Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Doradztwo prawne

FIZ jako element optymalizacji kosztów

Fundusz Inwestycyjny Zamknięty stanowi bardzo atrakcyjną formę prowadzenia działalności inwestycyjnej i optymalizowania kosztów. Poza działaniami optymalizacyjnymi, w ramach różnych struktur, FIZ może być wykorzystywany również jako zarządzie zabezpieczające aktywa majątkowe lub pozwalające na pozyskiwanie kapitału.

 

O FIZ w ogólności

Atrakcyjność FIZ’u polega między innymi na tym, że działalność funduszu podlega pewnym dodatkowym rygorom zabezpieczającym interesy uczestników z jednej strony (zabezpiecza lokowane w FIZ aktywa w większym stopniu, niż przy ich lokowaniu np. w spółki prawa handlowego), z drugiej strony zaś, wymogi i rygory nie są tak restrykcyjne, jak przy podmiotach działających na rynku regulowanym.

FIZ jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków zebranych w drodze niepublicznego proponowania nabycia certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie prawa majątkowe – w szczególności w papiery wartościowe i instrumenty rynku pieniężnego. W odróżnieniu od Funduszy Inwestycyjnych Otwartych (FIO), FIZ ma możliwość lokowania inwestycji w bardziej zróżnicowaną i wszechstronną paletę aktywów, takich jak np. nieruchomości. W stosunku do FIZ przepisy przewidują o wiele mniej rygorystyczne wymogi funkcjonowania, w tym te, dotyczące różnicowania swojego portfela inwestycyjnego.

Uczestnikami FIZ mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Istotnym jest także fakt, że uczestnicy funduszu nie odpowiadają za jego zobowiązania.

FIZ jako formuła optymalizacji podatkowej

Jednym z głównych atutów podatkowych FIZ jest niepodleganie pod podatek dochodowy od osób prawnych (zwolnienie z CIT).

Najbardziej korzystnym wehikułem pod tym względem, będzie FIZ założony pod prawem polskim, który byłby wspólnikiem w spółce komandytowej inkorporowanej pod prawem Luksemburga.

Wynika to z faktu, że od 1 stycznia 2014 roku, spółki komandytowo-akcyjne (dalej jako SKA) zostały opodatkowane 19 proc. podatkiem dochodowym CIT, bezpodatkową alternatywą dla inwestorów stał się nowy typ luksemburskiej spółki osobowej bez osobowości prawnej tzw. Societe en Commandite Special (dalej jako SCSp). SCSp funkcjonuje w luksemburskim systemie prawnym od 15 lipca 2013 r., na podstawie aktu implementującego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady, dot. zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnym (Directive 2011/61/EC on Alternative Investment Fund Managers).

Ze względu na zbliżoną konstrukcję do polskiej SKA, na którą składa się z jednej strony transparentność podatkowa (podatki płacą wspólnicy, a nie spółka), a z drugiej możliwość emisji dłużnych papierów wartościowych, SCSp może być wykorzystana w strukturach optymalizacyjnych w sposób zbliżony do SKA, w tym także w strukturach z wykorzystaniem FIZ.

Luksemburska spółka typu SCSp charakteryzuje się elastyczną formą korporacyjną, gdzie występuje – co najmniej, dwóch wspólników, w tym jeden tzw. General Partner (odpowiednik polskiego komplementariusza), który ponosi nieograniczoną odpowiedzialność za działalność spółki. Rolę przedmiotowego wspólnika, ponoszącego nieograniczoną odpowiedzialność za działalność spółki, powinna pełnić luksemburska spółka kapitałowa typu SARL, która stanowi odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Funkcja drugiego ze wspólników SCSp zbliżona jest wówczas do funkcji akcjonariusza w polskiej SKA (m.in. posiada on ograniczoną odpowiedzialność, a jego zaangażowanie w spółkę może być wyrażone poprzez objęcie emitowanych przez SCSp papierów wartościowych).

Spółka typu SCSp powstaje w momencie podpisania umowy spółki, a nie jej formalnego zarejestrowania w luksemburskim rejestrze handlowym. Co ważne spółka posiada możliwość emisji papierów wartościowych.

