Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki 2026

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki to jeden z najpoważniejszych ryzyk związanych z pełnieniem funkcji w organach spółek kapitałowych. Jeśli prowadzisz spółkę z o.o. lub spółkę akcyjną, powinieneś wiedzieć, że Twój osobisty majątek może odpowiadać za długi podatkowe spółki. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy powstaje odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, jak się przed nią chronić i jakie nowe możliwości obrony otwiera wyrok TSUE z 2025 roku.

Na czym polega odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki?

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki wynika z art. 116 Ordynacji podatkowej. Przepis ten pozwala organom podatkowym sięgnąć do osobistego majątku osób zarządzających spółką, gdy sama spółka nie jest w stanie uregulować swoich zobowiązań podatkowych.

Spółka z o.o. i spółka akcyjna to formy prawne, które co do zasady chronią majątek wspólników przed wierzycielami spółki. Ta „zasłona korporacyjna” nie rozciąga się jednak na członków zarządu – osoby faktycznie kierujące działalnością podmiotu.

Dlaczego ustawodawca wprowadził odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki?

Skoro zarząd prowadzi sprawy spółki i podejmuje kluczowe decyzje biznesowe, to właśnie jego członkowie powinni ponosić konsekwencje doprowadzenia do sytuacji, w której fiskus nie może zaspokoić swoich roszczeń z majątku spółki.

Podstawy prawne odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki

Kto może ponosić odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki?

Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania – samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.

Nowość od 2021 roku: W przypadku prostej spółki akcyjnej, w której powołano radę dyrektorów, odpowiedzialność ponoszą dyrektorzy na takich samych zasadach jak członkowie zarządu.

Spółki w organizacji: Gdy spółka w organizacji nie posiada jeszcze zarządu, za zobowiązania podatkowe odpowiada ustanowiony pełnomocnik. Jeśli pełnomocnika nie powołano – odpowiedzialność przechodzi na wspólników. Zakres czasowy tej odpowiedzialności ogranicza się do okresu, gdy spółka pozostawała w organizacji (do dnia rejestracji).

Członkowie zarządu – główni adresaci odpowiedzialności

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki jest zindywidualizowana. Oznacza to, że każdy członek zarządu odpowiada osobno, niezależnie od przyjętego w spółce sposobu reprezentacji. Nie zwolni się z odpowiedzialności członek zarządu tłumaczący, że nie złożył wniosku o upadłość, ponieważ drugi członek zarządu przy reprezentacji łącznej był nieobecny lub sprzeciwiał się złożeniu wniosku.

Brak związku z wynagrodzeniem: Co istotne, odpowiedzialność powstaje niezależnie od tego, czy członek zarządu otrzymywał jakiekolwiek wynagrodzenie za pełnioną funkcję. Pełnienie funkcji nieodpłatnie nie stanowi okoliczności wyłączającej – przepisy nie przewidują ograniczenia odpowiedzialności do wysokości uzyskanych korzyści.

Obowiązek wydania decyzji wobec wszystkich: Organ podatkowy ma obowiązek prowadzić postępowanie wobec wszystkich osób mogących ponosić odpowiedzialność. Dopiero na etapie egzekucji może wybrać, od którego z członków zarządu będzie w pierwszej kolejności dochodził należności.

Wygaśnięcie mandatu a faktyczne działanie

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowała się linia, zgodnie z którą odpowiedzialność może obciążać również osobę, której mandat formalnie wygasł, lecz która w dalszym ciągu faktycznie prowadzi sprawy spółki (NSA z 14.6.2016 r., I FSK 1896/14; NSA z 17.4.2018 r., II FSK 1036/16). Jest to pogląd kontrowersyjny, ale członkowie zarządu powinni mieć świadomość takiego ryzyka.

Czy prokurent ponosi odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki?

Prokurent nie jest zobowiązany do złożenia wniosku o upadłość i nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Choć prokurent reprezentuje spółkę na zewnątrz, nie prowadzi jej spraw wewnętrznych – a oba te warunki muszą być spełnione łącznie.

Potwierdził to Sąd Najwyższy w postanowieniu z 15.3.2013 r. (V CSK 177/12): prokurent jest jedynie uprawniony, a nie zobowiązany do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Shadow directors – osoby faktycznie zarządzające spółką

Tzw. shadow directors – osoby faktycznie zarządzające majątkiem spółki bez formalnego umocowania – nie podlegają odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki na zasadach Ordynacji podatkowej. Mogą jednak odpowiadać na zasadach ogólnych prawa cywilnego jako pomocnicy w wyrządzeniu szkody (art. 422 KC).

