Weryfikacja czy zastosować klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania (klauzula GAAR)

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR — General Anti-Avoidance Rule) to instrument, którego zastosowanie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej skutkuje pozbawieniem podatnika korzyści podatkowej wynikającej z przeprowadzonej czynności. Granica między dopuszczalną optymalizacją podatkową a niedozwolonym unikaniem opodatkowania bywa jednak niezwykle subtelna — a ocena organu nierzadko arbitralna.

Poniżej przedstawiamy osiem formalnych testów weryfikacyjnych, opartych na przepisach art. 119a–119f Ordynacji podatkowej oraz najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (ponad 200 wyroków NSA i WSA z lat 2017–2025), które pozwalają systemowo ocenić ryzyko zastosowania klauzuli GAAR do konkretnej czynności lub struktury transakcyjnej.

Uwagi wstępne: trzy kumulatywne przesłanki

Jak potwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z 15.4.2025 r. (I SA/Po 47/25): „Zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej uwarunkowane jest spełnieniem następujących przesłanek: 1) korzyść podatkowa była głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności; 2) osiągnięcie tej korzyści w danych okolicznościach jest sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu; 3) sposób działania był sztuczny.” Przesłanki te muszą być spełnione łącznie — ograniczenie kontroli sądowej do oceny wyłącznie jednego aspektu stanowi naruszenie zasad orzekania (NSA z 10.12.2024 r., II FSK 1772/23).

Mechanizm działania klauzuli polega na swoistej reklasyfikacji (recharakteryzacji) transakcji dokonanej przez podatnika — skutki podatkowe ustala się nie na podstawie rzeczywistego przebiegu zdarzeń, lecz na podstawie hipotetycznego stanu rzeczy, bardziej adekwatnego z punktu widzenia stosunków ekonomicznych (NSA z 13.6.2025 r., II FSK 1235/22).

TEST 1: Identyfikacja korzyści podatkowej

Podstawa prawna: art. 119a § 1 w zw. z art. 119e OrdPU (uchylony, ale definicja funkcjonuje w orzecznictwie)

Pytanie testowe: Czy czynność skutkuje powstaniem korzyści podatkowej — tj. niepowstaniem zobowiązania podatkowego, odroczeniem jego powstania, obniżeniem wysokości podatku, powstaniem lub zawyżeniem straty, uzyskaniem nadpłaty/zwrotu bądź podwyższeniem ich kwoty?

Jeśli NIE — klauzula nie ma zastosowania. Czynność neutralna podatkowo nie generuje korzyści podatkowej w rozumieniu klauzuli. Jak wskazał NSA w wyroku z 30.8.2023 r. (II FSK 412/22): „Sama czynność zwrotu wkładu, jako neutralna podatkowo, nie prowadzi do osiągnięcia korzyści podatkowej.”

Jeśli TAK — przejdź do Testu 2.

Schematy orzecznicze:

• Korzyść stwierdzona: obniżenie stawki z 19% (podatek od dywidendy) do 8,5% (ryczałt) poprzez wydzielenie zadań z zakresu spółki do JDG wspólnika (liczne wyroki, m.in. NSA z 5.11.2024 r., II FSK 996/24); zamiana dwuetapowego opodatkowania CIT+PIT na jednorazowe 15% CIT w fundacji rodzinnej poprzez emisję obligacji (WSA Poznań z 7.11.2024 r., I SA/Po 323/24, z 31.10.2024 r., I SA/Po 319/24, I SA/Po 329/24);
• Korzyść wykluczona: częściowe wycofanie wkładu ze spółki komandytowej — czynność neutralna podatkowo niezależnie od motywacji (NSA z 13.12.2024 r., II FSK 1155/24; NSA z 30.8.2023 r., II FSK 412/22).

TEST 2: Test celu — główny czy uboczny?

