Nieujawnione źródła przychodów

Nieujawnione źródła przychodów

2026.11.02 Autor: Robert Nogacki

Nieujawnione źródła przychodów to instytucja podatku dochodowego od osób fizycznych. Pozwala opodatkować stawką 75 procent tę część wydatków w roku podatkowym, która nie znajduje pokrycia w przychodach uzyskanych wcześniej, opodatkowanych albo nieopodatkowanych. Podstawą są art. 20 ust. 1b i art. 25b do 25g ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej: ustawa o PIT.

Ustawa odróżnia dwie sytuacje. Przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach pochodzą ze źródeł wskazanych przez podatnika, lecz ujawnionych w zaniżonej wysokości. Przychody ze źródeł nieujawnionych to takie, których podatnik nie wskazał, a organ nie ustalił (art. 25b ust. 1 ustawy o PIT).

Konstrukcja działa jak rachunek. Po jednej stronie jest majątek zgromadzony i pieniądze wydane w danym roku. Po drugiej udokumentowane środki, z których mogły zostać sfinansowane. Różnicy, której podatnik nie wyjaśni, organ przypisuje przychód i ustala od niego podatek decyzją. Dla podatnika oznacza to jedno: w tej sprawie to on musi pokazać, skąd miał pieniądze.

 

Najważniejsze w skrócie

  • Stawka wynosi 75 procent podstawy opodatkowania (art. 25e ustawy o PIT), bez kosztów, ulg i odliczeń. Podatek ustala decyzją właściwy organ podatkowy (art. 25f ustawy o PIT): co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, a po kontroli celno-skarbowej przekształconej w postępowanie naczelnik urzędu celno-skarbowego. Zobowiązanie powstaje z chwilą doręczenia decyzji i jest płatne w terminie 14 dni (art. 21 § 1 pkt 2 i art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, dalej: OP).
  • Przychodem jest nadwyżka wydatku nad przychodami opodatkowanymi lub nieopodatkowanymi uzyskanymi przed poniesieniem wydatku (art. 25b ust. 1 ustawy o PIT). Wydatkiem jest wartość mienia zgromadzonego w roku podatkowym albo wysokość środków wydatkowanych w roku podatkowym, gdy nie da się ustalić roku, w którym je zgromadzono (art. 25b ust. 2 ustawy o PIT).
  • Ciężar dowodu co do przychodów stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku, z wyjątkiem danych znanych organowi z urzędu lub dostępnych w rejestrach publicznych (art. 25g ust. 1 i 2 ustawy o PIT). Dlatego nie działa tu zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony z art. 122 § 2 OP; nie obejmuje ona faktów, których wykazania ustawa wymaga od strony.
  • Przychody, co do których zobowiązanie się przedawniło, podatnik może uprawdopodobnić, jeżeli nie jest w stanie ich udowodnić (art. 25g ust. 3 ustawy o PIT). To samo dotyczy przychodów zwolnionych i niepodlegających opodatkowaniu (art. 25g ust. 4 ustawy o PIT).
  • Jeżeli organ ustali źródło i wysokość przychodu, opodatkowuje go według zasad dla tego źródła, nie stawką 75 procent (art. 25g ust. 7 ustawy o PIT). Powołanie się przed organem na darowiznę, od której nie zapłacono należnego podatku, może uruchomić stawkę 20 procent podatku od spadków i darowizn (art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn). Powołanie się na pożyczkę, od której nie zapłacono podatku albo której otrzymania nie udokumentowano w sposób wymagany dla zwolnienia rodzinnego, uruchamia stawkę 20 procent podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych).
  • Decyzja ustalająca musi zostać doręczona przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czyli roku poniesienia wydatku (art. 68 § 4a OP). Po tym terminie zobowiązanie nie powstaje. Bieg terminu zawiesza się tylko wtedy, gdy wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, nie dłużej niż na 2 lata (art. 68 § 5 OP).

 

Podstawa prawna i geneza obecnego kształtu

Obowiązujące przepisy, czyli rozdział 5a ustawy o PIT (art. 25b do 25g), weszły w życie 1 stycznia 2016 r. na mocy ustawy z dnia 16 stycznia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 251). Zastąpiły dawny art. 20 ust. 3 ustawy o PIT, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją dwukrotnie: w wyroku z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09) co do brzmienia z lat 1998 do 2006 i w wyroku z 29 lipca 2014 r. (P 49/13) co do brzmienia późniejszego, z odroczeniem utraty mocy o 18 miesięcy.

