Podatek u źródła
Podatek u źródła (withholding tax, WHT) to zryczałtowany podatek dochodowy, który pobiera płatnik przy wypłacie określonych należności. Chodzi przede wszystkim o dywidendy, odsetki, należności licencyjne i wynagrodzenia za usługi niematerialne wypłacane nierezydentom. W niektórych przypadkach, na przykład przy dywidendach krajowych, podatek u źródła pobiera się także od wypłat dla polskich rezydentów. Podstawą są art. 21 i 22 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) oraz art. 29 i 30a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT).
W CIT stawki ustawowe wynoszą 19 procent od dywidend, 20 procent od odsetek, licencji i usług niematerialnych oraz 10 procent od wskazanych przychodów transportowych. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i zwolnienia wdrażające dyrektywy unijne pozwalają stawkę obniżyć albo nie pobierać podatku. Warunki preferencji płatnik musi sprawdzić z należytą starannością.
Od 2022 r. przy wypłatach dywidend, odsetek i licencji do powiązanych nierezydentów powyżej 2 000 000 zł rocznie działa mechanizm pay and refund. Podatek pobiera się według stawki ustawowej, a zwrot następuje na wniosek, chyba że płatnik złożył oświadczenie WH-OSC albo uzyskał opinię o stosowaniu preferencji. Ciężar całego systemu spoczywa na płatniku, który odpowiada za podatek niepobrany całym majątkiem.
Najważniejsze w skrócie
- Przedmiot i stawki w CIT: dywidendy i inne przychody z udziału w zyskach osób prawnych 19 procent (art. 22 ust. 1); odsetki, należności licencyjne, know-how, użytkowanie urządzeń przemysłowych oraz usługi doradcze, księgowe, prawne, reklamowe, zarządzania, rekrutacji, gwarancje i świadczenia podobne 20 procent (art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2a); opłaty za przewóz przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi morskiej i lotniczej 10 procent (art. 21 ust. 1 pkt 3 i 4). W PIT podstawą są art. 29 ust. 1 (20 procent) i art. 30a ust. 1 (19 procent).
- Preferencje: stawka z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo zwolnienie dla spółek z Unii i EOG przy udziale co najmniej 10 procent (dywidendy, art. 22 ust. 4) lub 25 procent (odsetki i licencje, art. 21 ust. 3) utrzymywanym nieprzerwanie 2 lata. Warunkiem jest certyfikat rezydencji, a przy zwolnieniach także oświadczenie podatnika (art. 26 ust. 1, 1c i 1f).
- Należyta staranność: płatnik weryfikuje warunki preferencji z uwzględnieniem charakteru i skali swojej działalności oraz powiązań z podatnikiem (art. 26 ust. 1). Standard wyznaczają objaśnienia podatkowe Ministra Finansów z 3 lipca 2025 r. o klauzuli rzeczywistego właściciela.
- Pay and refund: gdy łączna kwota dywidend, odsetek i licencji wypłaconych w roku podatkowym płatnika temu samemu powiązanemu nierezydentowi przekracza 2 000 000 zł, od nadwyżki pobiera się podatek według stawki ustawowej (art. 26 ust. 2e). Zwrot następuje na wniosek (art. 28b). Poboru można uniknąć oświadczeniem WH-OSC (art. 26 ust. 7a) albo opinią o stosowaniu preferencji (art. 26b).
- Obowiązki formalne: pobór w dniu wypłaty, wpłata do 7. dnia następnego miesiąca, deklaracja CIT-10Z do końca pierwszego miesiąca po roku (art. 26a), informacje IFT-2R do końca trzeciego miesiąca po roku (art. 26 ust. 3a), IFT-2 na żądanie podatnika w ciągu 14 dni (art. 26 ust. 3b). W PIT odpowiednio PIT-8AR i IFT-1R.
- Odpowiedzialność: płatnik odpowiada całym majątkiem za podatek niepobrany lub pobrany za nisko (art. 30 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, dalej: OP). Wina podatnika może wyłączyć tę odpowiedzialność (art. 30 § 5 OP), ale nie w relacjach podmiotów powiązanych (art. 30 § 5a OP).
