Prawo do odliczenia VAT za usługi doradcze przy pozyskiwaniu inwestora
Dla każdego przedsiębiorcy rozliczającego się z podatku od towarów i usług kluczowe znaczenie ma kwestia odliczeń i zwrotów VAT z tytułu ponoszonych wydatków. Czy firmie przysługuje prawo do odliczenia VAT za usługi doradcze, nabyte np. w związku z poszukiwaniem finansowania i inwestora?
Brak odliczenia VAT = zamrożony kapitał
Brak prawa do odliczenia VAT oznacza, że podatek ten staje się realnym kosztem prowadzenia działalności, co może znacząco wpłynąć na płynność finansową spółki, szczególnie w przypadku kosztownych usług towarzyszących procesom transakcyjnym. Przedsiębiorcy, którzy nie mogą odzyskać zapłaconego VAT, ponoszą dodatkowe 23% obciążenia na nabywanych usługach, co przy wielomilionowych transakcjach może przekładać się na znaczące kwoty zamrożonego kapitału. W świetle tej problematyki szczególnego znaczenia nabiera interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 stycznia 2026 r., która potwierdza korzystne dla podatników stanowisko w zakresie odliczania VAT od usług doradczych.
Poszukiwanie zewnętrznego finansowania
Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej złożyła w omawianej sprawie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca w branży IT, i będąca zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Prowadziła działalność w zakresie oprogramowania i doradztwa informatycznego.
W związku z wymagającą sytuacją ekonomiczną na rynku IT, wymuszającą restrukturyzację przedsiębiorstw technologicznych, spółka podjęła decyzję o poszukiwaniu dodatkowego finansowania poprzez znalezienie strategicznego inwestora, a jej dotychczasowi udziałowcy równolegle zdecydowali o sprzedaży posiadanych przez siebie udziałów. W tym celu spółka nawiązała współpracę z profesjonalnymi zewnętrznymi doradcami, którzy wspierali ją w procesie poszukiwania. Zakres zleconych usług obejmował m.in.: optymalizację i restrukturyzację działalności spółki, przygotowanie strategii i materiałów do procesu inwestycyjnego, identyfikację optymalnych inwestorów, organizację spotkań, wsparcie w negocjacjach oraz koordynację procesu due diligence. Wynagrodzenie doradców miało w znacznej części charakter prowizyjny i jego wypłata była uzależniona od doprowadzenia transakcji do skutku.
Prawo do odliczenia VAT z tytułu wydatków na działalność ogólną
Spółka zadała Dyrektorowi KIS pytanie, czy w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług będzie uprawniona do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez doradców, dokumentujących ich wynagrodzenie za usługi doradcze świadczone w procesie pozyskania finansowania i inwestora w związku z planowaną transakcją sprzedaży udziałów. Przepis ten stanowi, że prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Spółka stała na stanowisku, że wydatki te pozostają w pośrednim związku z jej ogólną działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT, stanowiąc tzw. koszty ogólne podatnika, ponieważ służą zabezpieczeniu możliwości dalszego rozwoju poprzez pozyskanie odpowiedniego inwestora. W uzasadnieniu powołano się również na wyrok TSUE w sprawie C-249/17, którym Trybunał orzekł, że zasada neutralności VAT wymaga, aby koszty ogólne podatnika wpływające pośrednio na jego działalność były uwzględniane przy prawie do odliczenia.
Stanowisko Dyrektora KIS
Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki za prawidłowe. W uzasadnieniu organ podatkowy odwołał się do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Warunkiem umożliwiającym skorzystanie z prawa do odliczenia jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Istotna jest przy tym intencja nabycia – jeśli dany towar lub usługa ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem że nie wyłączają go przepisy art. 88 ustawy o VAT.
Dyrektor KIS wskazał, że nabywane usługi doradcze mają przyczynić się do znalezienia nowego inwestora, co może przełożyć się na szereg korzyści dla spółki, takich jak: pozyskanie dodatkowego finansowania do dalszej ekspansji działalności, potencjalnie tańszy dostęp do kapitału, dostęp do nowych rynków terytorialnych oraz know-how biznesowego. Wydatki te pozostają zatem w związku z ogólną działalnością spółki i są kluczowe dla umożliwienia realizacji strategii rozwoju, która może wpłynąć na przyszłe przychody (interpretacja indywidualna z 28 stycznia 2026 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.710.2025.2.AAR).