Trybunał zakwestionował nieokreśloność pojęć i brak jasnych reguł dotyczących przedawnienia oraz rozkładu ciężaru dowodu. Nie zakwestionował samej idei opodatkowania sankcyjną stawką nadwyżki wydatków. Nowa regulacja odpowiedziała na te zarzuty definicjami i wyraźnym przeniesieniem ciężaru dowodu na podatnika. To przeniesienie doktryna krytykuje jako wyjątek od zasady z art. 122 i art. 187 § 1 OP, omówionej w haśle dowody w sprawie podatkowej.

 

Jak liczy się przychód z nieujawnionych źródeł: nadwyżka

Za przychody opodatkowane uznaje się wartości pozostające w dyspozycji podatnika przed poniesieniem wydatku, których pochodzenie ustalono co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania, i co do których można określić lub ustalić zobowiązanie podatkowe albo zostały zgłoszone do opodatkowania (art. 25b ust. 3 ustawy o PIT). Za przychody nieopodatkowane uznaje się wartości o ustalonym pochodzeniu, które były wolne od podatku lub zwolnione, nie podlegały opodatkowaniu albo były objęte obowiązkiem podatkowym, lecz zobowiązanie nie powstało albo wygasło wskutek zaniechania poboru, umorzenia, zwolnienia z zapłaty lub przedawnienia (art. 25b ust. 4 ustawy o PIT).

Podatnik wskazuje, którymi przychodami pokrywa poszczególne wydatki. Jeżeli tego nie zrobi, najwcześniejszy wydatek pokrywa się najwcześniejszymi przychodami (art. 25g ust. 5 ustawy o PIT). Gdy brak dowodów wartości zgromadzonego mienia, organ określa ją na dzień poniesienia wydatku według zasad wyceny rynkowej z art. 19 ustawy o PIT (art. 25g ust. 6 ustawy o PIT).

Pozycja w roku 2023 Kwota Status
Zakup mieszkania i samochodu, wydatki konsumpcyjne, wpłaty na rachunki 900 000 zł wydatek (art. 25b ust. 2)
Dochody z działalności wykazane w zeznaniach za lata 2018 do 2023, po podatku, w części niewydanej wcześniej 520 000 zł przychody opodatkowane (art. 25b ust. 3)
Darowizna od rodziców zgłoszona na SD-Z2 w 2021 r. 150 000 zł przychód nieopodatkowany (art. 25b ust. 4 pkt 1)
Sprzedaż samochodu w 2022 r. udokumentowana umową 60 000 zł przychód nieopodatkowany, jeżeli sprzedaż poza działalnością nastąpiła po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca nabycia (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d)
Nadwyżka wydatku nad przychodami 170 000 zł podstawa opodatkowania (art. 25d)
Podatek 75 procent 127 500 zł art. 25e

Przykład zakłada, że wszystkie środki wykazane jako pokrycie pozostawały w dyspozycji podatnika przed wydatkami, nie zostały wcześniej zużyte na inne cele, a wpłaty na własne rachunki i zakupy z tych rachunków nie zostały policzone podwójnie. Pokazuje też, że decydujące jest nie to, ile podatnik zarobił w roku wydatku, lecz czy potrafi udokumentować źródła i chronologię. Suma dochodów z dawnych zeznań nie dowodzi sama w sobie, ile z nich zostało jako oszczędności na początku 2023 r. Liczą się tylko przychody, co do których można wykazać tytuł, kwotę i okres, i które nie zostały wydane wcześniej. Sam stan konta na początku roku nie jest dowodem źródła.

 

Ciężar dowodu w sprawie o nieujawnione źródła przychodów

W postępowaniu podatkowym albo kontroli celno-skarbowej to podatnik wykazuje przychody stanowiące pokrycie wydatku (art. 25g ust. 1 ustawy o PIT). Organ nie może jednak pominąć tego, co wie z urzędu albo może ustalić z własnych ewidencji i rejestrów publicznych dostępnych elektronicznie (art. 25g ust. 2 ustawy o PIT): zeznań podatkowych, deklaracji PCC i SD, danych o nieruchomościach, pojazdach i rachunkach objętych raportowaniem.