Zakres przedmiotowy i stawki
|
Należność |
Podstawa | Stawka ustawowa | Typowa preferencja |
| Dywidendy i udział w zyskach osób prawnych | art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT | 19 procent | umowa: 5 do 15 procent; zwolnienie dyrektywowe przy 10 procentach udziału przez 2 lata (art. 22 ust. 4); zob. podatek u źródła od dywidendy |
| Odsetki | art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT | 20 procent | umowa: 0 do 10 procent; zwolnienie przy 25 procentach udziału przez 2 lata (art. 21 ust. 3); zob. podatek u źródła od odsetek |
| Należności licencyjne, know-how, użytkowanie urządzeń przemysłowych | art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT | 20 procent | umowa: 0 do 10 procent; zwolnienie jak przy odsetkach; zob. podatek u źródła od licencji |
| Usługi niematerialne: doradcze, księgowe, badania rynku, prawne, reklamowe, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, rekrutacji, gwarancje, poręczenia i świadczenia o podobnym charakterze | art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT | 20 procent | większość umów przyznaje prawo opodatkowania wyłącznie państwu rezydencji (zyski przedsiębiorstw), o ile odbiorca nie ma w Polsce zakładu; zob. usługi niematerialne |
| Opłaty za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w polskich portach przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi morskiej oraz przychody zagranicznych przedsiębiorstw żeglugi powietrznej | art. 21 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o CIT | 10 procent | wyłączone są ładunki i pasażerowie tranzytowi oraz rozkładowy lotniczy przewóz pasażerski na bilet; umowy regulują transport międzynarodowy w odrębnym artykule i zwykle wyłączają opodatkowanie w państwie źródła |
| Przychody osób fizycznych z działalności wykonywanej osobiście, praw autorskich, usług niematerialnych | art. 29 ust. 1 ustawy o PIT | 20 procent | umowa; certyfikat warunkiem (art. 29 ust. 2) |
Katalog usług niematerialnych jest otwarty przez zwrot „świadczenia o podobnym charakterze”. To on generuje najwięcej sporów. Orzecznictwo przyjmuje, że podobne są świadczenia, w których elementy charakterystyczne dla usług wymienionych w ustawie przeważają nad innymi. Sama nazwa usługi w umowie nie przesądza o podatku. Liczy się rzeczywisty zakres świadczenia, prawa do infrastruktury i właściwa umowa podatkowa.
Dobrym przykładem jest hosting. Zwykle nie jest świadczeniem podobnym do usług z art. 21 ust. 1 pkt 2a, co omawiamy w tekście o usługach hostingu. Organy próbują jednak kwalifikować niektóre modele chmury jako użytkowanie urządzenia przemysłowego z art. 21 ust. 1 pkt 1. Spór o pojęcie urządzenia przemysłowego opisujemy w tekście o tym, że fiskus uznał urządzenia za przemysłowe, bo wyprodukował je przemysł. Podobne rozstrzygnięcia dotyczą usług pośrednictwa i usług ubezpieczeniowych.
Osobna reguła dotyczy należności związanych z polskim zakładem nierezydenta. Płatnik może nie pobierać podatku od należności z art. 21 ust. 1, jeżeli ma certyfikat rezydencji odbiorcy oraz jego pisemne oświadczenie, że należności są związane z działalnością zakładu położonego w Polsce (art. 26 ust. 1d i 1e ustawy o CIT). Sam fakt, że odbiorca ma w Polsce zakład, nie wystarczy. Piszemy o tym w tekście o płatnościach do zakładu przedsiębiorcy zagranicznego.
Zwolnienia i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania
Dwa zwolnienia wdrażają dyrektywy unijne. Dywidendy wypłacane spółce z Unii lub EOG, która posiada bezpośrednio co najmniej 10 procent udziałów nieprzerwanie przez 2 lata i nie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania całości swoich dochodów, są wolne od podatku (art. 22 ust. 4 do 4d ustawy o CIT). Warunek dwóch lat można spełnić po wypłacie (art. 22 ust. 4b). Odsetki i należności licencyjne wypłacane spółce powiązanej z Unii lub EOG przy udziale co najmniej 25 procent przez 2 lata są zwolnione, jeżeli odbiorca jest ich rzeczywistym właścicielem (art. 21 ust. 3 do 9).