Kiedy powstaje odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki?

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki nie powstaje automatycznie. Organ podatkowy musi spełnić określone warunki i przeprowadzić odrębne postępowanie.

Warunki powstania odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki

1. Upływ terminu płatności zobowiązania podatkowego

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki dotyczy wyłącznie zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia funkcji. Nie można przenieść odpowiedzialności za zobowiązanie, które jeszcze nie jest wymagalne.

Przykład: Jeśli zostałeś powołany do zarządu 1 marca 2024 r., a termin płatności VAT za styczeń 2024 r. upłynął 25 lutego 2024 r. – nie odpowiadasz za tę zaległość.

2. Bezskuteczność egzekucji z majątku spółki

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki ma charakter subsydiarny – uruchamia się dopiero wtedy, gdy wierzyciel podatkowy nie może zaspokoić się z majątku samej spółki.

Wymóg formalnego stwierdzenia: Bezskuteczność egzekucji musi zostać stwierdzona po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego i dotyczyć całego majątku spółki. Organ egzekucyjny musi wyczerpać wszelkie dostępne sposoby egzekucji. Samo stwierdzenie bezskuteczności może nastąpić na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu – nie jest wymagane formalne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jeśli inne działania organu nie pozostawiają wątpliwości co do braku możliwości zaspokojenia (NSA z 5.4.2022 r., III FSK 4880/21).

3. Wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania

Organ musi doręczyć spółce decyzję określającą wysokość zobowiązania lub wszcząć postępowanie egzekucyjne na podstawie deklaracji złożonej przez spółkę.

Odpowiedzialność członka zarządu powołanego do niewypłacalnej spółki

Szczególna sytuacja dotyczy osób powołanych do zarządu spółki, która już jest niewypłacalna. Jak wskazał NSA w wyroku z 3.7.2008 r. (II FSK 633/07): nie można zwolnić każdego kolejnego członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki tylko dlatego, że w momencie objęcia funkcji termin do złożenia wniosku o upadłość już upłynął.

Wniosek praktyczny: Obejmując funkcję w zarządzie niewypłacalnej spółki, powinieneś niezwłocznie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości – masz na to 30 dni od objęcia funkcji.

Odpowiedzialność po likwidacji spółki

Od 1 stycznia 2016 r. przepisy wprost regulują sytuację zobowiązań powstałych po likwidacji spółki. Za zobowiązania podatkowe powstałe po likwidacji, za zaległości z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po likwidacji, oraz za nadpłaty i zwroty podatków powstałe po likwidacji – odpowiadają osoby pełniące obowiązki członka zarządu w momencie likwidacji spółki.

Oznacza to, że nawet po wykreśleniu spółki z rejestru (utracie bytu prawnego) możliwe jest orzeczenie odpowiedzialności byłych członków zarządu. W takim przypadku wysokość zobowiązań określa się w ramach postępowania o odpowiedzialność podatkową.

Termin 30 dni na złożenie wniosku o upadłość

Kluczowym elementem odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki jest 30-dniowy termin na złożenie wniosku o upadłość od dnia wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości.

Jak ustalić początek biegu terminu?

Termin liczy się od dnia obiektywnego wystąpienia stanu niewypłacalności – nie od momentu, gdy członek zarządu subiektywnie dowiedział się o problemach.

Domniemania ułatwiające ustalenie niewypłacalności:

Praktyczna wskazówka: Regularnie badając stan niezapłaconych zobowiązań, będziesz w stanie precyzyjnie ustalić, kiedy minął trzeci miesiąc od chwili, gdy co najmniej dwa wymagalne zobowiązania nie zostały zapłacone w terminie.

Skuteczność złożenia wniosku o upadłość

Aby uniknąć odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, wniosek musi być złożony skutecznie:

• Wniosek zwrócony z powodu braków formalnych – nie wywołuje skutków prawnych, nie zwalnia z odpowiedzialności (NSA z 10.4.2015 r., II FSK 852/13)
• Wniosek odrzucony lub oddalony – ma walor wniosku skutecznego, zwalnia z odpowiedzialności

Kto może złożyć wniosek? Przepisy nie wymagają, aby wniosek złożył osobiście członek zarządu powołujący się na przesłankę egzoneracyjną. Złożenie wniosku przez jakikolwiek uprawniony podmiot (np. innego członka zarządu, wierzyciela) we właściwym czasie uwalnia wszystkich członków zarządu od odpowiedzialności.