Głównymi zaletami SCSp jest brak osobowości prawnej, który jest kluczowy w transparentności i neutralności podatkowej, gdzie przedmiotowa transparentność podatkowa spółki skutkuje brakiem opodatkowania na poziomie samej spółki, a podatek płacą dopiero jej wspólnicy.
Ponadto, spółka typu SCSp może w ogóle nie podlegać obowiązkowi podatkowemu w Luksemburgu, gdy łącznie spełnia następujące warunki:

  • przedmiotem działalności powinien być ograniczony do zarządzania majątkiem prywatnym (ang. private wealth management), a ewentualne zyski z prowadzenia innej działalności gospodarczej przez spółkę typu SCSp mogą zostać obciążone podatkiem municypalnym, który w Luksemburgu wynosi 6,75 proc.;
  • struktura korporacyjna spółki, a mianowicie General Partner odpowiadający za zobowiązania spółki czyli odpowiednik komplementariusza w SKA, a więc rekomendowany przez nas SARL, powinien posiadać mniej niż 5 proc. udziałów w SCSp.

W sytuacji, kiedy powyższe warunki zostaną spełnione, a polski FIZ będzie wspólnikiem o ograniczonej odpowiedzialności, wówczas otrzymamy de facto komplementarny bezpodatkowy wehikuł mogący zarządzać różnego rodzaju majątkiem i aktywami, a jego powiększanie nie będzie generowało obciążenia podatkowego.

Struktura wykorzystująca luksemburską spółkę typu SCSp w połączeniu z polskim FIZ stanowi efektywne rozwiązanie dla struktur opartych o SKA, w których akcjonariuszem jest FIZ. W strukturze wykorzystującej SCSp rolę General Partnera powinna objąć spółka luksemburska typu SARL, natomiast drugim wspólnikiem powinien być FIZ który obejmie emitowane przez SCSp papiery wartościowe w proporcji np. 99 proc.

Zgodnie z polskimi przepisami przychody FIZ są wolne od podatku dochodowego, a opodatkowana jest dopiero ich dystrybucja. Oznacza to, iż ewentualne powstanie obowiązku podatkowego może zostać odroczone do momentu faktycznej wypłaty środków z FIZ.

Przedmiotowy obowiązek podatkowy powstaje w trzech przypadkach:

  • wypłata z zysku bez umorzenia certyfikatów inwestycyjnych FIZ;
  • wypłata w przypadku umorzenia certyfikatów oraz
  • przy likwidacji funduszu.

Z funkcjonowaniem SCSp związane jest powstanie pewnego obciążenia podatkowego w Luksemburgu na poziomie spółki SARL, będącej General Partner, a więc wspólnikiem odpowiadającym za zobowiązania spółki. Przedmiotowa spółka będzie zobowiązana do opodatkowania części zysku otrzymanej z SCSp. Mając na uwadze fakt, iż udział SARL w zysku SCSp powinien być utrzymany na niskim poziomie (poniżej 5 proc.) to również obciążenie podatkowe nie powinno być znaczące – SARL powinien posiadać 1 proc. udziału w SCSp.
Przedstawiony powyżej wehikuł może być implementowany od podstaw, obok dotychczasowo istniejących struktur, jak również może zostać włączony w obecną strukturę spółek, gdzie w miejsce spółki komandytowo-akcyjnej wszedłby SCSp, a polską spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością zastąpiłby jej odpowiednik luksemburski czyli spółka SARL.

W sytuacji, kiedy przedmiot działalności Klienta jest związany z nieruchomościami, wówczas do niniejszego wehikułu mogłaby zostać włączona jeszcze np. spółka jawna, w której znalazłyby się nieruchomości. Dzięki takiemu rozwiązaniu uzyskuje się analogiczny efekt podatkowy, co w przypadku wykorzystania SKA sprzed objęcia ich podatkiem CIT. W konsekwencji, ewentualnym podatkiem byłby 19 proc. podatek od zysku wypracowanego przez FIZ, wypłacony w Polsce posiadaczom jednostek uczestnictwa będących polskimi rezydentami podatkowymi.

Przykładowa struktura powinna funkcjonować w następujący sposób:

  • polska spółka jawna posiada nieruchomości – jako że spółka jawna jest transparentna, podatkowo jej dochody opodatkowane są na poziomie wspólników;
  • wspólnikiem spółki jawnej jest SCSp – jednak ona również nie płaci podatku jako podmiot transparentny podatkowo, a opodatkowaniu podlegają jej wspólnicy. Będzie tak w szczególności, gdy SCSp będzie jedynie posiadała udział w spółce jawnej (nie będzie ona bowiem w planowanym scenariuszu prowadziła działalności produkcyjnej czy handlowej w Luksemburgu);
  • wspólnikami SCSp będą polski FIZ i luksemburski SARL (ten drugi – z minimalnym udziałem w zyskach np. 1 proc.). Polski FIZ będzie podmiotowo zwolniony z opodatkowania. Obciążenie na poziomie SARL powinno być niewielkie;
  • opodatkowaniu będzie podlegać dopiero dystrybucja zysków z FIZ.