Warunek „niekorzystania ze zwolnienia” budził spory. Minister Finansów wyjaśnił go w dwóch interpretacjach ogólnych: nr DD9.8202.1.2024 z 15 listopada 2024 r. dla zwolnienia dywidendowego z art. 22 ust. 4 oraz nr DD9.8202.2.2024 z 20 listopada 2024 r. dla odsetek i licencji z art. 21 ust. 3. W obu chodzi o zwolnienie podmiotowe odbiorcy, a nie o faktyczną zapłatę podatku od konkretnej należności. Szczegóły omawia hasło zwolnienie dywidendy z opodatkowania, a granice ochrony przed nadużyciem tekst o małej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania z art. 22c ustawy o CIT. Odrębne zasady dla polskich spółek holdingowych opisuje hasło zwolnienie holdingowe.
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania obniżają stawki dla dywidend, odsetek i licencji. Usługi niematerialne traktują zwykle jako zyski przedsiębiorstw opodatkowane w państwie rezydencji, chyba że odbiorca ma w Polsce zakład. Transport międzynarodowy ma w umowach własny artykuł. Zastosowanie umowy wymaga certyfikatu rezydencji (art. 26 ust. 1 ustawy o CIT), a przy należnościach pasywnych statusu rzeczywistego właściciela. Po wejściu w życie Konwencji MLI większość polskich umów zawiera test głównego celu. Mapę umów zawiera hasło umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a dokument warunkujący ich stosowanie hasło certyfikat rezydencji podatkowej. O tym, jak ustala się samą rezydencję, piszemy w haśle rezydencja podatkowa.
Należyta staranność i rzeczywisty właściciel
Od 1 stycznia 2019 r. płatnik, który stosuje stawkę umowną lub zwolnienie, ma obowiązek dochować należytej staranności przy weryfikacji warunków. Standard zależy od charakteru i skali działalności płatnika oraz od powiązań z podatnikiem (art. 26 ust. 1 ustawy o CIT). Rzeczywisty właściciel to podmiot, który otrzymuje należność dla własnej korzyści, nie jest pośrednikiem ani powiernikiem i prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w państwie siedziby, jeżeli należność wiąże się z tą działalnością (art. 4a pkt 29 ustawy o CIT).
Objaśnienia podatkowe z 3 lipca 2025 r. uporządkowały praktykę. Klauzula rzeczywistego właściciela dotyczy należności pasywnych, czyli dywidend, odsetek i licencji. Przy usługach niematerialnych płatnik nie bada tego warunku. Przy wypłatach do podmiotów powiązanych certyfikat i oświadczenie nie wystarczą; trzeba sprawdzić umowy i sprawozdania finansowe odbiorcy. Przy wypłatach do podmiotów niepowiązanych wystarcza certyfikat rezydencji i oświadczenie podatnika. Wymagany substrat majątkowo-osobowy zależy od rodzaju działalności: od spółki holdingowej wymaga się mniej niż od spółki operacyjnej, ale osoby decyzyjne muszą być realne i opłacane przez tę spółkę.
Zwolnienie dywidendowe z art. 22 ust. 4 nie wymienia wprost statusu rzeczywistego właściciela. Minister Finansów przyjmuje jednak, że płatnik powinien go badać także przy dywidendach, bo wynika to z celu dyrektywy i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. Jest to stanowisko interpretacyjne, a nie treść przepisu. Objaśnienia dopuszczają zarazem domniemanie spełnienia warunku, gdy wypłata zysku jest co najmniej raz opodatkowana w Unii lub EOG. Praktyczne skutki opisują teksty o statusie beneficjenta przy wypłacie dywidendy i o należytej staranności przy weryfikacji płatności.
Look-through approach
Objaśnienia potwierdziły, że płatnik może zastosować koncepcję look-through approach (LTA). Pozwala ona zastosować preferencję właściwą dla rzeczywistego właściciela, który stoi za pośrednikiem. Przed wypłatą płatnik powinien ustalić cztery rzeczy: kto jest rzeczywistym właścicielem, czy rozpoznaje on w swoim państwie przychód podatkowy z tej należności, czy płatności w łańcuchu są rodzajowo tożsame oraz czy spełnione są warunki konkretnej preferencji. Odsetki muszą więc dotrzeć do właściciela jako odsetki, a nie jako dywidenda. Warunki zwolnień dyrektywowych i korzyści umownych ocenia się osobno.