Należy podkreślić warunek brzegowy, na którym oparte jest powyższe rozstrzygnięcie: usługi doradcze były nabyte przez samą spółkę i wykorzystane dla celów jej działalności opodatkowanej, a nie świadczone na rzecz udziałowców w związku ze sprzedażą udziałów. Sprzedaż udziałów stanowi czynność zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT, a usługi związane funkcjonalnie z transakcją zwolnioną nie dają prawa do odliczenia. Rozstrzygnięcie Dyrektora KIS wpisuje się w utrwaloną linię orzeczniczą TSUE dotyczącą tzw. kosztów ogólnych podatnika, w tym wyroki w sprawach C-465/03 Kretztechnik, C-408/98 Abbey National oraz C-16/00 CIBO Participations, do których odwołał się organ w uzasadnieniu interpretacji.
Znaczenie interpretacji dla przedsiębiorców
Omawiana interpretacja wpisuje się w jednolitą i korzystną dla podatników praktykę organów podatkowych, potwierdzoną szeregiem wcześniejszych interpretacji indywidualnych (np. z 10 grudnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.499.2024.4.MGO, z 23 maja 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.174.2024.2.RK, z 10 maja 2023 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.108.2023.1.IG). Dla przedsiębiorców planujących transakcje inwestycyjne ma ona fundamentalne znaczenie, gdyż potwierdza możliwość odzyskania VAT od kosztów doradztwa, które niejednokrotnie sięgają znaczących kwot. Należy jednak pamiętać, że korzystanie z prawa do odliczenia wymaga spełnienia określonych warunków formalnych oraz niewystępowania przesłanek negatywnych z art. 88 ustawy o VAT. W praktyce oznacza to konieczność starannego dokumentowania związku pomiędzy nabywanymi usługami a prowadzoną działalnością opodatkowaną oraz precyzyjnego określenia w umowach z doradcami, że usługi są świadczone na rzecz spółki, a nie jej udziałowców w związku ze sprzedażą udziałów. To właśnie ta dystynkcja stanowi linię demarkacyjną korzystnego rozstrzygnięcia. Przedsiębiorcy powinni również rozważyć wystąpienie z własnym wnioskiem o interpretację podatkową, która zapewni im ochronę prawną w ich indywidualnej sytuacji i stanie faktycznym.
Robert Nogacki – radca prawny (WA-9026), założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec.
Są prawnicy, którzy zajmują się prawem. I są tacy, którzy zajmują się problemami, na które prawo nie ma gotowej odpowiedzi. Od ponad dwudziestu lat Kancelaria Skarbiec pracuje na przecięciu prawa podatkowego, struktur korporacyjnych i ludzkiej niechęci do oddawania państwu więcej, niż się państwu należy. Doradzamy przedsiębiorcom z kilkunastu krajów – od tych z listy Forbesa po tych, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano.
Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów prawa podatkowego w polskich mediach – pisze dla Rzeczpospolitej, Dziennika Gazety Prawnej i Parkietu nie dlatego, że to dobrze wygląda w CV, lecz dlatego, że pewnych rzeczy nie da się wyjaśnić w piśmie procesowym i ktoś musi je powiedzieć głośno. Autor AI Decoding Satoshi Nakamoto. Sztuczna inteligencja na tropie twórcy Bitcoina. Współautor nagrodzonej książki Bezpieczeństwo współczesnej firmy.
Kancelaria Skarbiec zajmuje czołowe pozycje w rankingach kancelarii podatkowych Dziennika Gazety Prawnej. Czterokrotny laureat Medalu Europejskiego, laureat tytułu International Tax Planning Law Firm of the Year in Poland.
Specjalizuje się w sporach z organami skarbowymi, międzynarodowym planowaniu podatkowym, regulacjach kryptoaktywów i ochronie majątku. Od 2006 roku prowadzi sprawę WGI – jedną z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. Wierzy, że prawo jest zbyt poważne, żeby traktować je wyłącznie poważnie – i że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.
