Spółka jawna podatnikiem CIT
Spółka jawna może przestać być podatnikiem CIT, wystarczy zmiana w składzie
Od 1 stycznia 2021 r. spółki jawne podlegają opodatkowaniu CIT jeśli tylko wśród jej wspólników znajdzie się choćby jedna osoba prawna. Wcześniej nie musiały rozliczać tego podatku. W korzystnym dla spółek wyroku WSA w Gdańsku orzekł, że spółka jawna może utracić status podatnika CIT z chwilą gdy skład osobowy spółki tworzyć będą wyłącznie osoby fizyczne, a nie z chwilą likwidacji jak twierdził fiskus.
Podatek dochodowy od zysków spółki jawnej
Do końca 2020 r. spółki jawne były wyłącznie transparentne podatkowe, czyli opodatkowanie podatkiem dochodowym występowało jedynie na poziomie tworzących ją wspólników. A że tworzone były przez osoby fizyczne, od generowanych w spółce jawnej zysków wspólnicy ci płacili wyłącznie PIT (podatek dochodowy od osób fizycznych).
Kiedy spółka jawna staje się podatnikiem CIT?
Na mocy reform Polskiego Ładu, zgodnie z obwiązującym od 2021 r. brzmieniem art. 1 ust. 3 pkt 1a) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnikami CIT są spółki jawne mające siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, jeśli ich wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz spółka nie złoży przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji o podatnikach CIT oraz o podatnikach PIT, posiadających pośrednio lub bezpośrednio prawo do udziału w zysku (informacja/deklaracja CIT-15J). Taki sam skutek wywoła niezłożenie aktualizacji tej informacji w 14-dniowym terminie liczonym od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, a także niezłożenie ww. informacji w 14-dniowym terminie, ale liczonym od rejestracji nowopowstałej (także w wyniku przekształcenia) spółki jawnej. Informację należy złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Wystąpienie wspólnika ze spółki
Założoną w 2005 r. spółkę jawną tworzyli wyłącznie wspólnicy będący osobami fizycznymi. W kwietniu 2023 r. aneksem do umowy spółki przystąpiła do niej jako wspólnik spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka jawna nie złożyła w terminie informacji CIT-15J. Zmiana składu spółki została ujawniona w KRS w lipca 2023 r. W dniu 18 marcu następnego roku spółka z o.o. wystąpiła ze spółki jawnej, która 3 dni później złożyła naczelnikowi urzędu skarbowego aktualizację informacji CIT-15J uwzględniającą to wystąpienie.
W tych okolicznościach, w oparciu o wykładnię art. 1 ust. 3 pkt 1a) ustawy o CIT, spółka jawna stanęła na stanowisku, że utraciła status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych z chwilą wystąpienia z niej wspólnika – spółki z o.o., czyli 18 marca 2024 r.
Organ stwierdził co innego
Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Przywołał przepis art. 1 ust. 5 tej samej ustawy, który stanowi, że spółka jawna posiada status podatnika CIT od pierwszego dnia roku obrotowego albo od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników – do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru. Na tej podstawie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że zmiana składu podatników ma znaczenie tylko dla spółek jawnych, które stają się podatnikiem CIT na skutek przystąpienia do nich osoby prawnej. W drugą stronę to nie działa. Czyli przesłanka zmiany składu nie ma znaczenia dla sytuacji spółek jawnych, które uzyskały już status podatnika CIT. Mając więc na uwadze art. 1 ust. 5, organ poinformował, że spółka przestanie być podatnikiem CIT dopiero po jej likwidacji albo wykreśleniu z KRS.
Spółka jawna może przestać być podatnikiem CIT na skutek zmian w składzie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stanął po stronie spółki. Zwrócił uwagę, że użyty przez ustawodawcę w art. 1 ust. 3 pkt 1a) spójnik „ORAZ” oznacza, że aby spółka jawna stała się i posiadała status podatnika CIT, muszą zostać spełnione oba połączone tym spójnikiem warunki. Chodzi o fragment mówiący o tym, że spółka jawna staje się podatnikiem CIT jeżeli jej wspólnikami „nie są wyłącznie osoby fizyczne ORAZ spółka jawna nie złoży przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji (CIT-15J – przyp. red.)”. Jeśli któryś z tych warunków nie będzie spełniony, wówczas spółka jawna nie będzie mogła być uznawana za podatnika CIT. Skoro więc ze spółki wystąpił wspólnik niebędący osobą fizyczną, to odpadł pierwszy z ustanowionych przed spójnikiem „ORAZ” warunków (wyrok z 16 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 532/24).
Podsumowanie
Organ błędnie interpretował przepisy na niekorzyść przedsiębiorcy. Art. 1 ust. 5 ustawy o CIT wskazuje jedynie moment, od którego spółka jawna spełniająca warunki z art. 1 ust. 3 pkt 1a) posiada status podatnika CIT oraz moment kiedy go traci. Przepis ten nie odnosi się więc do spółki, która warunków z art. 1 ust. 3 pkt 1a) nie spełnia.
Autor: Robert Nogacki, radca prawny, partner zarządzający, Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w doradztwie prawnym, podatkowym oraz strategicznym dla przedsiębiorców
Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.
Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.
Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.
Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.
Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.
Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.
Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.