LTA jest opcją płatnika, a nie obowiązkiem organu. Ochrona z objaśnień działa tylko wtedy, gdy płatnik wskaże w formularzach podmiot, którego status jest podstawą preferencji. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził dopuszczalność LTA przy odsetkach w interpretacji z 8 września 2026 r. (nr 0114-KDIP2-1.4010.341.2026.1.EG). Spory o podstawę normatywną tej koncepcji nadal trafiają jednak do sądów administracyjnych, dlatego ryzyko trzeba oceniać dla konkretnego łańcucha. Samą koncepcję omawiamy w tekście o look-through approach i niższym opodatkowaniu dochodu spółki.
Trybunał Sprawiedliwości w wyrokach z 26 lutego 2019 r. w sprawach duńskich (C-115/16, C-118/16, C-119/16 i C-299/16 oraz C-116/16 i C-117/16) potwierdził, że państwo może odmówić zwolnienia spółce pośredniczącej bez substancji, nawet bez krajowej klauzuli antyabuzywnej. Dokumentację, którą płatnik powinien zebrać, opisuje tekst o obowiązkach płatnika, gdy certyfikat i oświadczenie nie wystarczą.
Zanim płatnik zastosuje LTA albo zwolnienie przy większej wypłacie wewnątrzgrupowej, warto mieć pisemną analizę łańcucha płatności i substancji odbiorcy. Taka analiza jest też podstawą wniosku o opinię o stosowaniu preferencji. Przygotowujemy je w ramach rozliczania podatku u źródła.
Mechanizm pay and refund, oświadczenie i opinia
Mechanizm dotyczy dywidend, odsetek i należności licencyjnych wypłacanych temu samemu podatnikowi, który jest podmiotem powiązanym i nie jest polskim rezydentem. Jeżeli ich łączna kwota w roku podatkowym płatnika przekracza 2 000 000 zł, płatnik pobiera od nadwyżki podatek według stawki ustawowej, bez zwolnień i umów (art. 26 ust. 2e ustawy o CIT). Przy roku podatkowym innym niż 12 miesięcy próg liczy się proporcjonalnie (art. 26 ust. 2j). Usługi niematerialne i wypłaty do podmiotów niepowiązanych pozostają poza mechanizmem.
Nie każda należność objęta katalogiem trafia do mechanizmu. Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 grudnia 2022 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 659) wyłącza z niego między innymi odsetki od obligacji Skarbu Państwa oraz opłaty za użytkowanie urządzeń przemysłowych, w tym środków transportu, jeżeli odbiorca ma siedzibę w państwie, z którym Polska wymienia informacje podatkowe. Osobne, przedłużane co roku wyłączenie dotyczy wypłat z papierów wartościowych na rachunkach prowadzonych przez płatników technicznych (art. 26 ust. 2c). Wyłączenie z mechanizmu nie zwalnia z warunków samej preferencji.
Płatnik może nie stosować poboru, jeżeli złoży oświadczenie, że ma dokumenty wymagane dla preferencji i po weryfikacji z należytą starannością nie ma wiedzy uzasadniającej przypuszczenie, że warunki nie są spełnione (art. 26 ust. 7a). Oświadczenie WH-OSC składa kierownik jednostki, a przy organie wieloosobowym wyznaczony członek tego organu. Pełnomocnik nie może go złożyć (art. 26 ust. 7b). Termin upływa ostatniego dnia drugiego miesiąca po miesiącu, w którym przekroczono próg. Oświadczenie zachowuje ważność do końca roku podatkowego płatnika, a oświadczenie następcze składa się do końca miesiąca po zakończeniu roku (art. 26 ust. 7c do 7g). Oświadczenie złożone przed przekroczeniem progu organy uznają za bezskuteczne.
Alternatywą jest opinia o stosowaniu preferencji. Wydaje ją naczelnik urzędu skarbowego na wniosek podatnika lub płatnika, co do zasady w ciągu 6 miesięcy, za opłatą 2 000 zł (art. 26b). Opinia jest ważna 36 miesięcy, ale wygasa wcześniej, gdy zmienią się okoliczności istotne dla preferencji. Organ odmawia jej wydania między innymi przy uzasadnionym przypuszczeniu sztuczności struktury.