Czy rezygnacja z zarządu chroni przed odpowiedzialnością?

Rezygnacja z zarządu nie zawsze chroni przed odpowiedzialnością członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. Sądy orzekają, że liczy się faktyczne wykonywanie czynności zarządczych, nie formalna rezygnacja.

NSA w wyroku z 22 kwietnia 2024 r. (III FSK 1193/23) potwierdził, że odpowiedzialność może obejmować okres faktycznego sprawowania funkcji, nawet po formalnej rezygnacji.

Jak skutecznie zakończyć pełnienie funkcji:

1. Złóż rezygnację na piśmie z potwierdzeniem odbioru
2. Natychmiast zaprzestań wszelkich czynności zarządczych
3. Zgłoś zmianę do KRS
4. Nie podpisuj żadnych dokumentów „na prośbę” pozostałych członków zarządu

Jak uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki?

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki nie jest absolutna. Istnieją przesłanki egzoneracyjne, których wykazanie pozwala uwolnić się od odpowiedzialności. Ciężar dowodu spoczywa na członku zarządu.

Przesłanka 1: Złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie

Najczęściej powoływana przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. Wystarczy samo złożenie wniosku – nie jest wymagane ogłoszenie upadłości.

Paradoks jednego wierzyciela: Nawet zaległości wobec jednego wierzyciela (np. organu podatkowego) mogą świadczyć o niewypłacalności. Sąd upadłościowy może oddalić taki wniosek, ale dla uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej wystarczy jego złożenie.

Przesłanka 2: Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego

Od 2016 r. od odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki uwalnia również:

• otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego we właściwym czasie, lub
• zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu

Uwaga praktyczna: Ustawa wymaga otwarcia postępowania (nie tylko złożenia wniosku) w terminie 30 dni. Z uwagi na obciążenie sądów, równolegle przygotowuj wniosek o upadłość.

Przesłanka 3: Brak winy

Najtrudniejsza do wykazania przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki.

Co NIE zwalnia z odpowiedzialności:

• Podział kompetencji w zarządzie
• Nieznajomość prawa lub języka polskiego
• Zaufanie do księgowego lub dyrektora finansowego
• Przekonanie o rychłej poprawie sytuacji
• Uchwała zgromadzenia wspólników nakazująca kontynuację działalności

Co MOŻE świadczyć o braku winy:

• Długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie obowiązków (NSA z 28.3.2018 r., II FSK 817/16 – choć nie jest to automatyczne zwolnienie, por. NSA z 16.7.2019 r., II FSK 2893/17)
• Długotrwałe oddelegowanie do pracy w innym podmiocie, zwłaszcza za granicą
• Faktyczne odsunięcie od informacji o sytuacji finansowej spółki
• Prowadzenie egzekucji przez zarząd przymusowy
• Brak podstaw do ogłoszenia upadłości w okresie pełnienia funkcji (gdy niewypłacalność powstała po zakończeniu kadencji)

Były członek zarządu: Jeśli podstawy do złożenia wniosku o upadłość powstały dopiero po zakończeniu pełnienia funkcji, były członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności – nie ma już legitymacji do złożenia wniosku, więc jego zaniechanie jest niezawinione.

Przesłanka 4: Wskazanie mienia spółki

Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, wskazując mienie spółki umożliwiające zaspokojenie zaległości w znacznej części.

Co oznacza „znaczna część”? Przepisy posługują się pojęciem nieostrym, które wymaga każdorazowej oceny. W praktyce:

• Kilka procent wartości zaległości – zdecydowanie niewystarczające
• Powyżej 50% – bez wątpienia spełnia przesłankę
• Strefa pośrednia – wymaga indywidualnej oceny przez organ i sąd

Wymogi dotyczące mienia:

• Musi być konkretne i rzeczywiście istniejące (NSA z 11.12.2019 r., II FSK 2089/19)
• Musi stanowić własność spółki, nie podmiotów trzecich
• Musi mieć realną, egzekwowalną wartość
• Samo wymienienie składnika majątku bez dowodów własności jest niewystarczające (NSA z 13.5.2020 r., II FSK 3003/19)

Moment wskazania: Przesłanka ta powinna być spełniona na etapie postępowania o orzeczenie odpowiedzialności, nie wcześniej (podczas egzekucji wobec spółki). Wskazanie majątku na tym etapie stanowi swoistą „nagrodę” – za ujawnienie majątku członek zarządu uwalnia się od odpowiedzialności.