Podstawa prawna: art. 119a § 1 w zw. z art. 119d OrdPU

Pytanie testowe: Czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności — czy też stanowiło jedynie uboczny efekt czynności motywowanej gospodarczo?

Kluczowa reguła orzecznicza: „W świetle art. 119d Ordynacji podatkowej okolicznością, która eliminuje możliwość zastosowania klauzuli, jest istnienie choćby jednego celu ekonomicznego lub gospodarczego, który należy uznać za więcej niż »mało istotny«” (NSA z 22.8.2023 r., III FSK 354/23, III FSK 489/23, III FSK 490/23, III FSK 491/23, III FSK 493/23, III FSK 494/23 — konsekwentna linia wyroków tego samego dnia).

Jeśli cel podatkowy był JEDYNYM celem — zastosowanie znajdzie art. 119a § 5 (pominięcie czynności, jakby jej nie dokonano).

Jeśli istnieje cel ekonomiczny „więcej niż mało istotny” — klauzula nie ma zastosowania.

Schematy orzecznicze — cel ekonomiczny uznany:

• Częściowe wycofanie wkładu ze spółki komandytowej motywowane rosnącym ryzykiem prowadzenia działalności — wspólnicy mają prawo decydować o poziomie zaangażowania kapitałowego, czynność zmniejsza wartość środków narażonych na ryzyko (NSA z 13.12.2024 r., II FSK 1155/24; NSA z 23.8.2023 r., II FSK 343/22);
• Zakończenie działalności gospodarczej przez 67-letnią kobietę i przeniesienie nieruchomości do majątku prywatnego — „naturalnym biegiem rzeczy jest ograniczanie aktywności osób starszych (…) organ interpretacyjny nie ma podstaw prawnych, aby wpływać na legalne i naturalne działania podatnika” (WSA Gdańsk z 7.10.2025 r., I SA/Gd 563/25);
• Pozostawienie znaku towarowego w majątku osobistym zamiast wniesienia do spółki — racjonalne gdy spółka jest zadłużona i grozi jej likwidacja (WSA Olsztyn z 11.12.2024 r., I SA/Ol 384/24, I SA/Ol 385/24);
• Podział spółki przez wydzielenie motywowany dywersyfikacją ryzyka — organ nie może pominąć stanowiska spółki co do uzasadnienia biznesowego bez jego merytorycznej oceny (WSA Lublin z 21.5.2025 r., I SA/Lu 34/25).

Schematy orzecznicze — cel podatkowy dominujący:

• Zbycie akcji w przeddzień wejścia w życie nowych przepisów podatkowych, przy czym źródło dochodów pozostaje ekonomicznie identyczne — świadczy o tym, że celem było wyłącznie uniknięcie opodatkowania (WSA Warszawa z 9.5.2024 r., III SA/Wa 494/24);
• Przekształcenie spółki z o.o. w spółkę akcyjną wyłącznie w celu podwyższenia kosztów uzyskania przychodu przy planowanym umorzeniu/zbyciu akcji — „gdyby nie możliwość osiągnięcia potencjalnej korzyści podatkowej racjonalnie działający podmiot nie zastosowałby tego sposobu działania” (WSA Gdańsk z 25.2.2025 r., I SA/Gd 1037/24; WSA Łódź z 22.10.2025 r., I SA/Łd 452/25).

TEST 3: Test sprzeczności z ratio legis przepisu

Podstawa prawna: art. 119a § 1 OrdPU — korzyść musi być „sprzeczna w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu”

Pytanie testowe: Czy organ wskazał konkretny przepis ustawy podatkowej, którego przedmiot lub cel jest naruszony przez uzyskaną korzyść?

Kluczowa reguła orzecznicza: „Ponieważ art. 119a § 1 wyraźnie wskazuje na »przedmiot i cel przepisu ustawy podatkowej« — nie chodzi tu o jakieś ogólnikowe stwierdzenia, lecz o wskazanie konkretnej regulacji, z którą korzyść stałaby w sprzeczności. Nie można bowiem tracić z oczu tego, że skoro korzyść ma naruszać »przedmiot i cel« przepisu, to aby rozważać ten »przedmiot i cel« — najpierw należy wskazać konkretny przepis” (NSA z 19.12.2019 r., II FSK 148/18).