FIZ jako wehikuł inwestycyjny

FIZ jest instrumentem pozwalającym na pozyskanie zewnętrznego finansowania z gwarancją stosownego nadzoru nad działalnością FIZ i jego aktywami dla inwestorów oraz z gwarancją prawidłowej wyceny certyfikatów inwestycyjnych w krótkich odstępach czasu (nie rzadziej niż raz kwartał). Dany przedsiębiorca, zamiast standardowej spółki kapitałowej, która dla zewnętrznych inwestorów jest formą dalece bardziej ryzykowną niż FIZ, może utworzyć właśnie Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, pozwalający na pozyskanie stosownego kapitału. Zarazem z uwagi na fakt, iż taki fundusz podlega kontroli ze strony Komisji Nadzoru Finansowego, banku-depozytariusza oraz towarzystwa funduszy inwestycyjnych, inwestor może mieć pewność, iż ulokowany przez niego kapitał będzie dużo bezpieczniejszy niż, gdyby lokata nastąpiła w inne formy, w jakich najczęściej prowadzi się działalność gospodarczą. Działalność gospodarcza w ramach FIZ może być prowadzona bezpośrednio, jak też za pośrednictwem spółki celowej.

FIZ jako gwarant sukcesji

Fundusz Inwestycyjny Zamknięty stanowi także doskonałe narzędzie do bezpiecznego i stosunkowo nieskomplikowanego transferu aktywów na rzecz spadkobierców. Niejednokrotnie dany przedsiębiorca prowadzi działalność na wielu frontach, z wykorzystaniem wielu spółek i w sposób rozproszony. W razie jego śmierci, zwłaszcza nagłej, spadkobiercy zostają postawieni w bardzo trudnej sytuacji związanej z brakiem możliwości zarządzania wszystkim podmiotami, w których skupiony był biznes spadkodawcy oraz z trudnościami związanymi z uzyskaniem statusu wspólnika w danej spółce. Problemy te mogą zostać rozwiązane za pomocą FIZ, do którego wniesione zostałyby wszystkie udziały i akcje spółek, czyniąc tym samym fundusz centralnym i jednolitym ośrodkiem zarządzania majątkiem oraz „miejscem” koncentracji aktywów. Spadkobiercy otrzymując certyfikaty inwestycyjne w jednym ruchu stają się zatem beneficjentami majątku wypracowanego przez przedsiębiorcę. Mając ograniczony wpływ na zarządzanie funduszem spadkodawca ma zarazem pewność, iż zgromadzony przez niego majątek nie zostanie szybko roztrwoniony. FIZ pozwala zatem zabezpieczyć ciągłość trwania majątku oraz działalności gospodarczej.

Więcej na temat sukcesji »

Elementy składowe usługi

Utworzenie i prowadzenie Funduszy Inwestycyjnego Zamkniętego nie jest możliwe bez profesjonalnego doradztwa prawnego.

Kancelaria Prawna Skarbiec pomaga między innymi:

  • przygotować statut funduszu;
  • przygotować umowę określającą warunki współpracy z TFI;
  • ustalić strukturę organów funduszu;
  • przy realizacji emisji certyfikatów inwestycyjnych;
  • przy przeprowadzeniu pierwszego zgromadzenia inwestorów;
  • negocjować warunki umowy z TFI;
  • przygotować i wdrożyć wewnętrzne procedury i regulacje zarządzającego;
  • w zakresie bieżącego doradztwa związanego z funkcjonowaniem funduszu i zarządzaniem nim;
  • przygotować inne umowy i dokumenty związane z inwestycjami funduszu oraz jego bieżącą działalnością;
  • przeprowadzić optymalizację podatkową z wykorzystaniem FIZ;
  • założyć spółkę w Luksemburgu typu SARL i SCSp;
  • prowadzić bieżącą obsługę spółek w Luksemburgu typu SARL i SCSp.

Ponadto Kancelaria Prawna Skarbiec prowadzi stałą współpracę z wybranym TFI, dzięki czemu ma możliwość złożenia kompleksowej oferty na preferencyjnych warunkach.

Publikacje tematyczne związane z działem

 

Materiały z tego działu dostępne są w dziale publikacje. Zapraszamy.

 

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012