Ciężar dowodu – kto musi co udowodnić?

Choć przepis stanowi, że to członek zarządu musi „wykazać” przesłanki egzoneracyjne, nie oznacza to całkowitego przerzucenia ciężaru dowodowego. Organ podatkowy nadal jest związany zasadą prawdy obiektywnej i ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Szczególne znaczenie ma to gdy:

• Członek zarządu nie pełni już funkcji i nie ma dostępu do dokumentów spółki
• Ogłoszono upadłość spółki
• Strona powołuje się na okoliczności, które organ może zweryfikować z urzędu

Organ podatkowy może orzec odpowiedzialność dopiero gdy wykaże, że członek zarządu ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku we właściwym czasie, a wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia z majątku spółki. Niedopuszczalne jest przerzucanie całego ciężaru dowodowego na członka zarządu bez własnej aktywności organu.

Częste błędy organów podatkowych

Praktyka pokazuje, że organy podatkowe nierzadko pomijają istotne aspekty regulacji, co może stanowić podstawę skutecznej obrony:

1. Automatyzm w orzekaniu – przyjmowanie, że każda bezskuteczność egzekucji wobec spółki automatycznie oznacza odpowiedzialność zarządu, bez badania przesłanek egzoneracyjnych
2. Zrównanie braku zaspokojenia z winą – utożsamianie faktu, że wierzyciel podatkowy nie został zaspokojony, z wnioskiem że wniosek o upadłość złożono zbyt późno
3. Niedostateczne postępowanie dowodowe – przerzucanie całego ciężaru dowodowego na członka zarządu bez własnej aktywności organu
4. Pomijanie okoliczności egzoneracyjnych – niewłaściwa ocena sytuacji, gdy np. istniał tylko jeden wierzyciel lub gdy podstawy upadłości powstały po zakończeniu kadencji

Odpowiedzialność odszkodowawcza członka zarządu

Niezależnie od odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z art. 116 Ordynacji podatkowej, istnieje odpowiedzialność odszkodowawcza z art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego.

Domniemanie wysokości szkody

Od 2016 r. domniemywa się, że szkoda obejmuje wysokość niezaspokojonej wierzytelności. To domniemanie wzruszalne – pozwany może wykazać, że rzeczywista szkoda jest mniejsza.

Ustalenie faktycznej szkody wymaga porównania:

• hipotetycznego stopnia zaspokojenia wierzyciela, gdyby wniosek złożono w terminie
• rzeczywistego stopnia zaspokojenia

Odpowiedzialność kilku członków zarządu

Jeżeli obowiązek złożenia wniosku spoczywał na kilku osobach, ponoszą one odpowiedzialność solidarną. Wierzyciel może dochodzić całości roszczenia od każdego z nich.

Wyrok TSUE w sprawie C-277/24 (Adjak)  – przełom w obronie przed odpowiedzialnością członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 (Adjak) fundamentalnie zmienia sytuację procesową członków zarządu pociąganych do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki.

Dotychczasowy problem

W Polsce odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki ustalana była w dwóch odrębnych postępowaniach:

1. Postępowanie wobec spółki – określenie wysokości zobowiązania (członek zarządu nie jest stroną)
2. Postępowanie wobec członka zarządu – przeniesienie odpowiedzialności (bez możliwości kwestionowania ustaleń z pierwszego postępowania)

Skutek: Członek zarządu odpowiadał za zobowiązanie, którego wysokości i podstaw nie mógł podważyć.

Co zmienia wyrok TSUE?

TSUE orzekł, że niedopuszczalne jest pozbawienie członka zarządu możliwości skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych z postępowania wobec spółki.

Nowe możliwości obrony przed odpowiedzialnością członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki:

• Kwestionowanie ustaleń faktycznych dotyczących transakcji spółki
• Podważanie kwalifikacji prawnych zdarzeń gospodarczych
• Kwestionowanie wysokości określonego zobowiązania
• Dostęp do akt postępowania podatkowego prowadzonego wobec spółki

Praktyczne konsekwencje wyroku TSUE

Dla toczących się postępowań:

• Powołaj się na wyrok TSUE
• Żądaj dostępu do akt postępowania podatkowego
• Kwestionuj ustalenia z decyzji wymiarowej

Dla zakończonych postępowań:

• Rozważ wniosek o wznowienie postępowania
• Skarga o wznowienie do sądu administracyjnego
• Dochodzenie odszkodowania

Przedawnienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki

Przedawnienie zobowiązania podatkowego

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki może być egzekwowana tylko do momentu przedawnienia zobowiązania spółki – co do zasady 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.