Jeśli organ NIE wskazał konkretnego przepisu — zastosowanie klauzuli jest wadliwe.

Schematy orzecznicze — sprzeczność stwierdzona:

• Obejście zakazu amortyzacji wartości niematerialnych wytworzonych we własnym zakresie poprzez „karuzelowy” obrót znakiem towarowym między podmiotami powiązanymi — sprzeczność z art. 16b ust. 1 pkt 6 PDOPrU / art. 22b ust. 1 pkt 6 PDOFizU (WSA Warszawa z 30.4.2024 r., III SA/Wa 261/24; NSA z 16.1.2024 r., II FSK 134/23);
• Wykorzystanie fundacji rodzinnej jako „instrumentu” odraczającego opodatkowanie — sprzeczność z przedmiotem i celem ustawy o fundacjach rodzinnych, której ratio legis to gromadzenie majątku i sukcesja, a nie pośredniczenie w przekazywaniu środków pieniężnych (WSA Gdańsk z 5.8.2025 r., I SA/Gd 432/25; z 18.6.2025 r., I SA/Gd 304/25);
• Sztuczne generowanie kosztów uzyskania przychodów przez najem nieruchomości „samemu sobie” — sprzeczność z art. 15 ust. 1 PDOPrU, którego celem jest zaliczanie wydatków mających rzeczywiste uzasadnienie gospodarcze (liczne wyroki, m.in. WSA Poznań z 24.4.2025 r., I SA/Po 88/25).

Schematy orzecznicze — sprzeczność wykluczona:

Wybór opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (CIT estoński) — „sam wybór opodatkowania ryczałtem (…), mimo że motywowany przesłankami podatkowymi, powinien zasadniczo wiązać się z osiągnięciem korzyści podatkowej zgodnej z przedmiotem oraz celem ustawy” (WSA Łódź z 29.10.2024 r., I SA/Łd 509/24; WSA Gliwice z 16.2.2023 r., I SA/Gl 1125/22). Uwaga: czynności towarzyszące wyborowi ryczałtu (np. leasing ZCP w celu obejścia art. 28k ust. 1 pkt 6 PDOPrU) mogą podlegać odrębnej ocenie (WSA Poznań z 25.2.2025 r., I SA/Po 802/24).

TEST 4: Test sztuczności sposobu działania

Podstawa prawna: art. 119c § 1–2 OrdPU

Pytanie testowe: Czy podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych?

Kluczowa reguła orzecznicza: Nawet spełnienie wskaźników z art. 119c § 2 nie przesądza o sztuczności: „W przypadku transakcji, w odniesieniu do których (…) należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie (…) zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, nie jest istotne, czy sposób działania wypełnia znamiona mogące świadczyć o sztuczności czynności w świetle § 2 art. 119c. (…) W § 2 nie jest zawarty katalog przesłanek bezwzględnie świadczących o sztuczności, lecz takich, które mogą o niej świadczyć, ale tylko »na podstawie istniejących okoliczności« (§ 1)” (WSA Warszawa z 5.2.2025 r., III SA/Wa 2189/24).

Dodatkowo: „Nie każdy sposób działania podatnika, prowadzący do uzyskania określonego, korzystnego dla niego wymiaru ekonomicznego, może i powinien zostać uznany za sztuczny” (WSA Gdańsk z 26.5.2020 r., I SA/Gd 375/20). „Sztuczność działania nie może być powiązana wyłącznie z zamiarem uzyskania korzyści podatkowej, ale z takim ukształtowaniem czynności wywołującej określone skutki podatkowe, która w danych okolicznościach powinna zostać oceniona jako sprzeczna z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisem” (tamże).