Podatek pobrany w mechanizmie zwraca się na wniosek. Podatnik składa wniosek na formularzu WH-WCZ. Płatnik może wystąpić o zwrot na formularzu WH-WCP, jeżeli zapłacił podatek z własnych środków i poniósł jego ciężar ekonomiczny (art. 28b ust. 2). W PIT odpowiadają im WH-WPZ i WH-WPP. Zwrot następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 6 miesięcy od wpływu wniosku, ale organ może ten termin przedłużyć, gdy weryfikacja wymaga dodatkowych ustaleń (art. 28b ust. 6 i 7). W postępowaniu bada się rzeczywistego właściciela i substancję odbiorcy. Wzory dokumentów publikuje Ministerstwo Finansów na stronie o podatku u źródła. Warunki zwolnień i zwrotów omawia tekst podatek u źródła: jakie wymogi należy spełnić, aby skorzystać ze zwolnień, zwrotów i preferencji.
Obowiązki płatnika i odpowiedzialność
Płatnik pobiera podatek w dniu wypłaty i wpłaca go do 7. dnia następnego miesiąca (art. 26 ust. 3 ustawy o CIT). Po zakończeniu roku składa deklarację CIT-10Z do końca pierwszego miesiąca następnego roku (art. 26a) oraz informacje IFT-2R do końca trzeciego miesiąca (art. 26 ust. 3a). Na żądanie podatnika wydaje IFT-2 w ciągu 14 dni (art. 26 ust. 3b). Informacje składa się także wtedy, gdy podatku nie pobrano z powodu zwolnienia lub umowy. Właściwy jest urząd skarbowy wyspecjalizowany w sprawach nierezydentów. W PIT płatnik rozlicza się w PIT-8AR i IFT-1R, a zasady dotyczące certyfikatów są te same co w CIT (art. 41 ust. 9a do 9e ustawy o PIT).
Płatnik odpowiada za podatek niepobrany lub pobrany za nisko całym majątkiem (art. 30 § 1 i 3 OP). Organ orzeka o tym decyzją, od której służy odwołanie. Odpowiedzialność wyłącza wykazanie, że podatek nie został pobrany z winy podatnika (art. 30 § 5 OP), na przykład wskutek nieprawdziwego certyfikatu. Tego wyłączenia nie stosuje się jednak, gdy płatnik i podatnik są podmiotami powiązanymi, gdy łączy ich relacja kontroli z przepisów o zagranicznych jednostkach kontrolowanych albo gdy jeden z nich ma siedzibę w raju podatkowym lub w państwie bez wymiany informacji (art. 30 § 5a OP). Przy wypłatach wewnątrzgrupowych płatnik odpowiada więc niezależnie od winy odbiorcy. Odrębnie ocenia się przepisy o certyfikacie bez okresu ważności i o wiedzy płatnika o zmianie rezydencji (art. 26 ust. 1i do 1l ustawy o CIT).
Niepobranie podatku lub pobranie go w zaniżonej wysokości może być przestępstwem skarbowym z art. 78 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, a niewpłacenie pobranego podatku czynem z art. 77. Odpowiedzialność podatkowa spółki jako płatnika i odpowiedzialność karna konkretnej osoby to dwie różne rzeczy. Druga wymaga ustalenia znamion i winy. Zob. hasło sprawy karne skarbowe. Umowne przerzucenie ciężaru podatku na płatnika (klauzula gross-up) nie zmienia podatnika ani stawki. Zmienia tylko podstawę, bo należność ubruttowiona jest wyższa. Odpowiedzialność płatnika przedawnia się na zasadach ogólnych, o czym w haśle przedawnienie zobowiązań podatkowych.
Spory o odpowiedzialność płatnika zaczynają się zwykle od kontroli jednej większej wypłaty. Wygrywa się je dokumentacją zebraną przed wypłatą, nie po niej. Dlatego w postępowaniach o zwrot i w sporach o odpowiedzialność płatnika najpierw odtwarzamy z klientem stan wiedzy płatnika z dnia wypłaty.
Co sprawdzić przed każdą wypłatą za granicę
- Kwalifikację należności: czy mieści się w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 ustawy o CIT (art. 29 lub 30a ustawy o PIT). Usługa „o podobnym charakterze” wymaga analizy elementów dominujących. Przy polskim zakładzie nierezydenta potrzebne są certyfikat i oświadczenie z art. 26 ust. 1d.
