Wersja językowa:
PL | EN

Kancelaria Prawna Skarbiec

Prawo

Prawo upadłościowe

Przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe przewidują różne stadia procesu upadłości, które można podzielić na postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości oraz właściwe postępowanie upadłościowe.

 

W trakcie pierwszego etapu badana jest zdolność upadłościowa dłużnika, podstawy ogłoszenia upadłości i rodzaj postępowania. Drugi etap dotyczy już właściwego postępowania upadłościowego. Jeszcze na etapie przedsądowym może okazać się, że po stronie dłużnika nie ziściły się podstawy do ogłoszenia upadłości, natomiast do ustabilizowania sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa niezbędne jest przeprowadzenie procesu oddłużenia, który mógłby odbyć się w ramach innego postępowania sądowego dot. restrukturyzacji.

Zdolność upadłościowa

Zdolność upadłościowa dotyczy dłużników zarówno prowadzących działalność gospodarczą, jak i tych uczestniczących w obrocie nieprofesjonalnym (konsumenci). Przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność. Według przepisów prawa upadłościowego domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Inną przesłanką ogłoszenia upadłości jest stan, w którym wartość zobowiązań przekracza majątek dłużnika, utrzymujący się przez okres przekraczający 24 miesiące.

W kwestii stanu niewypłacalności dłużnika nieistotne jest, jakiego rodzaju i z jakiego tytułu pochodzą niezaspokojone wierzytelności i inne należności. Mogą to być należności przysługujące wierzycielom prywatnym, np. bankom, a także publicznym, takim jak Naczelnik Urzędu Skarbowego czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W zależności od rodzaju podmiotu podlegającego upadłości, będą stosowane przepisy z innego rozdziału ustawy Prawo upadłościowe.

Postępowanie upadłościowe

Postępowanie upadłościowe pozostaje istotne z punktu widzenia zarówno dłużnika, jak i wierzyciela. Dłużnik przedsiębiorca powinien pamiętać, że wystąpienie do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości w sytuacji zaistnienia stanu niewypłacalności jest jego obowiązkiem. Tenże obowiązek powinien zostać zrealizowany w terminie do 30 dnia od chwili powstania stanu niewypłacalności. Brak należytej realizacji obowiązku może spowodować w przyszłości powstanie po stronie dłużnika obowiązku ponoszenia odpowiedzialności prywatnym majątkiem za długi przedsiębiorstwa. Dotyczy to w szczególności odpowiedzialności subsydiarnej członka zarządu za zobowiązania spółki uregulowanej w art. 299 kodeksu spółek handlowych. Natomiast wszczęcie postępowania w zakresie ogłoszenia upadłości wobec osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem. Jednakże w niektórych sytuacjach dla dłużników konsumentów jedyną drogą do uwolnienia się od monitów wierzycieli jest tylko ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Z perspektywy interesów wierzyciela postępowanie upadłościowe ma doprowadzić do możliwie w pełnym stopniu zaspokojenia roszczeń, przy jednoczesnym – o ile racjonalne względy zezwalają – pozostawieniu dotychczasowego przedsiębiorstwa dłużnika. Powyższa regulacja wyraża się z m.in. w uprawnieniu wierzyciela do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnika, a także zgłoszenia do sędziego komisarza przysługującej wierzytelności i dalej uczestniczenia w podziale majątku dłużnika.

Przepisy prawa upadłościowego ewoluują w celu dostosowania się do istniejących realiów gospodarczych. Jednym z aktualnych wyzwań jest zapewnienie ciągłości przedsiębiorstwa, w tym w szczególności zachowania istniejących miejsc pracy. Odpowiedzią ustawodawcy na zaistniały problem było wprowadzenie w 2016 r. do ustawy Prawo upadłościowe przepisów regulujących sprzedaż kontrolowaną przedsiębiorstwa – tzw. pre-pack. Założeniem tej instytucji jest umożliwienie sprzedaży upadłej firmy dłużnika lub jego zorganizowanej części lub składników majątkowych stanowiących znaczną część tego przedsiębiorstwa. Pojęcie sprzedaży kontrolowanej upadłego przedsiębiorstwa pre-pack wynika stąd, iż ostatecznie sąd zatwierdza warunki sprzedaży przedsiębiorstwa do określonego we wniosku nabywcy.