Schematy orzecznicze — sztuczność stwierdzona (art. 119c § 2):

• Nieuzasadnione dzielenie operacji (pkt 1): przekształcenie sp. z o.o. w S.A. wyłącznie w celu zbycia/umorzenia akcji z podwyższonymi kosztami — „proces, który ma prowadzić do prostego celu, jakim jest odpłatne zbycie/umorzenie udziałów, jest rozciągnięty poprzez wprowadzenie dodatkowych operacji” (WSA Gdańsk z 25.2.2025 r., I SA/Gd 1037/24);
• Angażowanie podmiotu pośredniczącego bez uzasadnienia (pkt 2): spółka bez rzeczywistej działalności, pracowników i majątku nabywająca ZCP w leasing w celu obejścia ograniczeń CIT estońskiego (WSA Poznań z 25.2.2025 r., I SA/Po 802/24); fundacja rodzinna jako „instrument” odraczający opodatkowanie (WSA Gdańsk z 5.8.2025 r., I SA/Gd 432/25);
• Stan zbliżony do początkowego (pkt 3): podział przez wydzielenie nieruchomości do spółki nowo zawiązanej, która wynajmuje ją z powrotem spółce dzielonej — „powierzchnia biurowa i magazynowa będzie wykorzystywana przez spółkę dzieloną, tak jak dotychczas” (WSA Wrocław z 13.5.2025 r., I SA/Wr 913/24);
• Ryzyko przewyższające korzyści inne niż podatkowe (pkt 5): zbycie przez fundusz aktywa generującego dochody za niezabezpieczone obligacje spółek niemających możliwości płatniczych — „jako nieracjonalne jawi się wyzbycie przez Fundusz aktywa (…) bez zbadania ryzyka ekonomicznego i bez jakiegokolwiek zabezpieczenia zapłaty” (NSA z 8.7.2025 r., II FSK 1275/22).

Schematy orzecznicze — sztuczność wykluczona:

• Spółka partnerska radców prawnych: wkładem wspólników jest wyłącznie wkład pieniężny, a usługi prawnicze świadczone są zarówno przez partnerów, jak i inne osoby — „takie rozwiązanie nie jest sprzeczne z celem utworzenia spółki” (WSA Kielce z 21.11.2024 r., I SA/Ke 419/24);
• Akcje fantomowe jako program motywacyjny: „Skoro zawieranie tego typu umów stało się w obecnym obrocie gospodarczym sposobem nagradzania pracowników (…) to nieuprawniony jest zarzut sztuczności tych czynności” (NSA z 13.6.2025 r., II FSK 1286/22);
• Dzierżawa znaku towarowego: spółka jest zadłużona, wniesienie znaku jako aportu obarczone ryzykiem — „są to racjonalne powody, które ukierunkowały podatnika na wydzierżawienie będącego jego własnością znaku towarowego” (WSA Olsztyn z 11.12.2024 r., I SA/Ol 385/24);
• Struktura holdingowa: „Kształtowanie struktury organizacyjnej z wykorzystaniem spółki holdingowej samo w sobie nie stanowi unikania opodatkowania (…) spółka holdingowa co do zasady nie jest sztucznym podmiotem pośredniczącym” (WSA Warszawa z 30.9.2020 r., III SA/Wa 2377/19).

TEST 5: Test zakresu czasowego

Podstawa prawna: art. 7 ZmOrdPU16

Pytanie testowe: Kiedy powstała korzyść podatkowa — i czy mieści się w zakresie czasowym stosowania klauzuli?