Wezwanie do wyjaśnienia pochodzenia środków, gdy organ sam ma zeznania za wcześniejsze lata, jest więc dopuszczalne tylko w zakresie wykraczającym poza te dane. Znana organowi wysokość dawnych przychodów nie przesądza jednak, jaka ich część pozostawała w dyspozycji podatnika przed wydatkiem. Tę kwotę podatnik nadal musi wykazać.

Odrębną ścieżkę przewidziano dla przychodów dawnych. Jeżeli podatnik nie udowodni przychodów, co do których zobowiązanie uległo przedawnieniu, może uprawdopodobnić ich uzyskanie (art. 25g ust. 3 ustawy o PIT). Reguła ta stosuje się odpowiednio do przychodów zwolnionych i niepodlegających opodatkowaniu (art. 25g ust. 4 ustawy o PIT). Uprawdopodobnienie to niższy standard niż dowód. Służą mu spójne wyjaśnienia oceniane łącznie z tym, co po latach da się zebrać: historią zatrudnienia, wyciągami, umowami, zeznaniami świadków. Niższy standard nie oznacza jednak, że organ musi przyjąć każdą konsekwentną wersję bez żadnego oparcia w śladach i dokumentach.

Dopiero gdy podatnik ani nie udowodni, ani nie uprawdopodobni tych przychodów, organ traktuje je jako nieujawnione (art. 25g ust. 3 zdanie drugie ustawy o PIT). W praktyce spór przenosi się na ocenę wiarygodności. Organy odrzucają wyjaśnienia o gotówce przechowywanej w domu, pożyczkach od rodziny bez umowy i darowiznach bez zgłoszenia, jeżeli nie towarzyszą im żadne ślady w dokumentach. Granice tej oceny wyznacza art. 191 OP i orzecznictwo wymagające, by organ odniósł się do każdego dowodu strony, o czym w tekście o wymogu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego.

 

Ustalenie źródła: niższa stawka, inne sankcje

Celem postępowania nie jest sama stawka 75 procent, lecz ustalenie prawdy o pochodzeniu środków. Jeżeli organ ustali źródło i wysokość przychodu, opodatkowuje go według zasad dla tego źródła (art. 25g ust. 7 ustawy o PIT), na przykład jako przychód z działalności gospodarczej, najmu lub zbycia nieruchomości, z odsetkami za zwłokę i ewentualną odpowiedzialnością karną skarbową. Podatnik ma więc interes w tym, by źródło wskazać. Niektóre wskazania mają jednak własną cenę.

Udowodnienie rzeczywistej darowizny albo pożyczki wyjaśnia źródło finansowania, jeżeli środki pozostawały do dyspozycji podatnika przed wydatkiem. Nie oznacza to automatycznej zamiany stawki 75 procent na 20 procent. Stawka 20 procent podatku od spadków i darowizn ma zastosowanie wtedy, gdy obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się na darowiznę przed organem w toku czynności sprawdzających, postępowania, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, a należny podatek nie został zapłacony (art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Darowizna zgłoszona w terminie na SD-Z2 albo rozliczona wcześniej jest przychodem nieopodatkowanym bez sankcji.

W podatku od czynności cywilnoprawnych stawka 20 procent obejmuje powołanie się na pożyczkę, depozyt nieprawidłowy lub użytkowanie nieprawidłowe, od których nie zapłacono należnego podatku, oraz pożyczkę od najbliższej rodziny, której otrzymania nie udokumentowano w sposób wymagany dla zwolnienia (art. 7 ust. 5 ustawy o PCC). To nadal mniej niż 75 procent. Wymaga jednak dowodu, że darowizna lub pożyczka rzeczywiście miała miejsce. Organy badają przepływ środków, zdolność finansową darczyńcy i datę. Mechanizm opisujemy w tekście o udokumentowaniu nieujawnionych środków jako darowizny, a różnicę między przychodem nieujawnionym a dochodem oszacowanym w tekście dochód ze źródeł nieujawnionych a dochód określony w drodze oszacowania.