- Rezydencję odbiorcy: certyfikat obejmujący dzień wypłaty, oryginał albo kopia niebudząca wątpliwości, 12 miesięcy ważności przy braku okresu.
- Umowę: stawka dla tej kategorii, klauzula rzeczywistego właściciela, test głównego celu po MLI, wyłączne prawo państwa rezydencji dla usług bez zakładu.
- Rzeczywistego właściciela i substancję: dokumentacja należytej staranności według objaśnień z 3 lipca 2025 r., wyższy standard dla podmiotów powiązanych, ocena ryzyka look-through approach.
- Próg 2 000 000 zł: sumowanie dywidend, odsetek i licencji na rzecz tego samego powiązanego nierezydenta w roku płatnika, wyłączenia rozporządzeniowe, wybór między poborem i zwrotem, oświadczeniem WH-OSC a opinią o stosowaniu preferencji.
- Formalności: pobór w dniu wypłaty, wpłata do 7. dnia, CIT-10Z do końca pierwszego miesiąca, IFT-2R do końca trzeciego miesiąca po roku, przechowywanie certyfikatów i oświadczeń do upływu przedawnienia.
- Umowę z kontrahentem: klauzula gross-up, obowiązek dostarczenia certyfikatu i informacji o rzeczywistym właścicielu, odpowiedzialność za nieprawdziwe oświadczenia.
Odpowiedniki w innych państwach
Większość państw pobiera podatek u źródła od dywidend, odsetek i licencji, ale rzadko od usług. Niemcy pobierają podatek od dywidend w wysokości 25 procent z dodatkiem solidarnościowym (Kapitalertragsteuer), a od licencji i innych wynagrodzeń nierezydentów w odrębnym trybie z § 50a Einkommensteuergesetz, co do zasady 15 procent. Ulgi umowne stosuje się po uzyskaniu zaświadczenia o zwolnieniu od Federalnego Centralnego Urzędu Podatkowego albo w drodze zwrotu. Stany Zjednoczone stosują stawkę 30 procent, obniżaną umowami na podstawie formularzy W-8BEN, z własnym reżimem FATCA. Polska wyróżnia się szerokim katalogiem usług niematerialnych objętych podatkiem oraz mechanizmem pay and refund z oświadczeniem kierownika jednostki składanym pod odpowiedzialnością karną skarbową.
Najczęstsze pytania
Co to jest podatek u źródła?
Zryczałtowany podatek dochodowy pobierany przez płatnika od określonych należności, przede wszystkim wypłacanych nierezydentom, a w niektórych przypadkach także rezydentom. W CIT stawki wynoszą 19 procent od dywidend, 20 procent od odsetek, licencji i usług niematerialnych oraz 10 procent od wskazanych przychodów transportowych (art. 21 i 22 ustawy o CIT). W PIT podstawą są art. 29 i 30a ustawy o PIT.
Kiedy można nie pobierać podatku u źródła?
Gdy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przyznaje prawo opodatkowania państwu rezydencji odbiorcy albo gdy spełnione są warunki zwolnienia dla spółek z Unii i EOG (art. 21 ust. 3 i art. 22 ust. 4 ustawy o CIT). W obu wypadkach płatnik potrzebuje certyfikatu rezydencji i musi dochować należytej staranności, a przy zwolnieniach odebrać oświadczenie podatnika.
Na czym polega mechanizm pay and refund?
Przy wypłatach dywidend, odsetek i licencji do powiązanego nierezydenta powyżej 2 000 000 zł w roku płatnik pobiera od nadwyżki podatek według stawki ustawowej. Zwrot następuje na wniosek, co do zasady w ciągu 6 miesięcy (art. 26 ust. 2e i art. 28b ustawy o CIT). Poboru można uniknąć oświadczeniem WH-OSC albo opinią o stosowaniu preferencji, ale warunki preferencji muszą być spełnione niezależnie od tych dokumentów.
Kim jest rzeczywisty właściciel?
Podmiotem, który otrzymuje należność dla własnej korzyści, decyduje o jej przeznaczeniu, ponosi ryzyko ekonomiczne, nie jest pośrednikiem ani powiernikiem i prowadzi rzeczywistą działalność w państwie siedziby (art. 4a pkt 29 ustawy o CIT). Objaśnienia z 3 lipca 2025 r. określają, jak płatnik ma to badać.
Czy usługi niematerialne od zagranicznych firm podlegają podatkowi u źródła?