Kluczowe reguły orzecznicze — ugruntowana linia NSA:

1. PIT i CIT za 2016 r. — klauzula NIE ma zastosowania: „W podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. nie można stosować wobec podatników tego podatku przepisów art. 119a–119f Ordynacji podatkowej” (NSA z 6.5.2025 r., II FSK 2071/23). Identyczna teza dla CIT (NSA z 5.7.2024 r., II FSK 2119/23; NSA z 9.11.2023 r., II FSK 620/22, II FSK 1293/23, II FSK 1227/23). Konsekwentna seria kilkunastu wyroków.
2. Korzyści od 2017 r. — klauzula MA zastosowanie, nawet jeśli czynność dokonana przed 15.7.2016 r.: „Nawet jeżeli czynności, w następstwie których powstała korzyść podatkowa, zostały podjęte przed wejściem w życie art. 119a i nast., ale sama korzyść podatkowa powstała po ich wejściu w życie, to czynności te mogą być badane w aspekcie tych przepisów” (NSA z 22.8.2023 r., III FSK 492/23). Ale uwaga: „klauzula może więc być stosowana do czynności mających miejsce przed 15 lipca 2016 r., jeśli korzyść podatkowa została osiągnięta począwszy od 2017 r.” (WSA Warszawa z 5.2.2025 r., III SA/Wa 2189/24 — teza 2).
3. Przed klauzulą — brak instrumentu kwestionowania optymalizacji: „Do czasu wprowadzenia art. 119a i nast. Ordynacji podatkowej brak było unormowań pozwalających na pominięcie lub modyfikację skutków podatkowych działań podatników noszących znamiona unikania opodatkowania” (NSA z 15.4.2025 r., II FSK 1024/22, II FSK 258/24). Organy nie mogą stosować art. 15 ust. 1 PDOPrU jako „klauzuli zastępczej” (NSA z 24.5.2022 r., II FSK 1291/21), ani art. 199a OrdPU w tym celu (NSA z 23.5.2024 r., II FSK 1066/21).

TEST 6: Test wyłączeń (art. 119b)

Podstawa prawna: art. 119b § 1 OrdPU

Pytanie testowe: Czy zachodzi którakolwiek z przesłanek wyłączających stosowanie klauzuli?

Decyzji z zastosowaniem art. 119a nie wydaje się wobec podmiotu posiadającego opinię zabezpieczającą (w zakresie objętym opinią), w sprawach dotyczących VAT oraz opłat i niepodatkowych należności budżetowych, wobec podmiotu, który zawarł porozumienie podatkowe lub inwestycyjne (w zakresie objętym porozumieniem).

Zasada subsydiarności GAAR: Szef KAS może odmówić wszczęcia lub przejęcia postępowania klauzulowego, jeżeli zastosowanie innych przepisów prawa podatkowego pozwala na przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania (art. 119gb § 1). „Ogólna klauzula unikania opodatkowania jest klauzulą ostatniej szansy dla organów podatkowych” (WSA Warszawa z 30.9.2020 r., III SA/Wa 2377/19).

TEST 7: Test zespołu powiązanych czynności

Podstawa prawna: art. 119f § 1 OrdPU

Pytanie testowe: Czy czynność stanowi element zespołu powiązanych ze sobą czynności, dokonanych przez te same bądź różne podmioty — i czy ocena łączna zmienia kwalifikację poszczególnych kroków?

Kluczowa reguła orzecznicza: „Nie oznacza to jednak, że w ramach zespołu powiązanych ze sobą czynności, których dokonanie motywowane jest uzyskaniem celów ekonomicznych (…) nie można wyodrębnić takich, które zostały wykonane wyłącznie z uwagi na korzyść podatkową. (…) Brak ich dodania do zespołu podejmowanych czynności spowodowałby bez żadnego szwanku osiągnięcie zakładanych celów ekonomicznych lub gospodarczych” (NSA z 9.8.2024 r., II FSK 1903/23).