Usługi kancelarii w obszarze prawa upadłościowego

 

 

 

Upadłość dla dłużników
  • doradztwo i analiza prawno-księgowa w zakresie podstaw i dopuszczalności ogłoszenia upadłości, w przypadku przedsiębiorców – weryfikacja terminu zaistnienia ustawowego obowiązku do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości,
  • wszechstronna analiza prawnopodatkowa sytuacji dłużnika pod kątem możliwości przeprowadzenia upadłości, w tym w szczególności zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony majątku prywatnego dłużnika przed egzekucją zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym zobowiązań podatkowych;
  • sporządzenie wniosku o ogłoszenie upadłości;
  • obsługa i zastępstwo prawne na wszystkich lub na poszczególnych etapach zasadniczego postępowania upadłościowego, tj. postępowania z wniosku o ogłoszenie upadłości, postępowania zabezpieczającego;
  • środki zaskarżenia w postępowaniu upadłościowym (sprzeciwy, zażalenia);
  • obsługa świadczona przez radców prawnych – doradców restrukturyzacyjnych z wieloletnią praktyką w roli organów postępowania;
  • doradztwo przy sprzedaży kontrolowanej w upadłości – sporządzenie wniosku o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa dłużnika pre-pack;
Upadłość dla wierzycieli
  • doradztwo w zakresie skutecznego odzyskania posiadanej wierzytelności,
  • sporządzenie wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika,
  • obsługa prawna wierzyciela (osoby fizycznej lub podmiotu gospodarczego) na wszystkich etapach postępowania restrukturyzacyjnego dłużnika;
  • przygotowanie, opracowanie i wnoszenie w imieniu Klienta zgłoszeń wierzytelności;
  • reprezentacja w postępowaniach wpadkowych, w tym m.in. w zakresie sprzeciwu co do uznania wierzytelności lub odmowy uznania wierzytelności, zgłoszenia zarzutów do planu podziału;
  • udział w zgromadzeniu wierzycieli oraz radzie wierzycieli.
Doradztwo i współpraca z syndykami
  • reprezentacja prawna i doradztwo w postępowaniach sądowych, w tym m.in. powództwa o ustalenie prawa lub stosunku prawnego, powództwa o uznanie czynności prawnej upadłego za bezskuteczną, powództwa ze skargi pauliańskiej, a także postępowań sądowo-administracyjnych oraz administracyjnych prowadzonych w zakresie spraw upadłego;
  • doradztwo podatkowo-rachunkowe.

Pre-pack

 

 

Sprzedaż kontrolowana w upadłości

Instytucja stosunkowo niedawno wprowadzona do polskich przepisów, z powodzeniem stosowana w systemach prawa upadłościowego innych państw. Dłużnik do wniosku o ogłoszenie upadłości załącza wniosek o zatwierdzenie sprzedaży przedsiębiorstwa, który co najmniej powinien zawierać oznaczenie zbywcy oraz cenę, wraz z opisem i oszacowaniem składnika objętego wnioskiem sporządzonym przez osobę wpisaną na listę biegłych sądowych. Sąd uwzględnia wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży, jeżeli cena jest wyższa niż kwota możliwa do uzyskania w postępowaniu upadłościowym przy likwidacji. W przypadku gdy cena jest niższa, sąd może uwzględnić wniosek, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny lub możliwość zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.

Niewątpliwie zaletą pre-pack jest możliwość szybkiego przekazania przedsiębiorstwa do nabywcy. Jeżeli do wniosku o zatwierdzenie warunków sprzedaży był dołączony dowód wpłaty pełnej ceny na rachunek depozytowy sądu, wydanie przedsiębiorstwa nabywcy następuje niezwłocznie po wydaniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Skuteczne przeprowadzenie takiej czynności umożliwi kontynuowanie działalności przedsiębiorstwa.

Upadłość konsumencka

Skuteczne zastosowanie przepisów odnośnie ogłoszenia upadłości konsumenckiej niewątpliwie jest szansą na uzyskanie „nowego startu”. Taki zresztą był również cel wprowadzenia tych przepisów. Ustawodawca zupełnie inaczej potraktował osoby nieuczestniczące w obrocie profesjonalnym i wprowadził przepis, zgodnie z którym postępowanie z zakresu upadłości konsumenckiej należy prowadzić tak, aby umożliwić umorzenie zobowiązań upadłego niewykonanych w postępowaniu upadłościowym, a jeśli jest to możliwe – zaspokoić roszczenia wierzycieli w jak najwyższym stopniu.

W szczególnie określonych przypadkach możliwe jest również uzyskanie oddłużenia będącego skutkiem wcześniej prowadzonej działalności gospodarczej.

Opracowanie

radca prawny Adam Klęczar

prawnik w Kancelarii Prawnej Skarbiec

Publikacje tematyczne związane z działem

 

Upadłość konsumencka

Czy były przedsiębiorca ma prawo do upadłości konsumenckiej?

Upadłość konsumencka pozwala na umorzenie zobowiązań finansowych w związku z zaistniałym stanem niewypłacalności. Również tych wynikających z prowadzonej w przeszłości przez dłużnika działalności gospodarczej. Konsekwencją skutecznie przeprowadzonej upadłości konsumenckiej jest całościowe oddłużenie osoby fizycznej – zarówno w stosunku do wierzycieli prywatnych, jak i publicznych.

Prawo upadłościowe i restrukturyzacyjne

Odpowiedzialność karna w restrukturyzacji lub upadłości

Osoby uprawnione do reprezentowania spółek, a także przedsiębiorcy, mogą odpowiadać karnie w związku z prowadzonymi względem nich postępowaniami insolwencyjnymi. Świadomość zagrożeń czyhających na menedżerów pozwoli uniknąć przykrych w skutkach konsekwencji karnych związanych z nałożeniem grzywny, a nawet pozbawienia wolności do lat 5.