Przychody z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, nie podlegają ustawie o PIT (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT). Nie jest to jednak reguła, że każdy dochód uzyskany z naruszeniem prawa jest poza podatkiem. Wyłączenie dotyczy czynności, które z natury nie mogą być przedmiotem ważnej umowy, a nie legalnej czynności wykonanej bez wymaganych zezwoleń. Ustawa wprowadza przy tym domniemanie, że w braku przeciwnego dowodu przychody pochodzą z czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (art. 2 ust. 6 ustawy o PIT). Podatnik nie uwolni się więc od podatku 75 procent samym twierdzeniem, że pieniądze pochodzą z przestępstwa. Jeżeli to udowodni, ocena przenosi się na grunt prawa karnego, w tym przepadku korzyści i konfiskaty rozszerzonej. Te instytucje wymagają odrębnego postępowania i nie zastępują automatycznie decyzji podatkowej.

 

Przedawnienie i tryb postępowania o nieujawnione źródła

Podatek od nieujawnionych źródeł powstaje przez doręczenie decyzji ustalającej. O czasie na jego wymierzenie rozstrzyga więc art. 68 OP, a nie przedawnienie zobowiązania już powstałego z art. 70 OP. Zobowiązanie nie powstaje, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 4a OP). Obowiązek ten powstaje na ostatni dzień roku, w którym poniesiono wydatek (art. 25c ustawy o PIT).

Wydatki z 2020 r. mogą więc zostać objęte decyzją doręczoną najpóźniej 31 grudnia 2025 r., a wydatki z 2021 r. decyzją doręczoną najpóźniej 31 grudnia 2026 r., o ile bieg terminu nie został zawieszony. Art. 68 ma własną, wąską regulację zawieszenia. Bieg terminu zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, do dnia, w którym to rozstrzygnięcie stało się ostateczne lub prawomocne, nie dłużej niż przez 2 lata (art. 68 § 5 OP). Przepisów o przerwaniu i zawieszeniu biegu przedawnienia z art. 70 OP, w tym zawieszenia przez wszczęcie postępowania karnego skarbowego, nie stosuje się do terminu z art. 68 § 4a. Dopiero po skutecznym doręczeniu decyzji powstałe zobowiązanie przedawnia się według art. 70 OP. Sposób liczenia obu terminów omawia hasło przedawnienie zobowiązań podatkowych, a skutki doręczenia po terminie tekst o tym, że 5 lat to za mało, fiskus potrzebuje więcej.

Postępowanie wszczyna się z urzędu, najczęściej po analizie danych: zakupy nieruchomości i pojazdów, wpłaty gotówkowe, dane z systemu STIR opisanego w tekście o blokadach kont bankowych przez KAS, informacje z międzynarodowej wymiany informacji podatkowych (CRS, DAC). Od 2027 r. dojdą raporty dostawców usług w zakresie kryptoaktywów przekazywane Szefowi KAS za rok 2026 na podstawie ustawy wdrażającej DAC8 (Dz.U. z 2026 r. poz. 347), z terminem do 30 czerwca 2027 r. i wymianą między państwami do 30 września 2027 r.; omawiamy to w haśle DAC8.

Typowy przebieg wygląda tak. Najpierw czynności sprawdzające z wezwaniem do wyjaśnień o źródłach finansowania wydatków (art. 155 i art. 274a OP). Potem kontrola podatkowa, w której kontrolujący może zażądać od osoby fizycznej oświadczenia o stanie majątkowym na określony dzień, składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie nieujawnienia wszystkich przychodów (art. 285a § 3 OP), albo kontrola celno-skarbowa. Na końcu postępowanie podatkowe zakończone decyzją ustalającą. Od decyzji służy odwołanie, a od decyzji ostatecznej skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego; zob. hasła odwołanie od decyzji podatkowej i skarga do sądu na decyzję podatkową.