Schematy orzecznicze:

• Fundusz inwestycyjny — emisja obligacji przez spółki celowe w celu reklasyfikacji źródeł przychodów z opodatkowanych na zwolnione — łańcuch podmiotów oceniany łącznie (WSA Warszawa z 23.2.2024 r., III SA/Wa 2570/23);
• „Karuzelowy” obrót znakiem towarowym: własność znaku wraca do spółki z uaktualnioną wartością, pozwalającą na ponowną amortyzację — „nie ma wątpliwości, że zarówno przesłanki, jak i cel zastosowania klauzuli zostały spełnione” (WSA Warszawa z 17.4.2024 r., III SA/Wa 274/24);
• Wykup lewarowany (LBO): emisja obligacji → przejęcie → konsolidacja zadłużenia → zaliczenie odsetek do kosztów — organ zasadnie wskazał na dzielenie operacji i angażowanie podmiotów pośredniczących (NSA z 5.12.2019 r., II FSK 114/18).

TEST 8: Test rozgraniczenia GAAR vs. pozorność (art. 199a)

Podstawa prawna: art. 119a vs. art. 199a OrdPU

Pytanie testowe: Czy organ nie pomylił instrumentów — nie zastosował art. 199a (pozorność) w miejsce klauzuli GAAR lub odwrotnie?

Kluczowe reguły orzecznicze:

1. Odrębność przesłanek: „Możliwe jest stosowanie przepisu o pozorności czynności prawnych (art. 199a § 2) zarówno do zdarzeń zaistniałych przed wprowadzeniem klauzuli, jak i do zdarzeń zaistniałych w okresie późniejszym, ponieważ przekonuje o tym odmienność przesłanek stosowania przepisu o pozorności oraz przepisów normujących przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania” (NSA z 12.12.2025 r., II FSK 512/23).
2. Art. 199a NIE zastępuje klauzuli: „Art. 199a Ordynacji podatkowej nie stanowi klauzuli obejścia prawa podatkowego. Przepis ten nie uprawnia bowiem organów podatkowych do zignorowania (…) konsekwencji wynikających z ważnych i skutecznych czynności prawnych, które zostały podjęte w celu uchylenia się od opodatkowania” (NSA z 30.9.2024 r., II FSK 1483/21). „Art. 199a § 1 nie daje możliwości pominięcia skutków podatkowych ważnych i skutecznych czynności prawnych (np. darowizn) na zasadach zbliżonych do wynikających z przepisów regulujących klauzulę” (NSA z 30.1.2024 r., II FSK 571/21).
3. Przed 2016 r. — żadnych instrumentów: „Kwestionowanie zastosowanego przez podatnika schematu optymalizacyjnego musi mieć wyraźną podstawę prawną, a organy podatkowe nie mogą stosować innych przepisów (np. art. 199a § 1 i 2) jako rozwiązania równoważnego z klauzulą obejścia prawa” (WSA Poznań z 11.8.2023 r., I SA/Po 245/23; NSA z 2.2.2024 r., II FSK 582/21). „Nawet wobec wykazania, że restrukturyzacja grupy miała na celu korzyść podatkową, w 2013 r. nie było możliwości wyprowadzenia skutków podatkowych z tego faktu” (tamże).

Podsumowanie — algorytm weryfikacji ryzyka GAAR

Praktyczna weryfikacja ryzyka zastosowania klauzuli GAAR powinna przebiegać sekwencyjnie:

Krok 1 — Test korzyści podatkowej. Czy czynność generuje korzyść podatkową? Jeśli jest neutralna podatkowo — stop. Klauzula nie ma zastosowania.

Krok 2 — Test celu. Czy korzyść podatkowa była głównym lub jednym z głównych celów? Czy istnieje cel ekonomiczny „więcej niż mało istotny”? Jeśli tak — klauzula odpada. Jeśli korzyść była jedynym celem — art. 119a § 5 (pominięcie czynności).

Krok 3 — Test sprzeczności. Czy korzyść jest sprzeczna z przedmiotem lub celem konkretnego przepisu ustawy podatkowej? Organ musi wskazać konkretną regulację — ogólnikowe stwierdzenia nie wystarczą.