Członek zarządu może odpowiadać majątkiem za zaległości podatkowe spółki

Były członek zarządu może odpowiadać całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki z o.o.

Jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, to za jej zobowiązania podatkowe całym swym majątkiem będą odpowiadać solidarnie członkowie jej zarządu. Powstanie zaległości musi jednak nastąpić w okresie pełnienia funkcji członka zarządu, a on w odpowiednim czasie nie dokonał zgłoszenia wniosku o upadłość bądź otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Upadłość kosumencka

Negatywna przesłanka ogłoszenia upadłości konsumenckiej

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest bardzo ważne – niezłożenie go w odpowiednim terminie powoduje oddalanie wniosku o upadłość konsumencką.

Upadłość kosumencka małżonka

Jak zabezpieczyć majątek wspólny na wypadek upadłości konsumenckiej małżonka?

Polskie przepisy przewidują możliwość złożenia wniosku o upadłość konsumencką przez oboje małżonków lub przez każdego z nich osobna. Ogłoszenie upadłości choćby jednego z małżonków powoduje powstanie rozdzielności majątkowej, a majątek wspólny wchodzi w skład masy upadłości. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej ma zatem istotny wpływ na majątek wspólny małżonków. Czy ich dorobek można zabezpieczyć przed utratą?

Upadłość kosumencka

Majątek wspólny małżonków w upadłości konsumenckiej

Problem majątku wspólnego małżonków w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z nich nie jest dostatecznie uregulowany w ustawodawstwie polskim. Niejasne przepisy rodzą liczne problemy interpretacyjne, z którymi coraz częściej mierzą się sądy upadłościowe. Rozwiązanie tego problemu jest istotne dla małżonków tych dłużników, którzy rozważają złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, oraz dla wierzycieli upadłego. Nie ma bowiem dzisiaj pewności, czy w przypadku ogłoszenia upadłości przez jednego z małżonków ich majątek wspólny zostanie zaliczony do masy upadłości w całości czy tylko w udziale.

Upadłość kosumencka

Upadłości konsumenckie pod lupą ministra

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje zmiany dotyczące upadłości konsumenckiej. Zgodnie z zapowiedziami nowelizacja znacznie zliberalizuje zasady ogłoszenia upadłości przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Osoby rozważające w najbliższym czasie poddanie się upadłości konsumenckiej powinny jednak uważnie przyjrzeć się proponowanym zmianom i zrobić dokładny rachunek zysków i strat zastosowania się do nowych regulacji. Choć bowiem MS zapowiada, że zmiany będą korzystne, to ich wnikliwa analiza wywołuje co do tego wątpliwości.

Kupno mieszkania od syndyka

Kupno mieszkania od syndyka

Sprzedaż lokalu mieszkalnego należącego i zamieszkałego przez upadłego – osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, wobec którego prowadzone jest postępowanie upadłościowe ma wiele zalet. Jest ono korzystne zarówno dla kupującego, jak i samego upadłego oraz dla jego wierzycieli. Kupujący nabywa lokal bez obciążeń, zarówno finansowych, jak i bez lokatorów. Upadłemu, na jego wniosek, wydziela się z sumy uzyskanej ze sprzedaży lokalu kwotę służącą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jego i osób pozostających na jego utrzymaniu. Wierzyciele zaś zyskują, ponieważ, wobec braku ryzyka związanego z nabyciem przez kupującego zamieszkanego lokalu, cena lokalu może być wyższa, a to prowadzi do wyższego ich zaspokojenia.

Upadłość kosumencka

Upadłość konsumencka w Anglii nie chroni przed długami

Ostatnio w Internecie zaroiło się od ofert przeprowadzenia upadłości konsumenckiej w Anglii, których twórcy zapewniają, że pomogą szybko i sprawnie przejść postępowanie upadłościowe na korzystnych warunkach, co pozwoli odciąć się od wszelkich długów z przeszłości. Niestety twórcy tych ofert nie będą w stanie dotrzymać obietnic złożonych swoim klientom, ponieważ skuteczne przeprowadzenie upadłości za granicą jest znacznie bardziej skomplikowane niż z pozoru się wydaje.

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Prawna Skarbiec
ul. Maciejki 13, 02-181 Warszawa
Adres e-mail:
Telefon:

Informujemy, że kontaktując się z nami, wyrażacie Państwo zgodę na przetwarzanie danych: imienia i nazwiska, firmy, adresu e-mail, adresu zamieszkania, adresu siedziby, numeru telefonu, w celach marketingowych, ofertowych i promocyjnych dotyczących usług oferowanych przez Kancelarię i podmioty powiązane.

Home & Market World Tax BCC Gazeta Prawna Gentleman Gazeta Finansowa Rising Stars 2013 Rzetelna Firma Home & Market Overseas Agent Rising Stars 2012