Odsetki od zaległości podatkowych

Odsetki od zaległości podatkowych to prawne obciążenie finansowe naliczane od niepłaconych w terminie zobowiązań podatkowych, mające na celu kompensację utraconej przez budżet państwa wartości pieniądza w czasie oraz motywowanie podatników do terminowego regulowania należności. Instrument ten stanowi fundamentalny element współczesnych systemów podatkowych, łączący funkcje kompensacyjną i prewencyjną w celu zapewnienia efektywności poboru dochodów publicznych.

W systemach prawnych większości państw odsetki od zaległości podatkowych charakteryzują się automatyzmem naliczania – są obliczane i stosowane bez konieczności wydawania odrębnej decyzji administracyjnej, od dnia następnego po upływie terminu płatności do dnia faktycznego uregulowania zaległości. W odróżnieniu od zwykłych odsetek umownych, odsetki podatkowe cechują się unormowanymi stawkami odsetkowymi, specjalnymi procedurami umorzenia oraz ścisłym powiązaniem z polityką fiskalną i monetarną państwa.

Istota

Istotą systemu odsetek od zaległości podatkowych jest realizacja trzech fundamentalnych celów fiskalnych, które wykraczają poza prostą penalizację opóźnień i dotykają istoty funkcjonowania nowoczesnych finansów publicznych.

Ochrona wartości bieżącej dochodów budżetowych stanowi podstawową funkcję kompensacyjną odsetek podatkowych. Odsetki kompensują państwu utratę możliwości wykorzystania środków podatkowych w zamierzonym czasie, odzwierciedlając koszt alternatywny opóźnionej płatności. Stawka odsetek powinna teoretycznie odpowiadać kosztowi finansowania zewnętrznego państwa powiększonemu o premię za ryzyko, aby zapewnić neutralność fiskalną i uniknąć subsydiowania podatników kosztem budżetu państwa.

Funkcja deterministyczna realizuje się poprzez ustanowienie wystarczająco wysokich stawek odsetek, które motywują podatników do terminowego wywiązywania się z obowiązków podatkowych, redukując tym samym koszty administracyjne poboru i poprawiając przewidywalność przepływów środków dla zarządzania finansami publicznymi. Stawki powinny eliminować zachęty do dobrowolnych opóźnień w płatnościach, czyniąc terminowe regulowanie zobowiązań opcją finansowo optymalną dla podatnika.

Zapewnienie równości horyzontalnej między podatnikami stanowi trzeci kluczowy cel systemu. Podatnicy terminowo regulujący swoje zobowiązania nie powinni znajdować się w gorszej sytuacji ekonomicznej niż ci, którzy opóźniają płatności. Odsetki wyrównują tę dysproporcję poprzez eliminację nieuczciwej przewagi wynikającej z opóźnień w płatnościach, zapewniając tym samym sprawiedliwość podatkową w wymiarze temporalnym.

— — —

Analizujemy sytuację klienta, identyfikujemy potencjalne skutki podatkowe związane z odsetkami od zaległości podatkowych oraz opracowujemy strategię minimalizacji negatywnych skutków w tym zakresie.

Reprezentujemy też klientów w sporach z organami podatkowymi odnośnie zaległości podatkowych i odsetek od nich. Profesjonalna reprezentacja może pomóc klientom zakwestionować zaległości podatkowe przed sądem,  bądź też w uzyskaniu korzystnych warunków spłaty zaległości czy też przy negocjowaniu ewentualnego umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty.

Odsetki od zaległości podatkowych – publikacje Kancelarii Skarbiec

Robert Nogacki: Przedsiębiorcy nie muszą płacić odsetek za rozliczenie VAT w terminie późniejszym niż 3-miesięczny

2021-09-24: Firma dokonywała wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru przy zastosowaniu mechanizmu krajowego odwrotnego obciążenia. W złożonej deklaracji nie ujęła części faktur, nie wykazując tym samym kwoty VAT w należnej wysokości. Po upływie 3 miesięcy dostrzegła swój błąd i złożyła korektę zeznania podatkowego oraz wpłaciła należny VAT wraz z odsetkami. Jednak po zapoznaniu się z orzecznictwem unijnego trybunału wystąpiła do skarbówki o zwrot zapłaconych odsetek. Organy nie chciały zwrócić pieniędzy. Spółka wygrała w sądzie.

Robert Nogacki: Po pięciu latach spółka wystąpiła o odsetki od nienależnie pobranego od niej CIT i wygrała w sądzie z fiskusem

2021-04-20: Fundusz inwestycyjny zwrócił się do naczelnika urzędu skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych w łącznej kwocie ponad 2 mln zł pobranego od dywidend wypłaconych w latach 2008-2010 i w 2012 r. Podatnik podniósł, że pobór CIT był niezgodny z unijną zasadą swobody przepływu kapitału. Organ zwrócił nienależnie pobrany CIT, ale bez odsetek, m.in. dlatego, że w jego opinii do opóźnienia w wydaniu przez organ decyzji stwierdzającej nadpłatę przyczynił się sam podatnik. W wyroku z 18 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął w obronie funduszu, orzekając:

„Skoro przepisy pozostają sprzeczne, to nie można na stronę przerzucać skutków takiej sytuacji i pozbawiać jej należnej rekompensaty. Tym samym nie można mówić, że oprocentowanie należy się od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Nie ma również podstaw do ograniczania oprocentowania do momentu wydania decyzji” (sygn. akt III SA/wA 1313/20).

Robert Nogacki

Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.

Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.

Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.

Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.

Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.

Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.

Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.