Krok 4 — Test sztuczności. Czy racjonalny przedsiębiorca podjąłby te same działania z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych? Spełnienie wskaźników z art. 119c § 2 nie przesądza automatycznie o sztuczności — decydują okoliczności z § 1.

Krok 5 — Test czasowy. Czy korzyść powstała po 15.7.2016 r.? Dla podatków dochodowych — dopiero od roku 2017. Za rok 2016 klauzula nie ma zastosowania (ugruntowana linia NSA).

Krok 6 — Test wyłączeń. Opinia zabezpieczająca, VAT, porozumienie podatkowe/inwestycyjne, zasada subsydiarności (art. 119gb § 1).

Krok 7 — Test zespołu czynności. Czy czynność nie stanowi elementu szerszego łańcucha, w którym można wyodrębnić kroki zbędne dla celu gospodarczego?

Krok 8 — Test rozgraniczenia. Czy organ właściwie kwalifikuje stan faktyczny — jako GAAR (art. 119a), a nie jako pozorność (art. 199a)? Oba instrumenty mają odrębne przesłanki i nie są wymienne.

Przy planowaniu strukturyzacji podatkowej — w szczególności wieloetapowych restrukturyzacji, transakcji z udziałem fundacji rodzinnych, schematów dzierżawy znaków towarowych, wyborów CIT estońskiego w połączeniu z najmem od wspólników, czy przekształceń spółek — weryfikacja ryzyka GAAR według powyższego algorytmu powinna być integralnym elementem procesu doradczego. Jak wielokrotnie podkreślają sądy administracyjne, celem klauzuli „nie jest odebranie podatnikom możliwości legalnego minimalizowania wysokości płaconych przez nich podatków” (WSA Lublin z 15.3.2023 r., I SA/Lu 22/23). Możliwości optymalizacyjne kończą się jednak tam, gdzie zaczyna się sztuczność działania.

Opinia eksperta w tym zakresie (zob. doradztwo podatkowe) pozwoli wypracować rozwiązania, w których uzasadnienie ekonomiczne jest nie tylko deklarowane, lecz możliwe do wykazania w razie sporu z organem podatkowym — a każdy z ośmiu testów zakończy się wynikiem korzystnym dla podatnika.

Robert Nogacki

Robert Nogacki – radca prawny (WA-9026), założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec.

Są prawnicy, którzy zajmują się prawem. I są tacy, którzy zajmują się problemami, na które prawo nie ma gotowej odpowiedzi. Od ponad dwudziestu lat Kancelaria Skarbiec pracuje na przecięciu prawa podatkowego, struktur korporacyjnych i ludzkiej niechęci do oddawania państwu więcej, niż się państwu należy. Doradzamy przedsiębiorcom z kilkunastu krajów – od tych z listy Forbesa po tych, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano.

Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów prawa podatkowego w polskich mediach – pisze dla Rzeczpospolitej, Dziennika Gazety Prawnej i Parkietu nie dlatego, że to dobrze wygląda w CV, lecz dlatego, że pewnych rzeczy nie da się wyjaśnić w piśmie procesowym i ktoś musi je powiedzieć głośno. Autor AI Decoding Satoshi Nakamoto. Sztuczna inteligencja na tropie twórcy Bitcoina. Współautor nagrodzonej książki Bezpieczeństwo współczesnej firmy.

Kancelaria Skarbiec zajmuje czołowe pozycje w rankingach kancelarii podatkowych Dziennika Gazety Prawnej. Czterokrotny laureat Medalu Europejskiego, laureat tytułu International Tax Planning Law Firm of the Year in Poland.

Specjalizuje się w sporach z organami skarbowymi, międzynarodowym planowaniu podatkowym, regulacjach kryptoaktywów i ochronie majątku. Od 2006 roku prowadzi sprawę WGI – jedną z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. Wierzy, że prawo jest zbyt poważne, żeby traktować je wyłącznie poważnie – i że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.