Tak, według ustawy 20 procent od usług doradczych, księgowych, prawnych, reklamowych, zarządzania, przetwarzania danych, rekrutacji, gwarancji i podobnych (art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT). Z certyfikatem rezydencji większość umów pozwala nie pobierać podatku, bo traktuje te wynagrodzenia jako zyski przedsiębiorstw.
Kto odpowiada za niepobrany podatek u źródła?
Płatnik, całym majątkiem (art. 30 OP). Wina podatnika może wyłączyć tę odpowiedzialność, ale nie wtedy, gdy płatnik i podatnik są podmiotami powiązanymi (art. 30 § 5a OP). Niepobranie podatku może być też przestępstwem skarbowym z art. 78 Kodeksu karnego skarbowego.
Powiązane hasła leksykonu
- Certyfikat rezydencji podatkowej
- Podatek u źródła od dywidendy
- Podatek u źródła od licencji
- Podatek u źródła od odsetek
- Usługi niematerialne
- Zwolnienie dywidendy z opodatkowania
- Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania
- Podmioty powiązane
Kancelaria Prawna Skarbiec doradza płatnikom przy rozliczaniu podatku u źródła: od procedur należytej staranności, przez oświadczenia WH-OSC i wnioski o opinię, po postępowania o zwrot i spory o odpowiedzialność płatnika.
Stan prawny na 1 listopada 2026 r.
Publikacje Kancelarii Skarbiec na temat podatku u źródła
Obowiązki płatnika podatku u źródła. Kiedy certyfikat rezydencji i oświadczenie nie wystarczą?
2023-01-03: Withholding Tax to anglojęzyczne określenie tzw. podatku u źródła, czyli zryczałtowanego podatku dochodowego (PIT i CIT). Zobowiązanymi do jego poboru są płatnicy mający siedzibę, zakład zagraniczny, lub miejsce zamieszkania w kraju, w którym powstaje dochód, a więc w którym ma źródło przysporzenie. Takim płatnikiem będzie więc np. położona w Polsce spółka wypłacająca dywidendę swoim zagranicznym udziałowcom. Przy spełnieniu określonych obowiązków dokumentacyjnych płatnik może zostać zwolniony z poboru podatku u źródła, lub zastosować obniżoną stawkę, a w niektórych przypadkach wystąpić o zwrot nadpłaconego podatku, czyli zastosować mechanizm pay and refund. Od 1 stycznia 2023 r. zasady poboru podatku u źródła uległy modyfikacji, część zmian zaczęła obowiązywać 26 października 2022 r.
Usługi pośrednictwa, a podatek u źródła
2022-02-25: Działania organów podatkowych w zakresie podatku u źródła nie sprowadzają się jedynie do sfery ustawodawstwa, lecz wchodzą w obszar indywidualnych interpretacji podatkowych. Furtkę dla fiskusa otwiera tu nieprecyzyjny przepis art. 21 ust 1 lit. 2a ustawy o CIT, w którym ustawodawca odwołuje się do świadczeń „o podobnym charakterze” w odniesieniu do katalogu usług niematerialnych objętych podatkiem u źródła. Tak nieostre zdefiniowanie przepisu powoduje z jednej strony dużą niepewność podatników, dla których jedynym ratunkiem staje się zabezpieczenie transakcji poprzez otrzymanie indywidualnej interpretacji, a z drugiej strony wiąże się z pokusą nadinterpretacji prawa przez organy podatkowe. Przykładem w tym zakresie są usługi pośrednictwa, które choć niewymienione bezpośrednio w art. 21 ustawy o CIT, są często przedmiotem zapytań podatników.
Zorganizowanie przedstawicielstwa handlowego w Polsce a podatek u źródła
2021-11-17: Przedsiębiorcy produkujący towary często decydują się, by zlecić działalność handlową na zewnątrz organizacji, opierając się na systemie premii za sprzedaż produktów. Takie rozwiązanie pomaga w ekspansji na zagraniczne rynki, motywuje sprzedawców, ogranicza koszty personalne i minimalizuje konieczność rozliczania ich w różnych krajach. Dodatkowo przedsiębiorca nie musi rejestrować się na potrzeby podatku VAT. Są to oczywiste korzyści z takiego modelu współpracy, jednak istnieją też pewne ograniczenia. Świadczenie usług pośrednictwa może prowadzić do opodatkowania przychodów podatkiem u źródła. Problematyką tą zajął się Dyrektor Krajowej Izby Skarbowej w interpretacji z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt 0111-KDIB1-3.4010.185.2021.2.PC.
