić, że opis stanu faktycznego jest niewystarczający. Może uznać, że pytanie wykracza poza zakres interpretacji. Może wydać interpretację tak wąską, że nie obejmuje sytuacji, o którą faktycznie pytałeś.

To nie jest paranoja — to codzienność. Organy podatkowe nie lubią wydawać interpretacji korzystnych dla podatnika, bo każda taka interpretacja ogranicza ich późniejsze pole manewru. Dlatego szukają powodów, żeby odmówić, żeby zawęzić, żeby zostawić sobie furtkę.

Wniosek źle napisany — zbyt ogólny, zbyt szczegółowy, niejednoznaczny w kluczowym miejscu — daje organowi pretekst. Wniosek napisany dobrze — precyzyjny, kompletny, niepozostawiający pola do uników — zmusza organ do zajęcia stanowiska.

Sztuka zadawania pytań

Pisanie wniosku o interpretację to nie jest wypełnianie formularza. To jest sztuka — i to sztuka, w której forma jest równie ważna jak treść.

Stan faktyczny musi być opisany tak, żeby organ nie mógł powiedzieć „nie rozumiem” ani „brakuje informacji”. Ale jednocześnie nie może zawierać niczego zbędnego — każdy dodatkowy szczegół to potencjalna furtka do zakwestionowania interpretacji, jeśli rzeczywistość choć trochę się od opisu różni.

Pytanie musi być sformułowane tak, żeby odpowiedź była użyteczna. Zbyt wąskie pytanie da odpowiedź, która nie obejmie wariantów. Zbyt szerokie — da odpowiedź wymijającą albo odmowę.

Własne stanowisko musi być przekonujące, ale nie agresywne. Organ formalnie ocenia twoje stanowisko — jeśli je potwierdzi, nie musi pisać własnego uzasadnienia. Dobre stanowisko ułatwia organowi powiedzenie „tak”.

To jest praca, w której doświadczenie ma znaczenie. Ktoś, kto napisał dziesiątki wniosków i widział dziesiątki odpowiedzi, wie, gdzie są pułapki. Ktoś, kto pisze pierwszy raz, wchodzi w pole minowe z zawiązanymi oczami.

Gdy odpowiedź jest negatywna?

Interpretacja negatywna — stwierdzająca, że twoje stanowisko jest nieprawidłowe — to nie koniec drogi.

Możesz zaskarżyć interpretację do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd bada, czy organ prawidłowo zastosował prawo. Jeśli uzna, że nie — uchyla interpretację i nakazuje wydać nową.

To nie jest teoria. Sądy regularnie uchylają interpretacje — czasem dlatego, że organ źle zrozumiał stan faktyczny, czasem dlatego, że źle zinterpretował przepisy, czasem dlatego, że w ogóle nie odniósł się do argumentów wnioskodawcy.

Skarga wymaga podstaw prawnych i argumentacji. Wymaga znajomości orzecznictwa — bo sąd administracyjny patrzy na to, jak podobne sprawy były rozstrzygane wcześniej. Wymaga też strategii: czasem lepiej zaskarżyć, czasem lepiej złożyć nowy wniosek inaczej sformułowany, czasem lepiej odpuścić.

Indywidualne interpretacje podatkowe – publikacje Kancelarii Skarbiec

Robert Nogacki: Sądy prostują zawiłości interpretacyjne fiskusa

2020-01-17: Liczba skarg kasacyjnych związanych z postępowaniami dotyczącymi podatków stale rośnie – można przeczytać w „Informacji o działalności sądów administracyjnych w 2018 roku” wydawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. W 2018 r. zostało złożonych 4409 skarg kasacyjnych dotyczących przepisów podatkowych VAT, PIT oraz CIT, z czego 1541 to skargi na interpretacje podatkowe. Dla porównania w 2017 r. było to 1315 spraw, a w 2016 – 1195 spraw. Powyższe pokazuje, że podatnicy coraz częściej podejmują spór z fiskusem. Sytuację potęgują zmieniające się przepisy oraz często mało praktyczne czy wręcz nielogiczne stanowisko organów podatkowych w niektórych sprawach. Dobrym przykładem jest chociażby zastosowanie różnych stawek opodatkowania VAT wafli, w zależności od zawartości w nich wody. Pomimo tego, że na pierwszy rzut oka sprawa wydaje się banalna, trafiła ona ostatecznie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wydał w tym zakresie wyrok.