Termin na wydanie decyzji o odpowiedzialności

Art. 118 Ordynacji podatkowej: nie można wydać decyzji o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość, upłynęło 5 lat.

<a name=”minimalizacja-ryzyka”></a>

Jak minimalizować ryzyko odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki?

Dla obecnych członków zarządu

1. Monitoruj sytuację finansową – nie polegaj wyłącznie na informacjach od działu finansowego
2. Dokumentuj swoją wiedzę i działania – będziesz musiał wykazać, kiedy dowiedziałeś się o trudnościach
3. Reaguj na sygnały ostrzegawcze – opóźnienia w płatnościach wobec ZUS czy US to czerwona flaga
4. Sprawdzaj domniemania – czy nie upłynęły 3 miesiące od wymagalności niezapłaconych zobowiązań

Przed objęciem funkcji

1. Przeprowadź due diligence finansowe spółki
2. Sprawdź zaświadczenia o niezaleganiu z ZUS i US
3. Ustal realny stan zobowiązań – pamiętaj o odpowiedzialności za zobowiązania z okresu Twojej kadencji

Przy rezygnacji

1. Złóż rezygnację pisemnie z potwierdzeniem odbioru
2. Całkowicie zaprzestań czynności zarządczych
3. Rozważ złożenie wniosku o upadłość przed rezygnacją, jeśli spółka jest niewypłacalna

Podsumowanie: odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki to poważne ryzyko, które może dotknąć Twój osobisty majątek. Kluczowe wnioski:

✓ Odpowiedzialność jest subsydiarna – powstaje dopiero przy bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, formalnie stwierdzonej po wyczerpaniu wszystkich sposobów egzekucji

✓ Masz 30 dni na złożenie wniosku o upadłość od powstania niewypłacalności

✓ Możesz się uwolnić od odpowiedzialności, wykazując przesłanki egzoneracyjne – ale mienie spółki musi umożliwiać zaspokojenie „znacznej części” zaległości (zdecydowanie więcej niż kilka procent)

✓ Wyrok TSUE 2025 otwiera nowe możliwości obrony – możesz kwestionować ustalenia z postępowania wobec spółki

✓ Proaktywne działanie i dokumentowanie decyzji to najlepsza ochrona

✓ Odpowiedzialność rozciąga się również na spółki w organizacji (pełnomocnicy, wspólnicy) oraz prostą spółkę akcyjną (w tym radę dyrektorów)

✓ Nawet po likwidacji spółki możliwe jest orzeczenie odpowiedzialności byłych członków zarządu

Pamiętaj, że w postępowaniu o przeniesienie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki to na Tobie spoczywa ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych. Przygotuj się na tę ewentualność, zanim pojawią się problemy.

Potrzebujesz pomocy w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki? Skontaktuj się z naszą kancelarią – pomożemy Ci ocenić ryzyko i przygotować strategię obrony.

Robert Nogacki

Założyciel i Partner Zarządzający Kancelarii Prawnej Skarbiec, uznanej przez Dziennik Gazetę Prawną za jedną z najlepszych firm doradztwa podatkowego w Polsce (2023, 2024). Radca prawny z 19-letnim doświadczeniem, obsługujący przedsiębiorców z list Forbes oraz innowacyjne start-upy. Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów prawa gospodarczego i podatkowego w polskich mediach, regularnie publikujący w Rzeczpospolitej, Gazecie Wyborczej i Dzienniku Gazecie Prawnej. Autor publikacji „AI Decoding Satoshi Nakamoto. Artificial Intelligence on the Trail of Bitcoin’s Creator” oraz współautor nagrodzonej książki „Bezpieczeństwo współczesnej firmy”. Profil LinkedIn: 18.5 tys. obserwujących, 4 mln odsłon rocznie. Nagrody: 4-krotny laureat Medalu Europejskiego, Złota Statuetka Lidera Polskiego Biznesu, tytuł „International Tax Planning Law Firm of the Year in Poland”. Specjalizuje się w strategicznym doradztwie prawnym, planowaniu podatkowym i zarządzaniu kryzysowym dla biznesu.