 

Co sprawdzić po wezwaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów

  • Którego roku dotyczy wezwanie i czy organ zdąży doręczyć decyzję przed upływem terminu z art. 68 § 4a OP. Po jego upływie zobowiązanie nie powstaje, a zawieszenie dopuszczalne jest tylko z powodu zagadnienia wstępnego (art. 68 § 5 OP).
  • Jakie dane organ już ma: zeznania, deklaracje SD i PCC, informacje o nieruchomościach i pojazdach. Tych przychodów podatnik nie musi dowodzić (art. 25g ust. 2 ustawy o PIT), ale warto je wymienić i wskazać, jaka ich część pozostała do dyspozycji przed wydatkiem.
  • Chronologia: dla każdego wydatku przychód uzyskany przed jego poniesieniem, z tytułem, kwotą i datą. Oszczędności z lat wcześniejszych udokumentowane wyciągami i zeznaniami, nie samym stanem konta, bez podwójnego liczenia wpłat na rachunki i zakupów z nich sfinansowanych.
  • Przychody przedawnione: materiał pozwalający je uprawdopodobnić (art. 25g ust. 3 ustawy o PIT), w tym świadectwa pracy, umowy i zeznania świadków.
  • Darowizny i pożyczki: czy da się je udowodnić przelewem, umową i zdolnością drugiej strony, oraz ocena właściwego opodatkowania i ewentualnych przesłanek stawki 20 procent z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn lub art. 7 ust. 5 ustawy o PCC; zob. hasła podatek od spadków i darowizn i podatek od czynności cywilnoprawnych.
  • Dochody zagraniczne i kryptoaktywa: rozliczenie w PIT-36 lub PIT-38 za właściwe lata przed wszczęciem postępowania, ewentualnie z czynnym żalem. Historia transakcji z giełd i portfeli jako dowód tytułu i okresu uzyskania; zob. hasło opodatkowanie kryptowalut i tekst o raportowaniu transakcji kryptowalutowych.
  • Forma odpowiedzi: pisemne wyjaśnienia z dokumentami i wnioskami dowodowymi, bez przesłuchania w charakterze strony, na które trzeba wyrazić zgodę (art. 199 OP). Odmowa zeznań nie zastępuje jednak dowodu pokrycia wydatku, bo ciężar jego wykazania i tak spoczywa na podatniku.

 

Jak wygląda pomoc prawna w takiej sprawie

Wezwanie w sprawie nieujawnionych źródeł zwykle dotyczy wydatków sprzed kilku lat i przychodów sprzed lat kilkunastu. Trudność nie leży w przepisach, lecz w odtworzeniu chronologii: co, kiedy i z czego zostało sfinansowane. Pełnomocnik zaczyna od ustalenia, czy termin z art. 68 § 4a OP jeszcze biegnie, a potem od tego, co organ już wie i czego nie musi dowodzić podatnik.

Dalsza praca to rachunek pokrycia wydatków. Dla każdego roku zestawia się przychody udokumentowane, przychody przedawnione do uprawdopodobnienia oraz darowizny i pożyczki, które da się wykazać bez narażenia na stawkę 20 procent. Osobno ocenia się, które wyjaśnienia bez dokumentów organ przyjmie, a które odrzuci. Z takiego rachunku powstaje odpowiedź na wezwanie i strategia na dalsze etapy, włącznie z korektami zeznań tam, gdzie są jeszcze możliwe.

Kancelaria Prawna Skarbiec prowadzi sprawy o przychody z nieujawnionych źródeł od wezwania do wyjaśnień po skargę kasacyjną, w tym sprawy, w których środki pochodzą z dochodów zagranicznych, kryptoaktywów i majątku rodzinnego sprzed lat.

 

Odpowiedniki w innych państwach

Metoda majątkowa (net worth method) to odpowiednik polskich nieujawnionych źródeł przychodów. Administracja wyprowadza w niej dochód z przyrostu majątku i wydatków. W Stanach Zjednoczonych stosuje się ją od spraw z lat dwudziestych XX wieku, a Sąd Najwyższy zaakceptował ją w sprawie Holland v. United States (1954), z wymogiem ustalenia punktu wyjścia majątku i zbadania wyjaśnień podatnika. Wielka Brytania od 2018 r. stosuje unexplained wealth orders z Criminal Finances Act 2017. Przenoszą one na właściciela majątku obowiązek wyjaśnienia jego pochodzenia, lecz w procedurze cywilnej służącej konfiskacie, nie opodatkowaniu. Polska konstrukcja łączy funkcjonalnie oba podejścia: stawka 75 procent ma charakter sankcyjny, a przeniesienie ciężaru dowodu na podatnika zbliża ją do rozwiązań brytyjskich. Żadne z nich nie było jednak źródłem polskiej regulacji, która wyrosła z własnej historii i z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

 

Najczęstsze pytania

Ile wynosi podatek od nieujawnionych źródeł?