Robert Nogacki: Zasady i tryb wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego

2019-12-02: Budowanie rozsądnej i przemyślanej polityki podatkowej w firmie wymaga stosowania odpowiednich narzędzi prawnych. Jedną z instytucji minimalizujących ryzyko podatkowe w przedsiębiorstwie jest interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego. Choć w ostatnich latach liczba wydawanych interpretacji maleje, to w kluczowych kwestiach – zwłaszcza tam, gdzie przepisy są niejednoznaczne – wciąż cieszą się one dużym zainteresowaniem wśród podatników. Sprzyja temu nie tylko symboliczna opłata za wydanie interpretacji, ale przede wszystkim ochrona prawna, która wiąże organ odnośnie do zastosowanej wykładni konkretnych przepisów podatkowych.

Robert Nogacki: Indywidualne interpretacje podatkowe na nowych zasadach

Bieżący rok przynosi wiele zmian w zasadach wydawania indywidualnych interpretacji podatkowych. Z początkiem marca zmienił się organ uprawniony do wydawania tego rodzaju opinii, zaś 1 czerwca uległy zmianie zasady wnoszenia skarg na wydane interpretacje.

Robert Nogacki: Będą zmiany w przepisach dotyczących wydawania interpretacji podatkowych

Sejm uchwalił zmiany w ordynacji podatkowej, które mają na celu m.in. modyfikację procedury wydawania interpretacji podatkowej.

Robert Nogacki: Nowe zasady wydawania interpretacji podatkowych

W kwietniu 2018 r. opublikowano zaproponowany przez Ministerstwo Finansów projekt zmian w przepisach Ordynacji podatkowej dotyczący indywidualnych interpretacji podatkowych. Nowe przepisy mają na celu ograniczenie nadużyć związanych z wykorzystywaniem indywidualnych interpretacji podatkowych przez grupy podatników do osiągania korzyści podatkowych. Nowelizacja wywrze także wpływ na dotychczas wydane interpretacje podatkowe, dotyczące czynności z udziałem podmiotów powiązanych.

Robert Nogacki: Urzędowa interpretacja chroni prawo do zwrotu podatku

Indywidualna interpretacja prawa podatkowego chroni podatnika, który się do niej zastosował. Zakres tej ochrony bywa jednak często przedmiotem sporów z fiskusem. W jednym z najnowszych orzeczeń wojewódzki sąd administracyjny zdecydował, iż należy ją pojmować w sposób szeroki.

Robert Nogacki

Założyciel i partner zarządzający kancelarii prawnej Skarbiec, uznanej przez Dziennik Gazeta Prawna za jedną z najlepszych firm doradztwa podatkowego w Polsce (2023, 2024). Doradca prawny z 19-letnim doświadczeniem, obsługujący przedsiębiorców z listy Forbesa oraz innowacyjne start-upy. Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów w dziedzinie prawa handlowego i podatkowego w polskich mediach, regularnie publikujący w Rzeczpospolitej, Gazecie Wyborczej i Dzienniku Gazecie Prawnej. Autor publikacji „AI Decoding Satoshi Nakamoto. Sztuczna inteligencja na tropie twórcy Bitcoina” oraz współautor nagrodzonej książki „Bezpieczeństwo współczesnej firmy”. Profil na LinkedIn: 18.5 tys. obserwujących, 4 miliony wyświetleń rocznie. Nagrody: czterokrotny laureat Medalu Europejskiego, Złotej Statuetki Polskiego Lidera Biznesu, tytułu „Międzynarodowej Kancelarii Prawniczej Roku w Polsce w zakresie planowania podatkowego”. Specjalizuje się w strategicznym doradztwie prawnym, planowaniu podatkowym i zarządzaniu kryzysowym dla biznesu.