75 procent podstawy opodatkowania, którą stanowi nadwyżka wydatków nad udokumentowanymi przychodami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi (art. 25d i art. 25e ustawy o PIT). Podatek ustala decyzją właściwy organ podatkowy, zwykle naczelnik urzędu skarbowego.

 

Kto musi udowodnić pochodzenie pieniędzy?

Podatnik, w zakresie przychodów stanowiących pokrycie wydatku (art. 25g ust. 1 ustawy o PIT). Organ sam uwzględnia dane, które zna z urzędu lub może ustalić z rejestrów (art. 25g ust. 2 ustawy o PIT).

 

Czy oszczędności sprzed lat mogą być pokryciem wydatku?

Tak, jeżeli podatnik wykaże ich tytuł, kwotę i okres uzyskania oraz to, że pozostawały w jego dyspozycji przed wydatkiem. Przychody, co do których zobowiązanie się przedawniło, wystarczy uprawdopodobnić (art. 25g ust. 3 ustawy o PIT).

 

Czy powołanie się na darowiznę rozwiązuje problem?

Zmniejsza go, jeżeli darowizna zostanie udowodniona, a środki pozostawały w dyspozycji podatnika przed wydatkiem. Darowizna zgłoszona w terminie na SD-Z2 albo rozliczona jest przychodem nieopodatkowanym bez sankcji. Darowizna ujawniona dopiero przed organem, od której nie zapłacono należnego podatku, podlega stawce 20 procent podatku od spadków i darowizn (art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). To nadal mniej niż 75 procent.

 

Po jakim czasie organ nie może już ustalić podatku?

Decyzja ustalająca musi zostać doręczona przed upływem 5 lat od końca roku, w którym poniesiono wydatek (art. 68 § 4a OP). Wydatki z 2021 r. mogą zostać objęte decyzją doręczoną najpóźniej 31 grudnia 2026 r., chyba że bieg terminu zawieszono z powodu zagadnienia wstępnego (art. 68 § 5 OP).

 

Czy opodatkowanie nieujawnionych źródeł przychodów dotyczy też spółek?

Nie. Stawka z rozdziału 5a ustawy o PIT dotyczy osób fizycznych, nie podatników CIT. Wspólnicy spółek transparentnych podatkowo rozliczają przychody z udziału w spółce na własnych zasadach (art. 8 ustawy o PIT). Wobec osoby prawnej organ określa podstawę opodatkowania według ustawy o CIT, a gdy brak danych do jej ustalenia, w drodze oszacowania (art. 23 OP). Samo bycie spółką nie uruchamia szacowania.

 

Powiązane hasła leksykonu

Stan prawny na 1 listopada 2026 r.

 

Nieujawnione źródła przychodów – publikacje Kancelarii Skarbiec

Robert Nogacki: Udokumentowanie przed organem nieujawnionych dotąd środków jako darowizny może zrodzić obowiązek zapłaty 20 proc. podatku

2023-03-27: W przypadku ujawnienia majątku niemającego pokrycia w wiarygodnych źródłach przychodu, organ skarbowy może wymierzyć sankcyjną stawkę opodatkowania w wysokości 75% wartości tego majątku. W celu ograniczenia stosowanej przez podatników praktyki uwiarygodniania pochodzenia posiadanego mienia zawarciem umowy darowizny lub pożyczki, wprowadzono 20% stawkę opodatkowania dla nieopodatkowanej dotąd umowy.

Robert Nogacki: Dochód ze źródeł nieujawnionych a dochód określony w drodze oszacowania

2020-10-19: Organy podatkowe dysponują narzędziami umożliwiającymi określenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego oraz rozliczenie podatku w przypadku, gdy podatnik robi pewne rzeczy w sposób nieprawidłowy albo nie do końca poprawny. W sytuacji, gdy podatnik dokonuje określenia podstawy opodatkowania w sposób nieprawidłowy, organ może dokonać oszacowania. W przypadku wątpliwości w zakresie źródeł finansowania wydatków organ podatkowy podejmuje czynności w zakresie określenia dochodu z nieujawnionych źródeł.