Płatności zagraniczne do 2 mln zł bez dodatkowej weryfikacji
2020-09-09: Z dniem 1 stycznia 2019 r. ustawodawca wprowadził do przepisów dotyczących podatku u źródła kwestie dochowania należytej staranności przy weryfikacji warunków stosowania zwolnienia. Do oceny dochowania należytej staranności uwzględnić należy charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika (art. 26 ust. 1 ustawy o CIT). W związku ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów oraz organów podatkowych płatnicy zastanawiają się, czy rzeczywiście powinni w bardzo szczegółowy sposób weryfikować każdą transakcję z kontrahentem zagranicznym, ponieważ taka weryfikacja zajmuje dużo czasu, opóźnia procesy płatności oraz kosztuje dużo administracyjnej pracy, a i tak jej efekty nie są pewne, tj. nie można wykluczyć, że kontrolujący urzędnicy będą mieć odmienne zdanie w tym temacie.
Rozszerzona definicja rzeczywistego właściciela – nowe wymagania dla podatników
Z dniem 1 stycznia 2019 r. w polskim prawie podatkowym pojawił się szereg zmian, na które przedsiębiorcy muszą się dokładnie przygotować. Jedną z nich są nowe regulacje dotyczące poboru podatku u źródła oraz powiązana z tą tematyką uszczegółowiona definicja rzeczywistego właściciela (tzw. beneficial owner), która w bardzo istotny sposób może wpływać na rozliczenie zryczałtowanego podatku dochodowego.
Nabycie usług ubezpieczeniowych a podatek u źródła
2021-05-14: Grupa kapitałowa spółek nabywała usługi ubezpieczeniowe od podmiotów zagranicznych. Organ podatkowy stwierdził, że przedsiębiorstwo powinno pobierać z tego tytułu podatek u źródła, bo zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT ten 20-procentowy podatek pobiera się od przychodów z tytułu świadczeń gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze. Spółka wygrała w sądzie, który orzekł, że działanie organu w tej sprawie było co najmniej arbitralne.
2021-05-12: Polska spółka wynajmowała od niemieckiej firmy aluminiowe elementy, służące jej do ułożenia tymczasowych dróg dojazdowych. W oparciu o łączącą oba państwa umowę ws. unikania podwójnego opodatkowania dochody z czynszu za wynajem elementów niestanowiących urządzeń przemysłowych nie podlegają podatkowi u źródła. Fiskus stwierdził jednak, że sporne w tej sprawie panele aluminiowe i plastikowe maty to urządzenia przemysłowe, bo przecież wyprodukował je przemysł.
Airbnb zapłaci podatek u źródła we Włoszech. Czy platformy cyfrowe za chwilę zapłacą go w Polsce?
2022-09-15: Pośrednictwo w krótkoterminowym najmie lokali realizowane za pośrednictwem platform cyfrowych takich jak Airbnb może powodować obowiązek płacenia podatku u źródła – uważa polski Rzecznik Trybunału Sprawiedliwości UE Maciej Szpunar. Choć sprawa dotyczy opodatkowania działalności Airbnb we Włoszech, to wkrótce może mieć znaczenie również dla Polski (opinia Rzecznika w sprawie C-83/21 z 7 lipca 2022 r.).
Usługi hostingu nie podlegają podatkowi u źródła
2020-03-09: Postępujący rozwój techniczny przedsiębiorstw wymusza zwiększone nakłady na zakup różnego rodzaju usług informatycznych. W przypadku nabywania tego rodzaju usług z zagranicy lub od zakładów zagranicznych przedsiębiorców każdorazowo należy pochylić się nad tematyką dotyczącą podatku u źródła. Problematyka dotyczy w szczególności podmiotów funkcjonujących w ramach międzynarodowych grup kapitałowych, a także współpracujących z zagranicą.
2020-02-18: Zagraniczni przedsiębiorcy funkcjonują w Polsce często poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej zakład. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej „pod. dochod. od os.”) przez zagraniczny zakład – pod warunkiem, że nic innego nie wynika z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania – rozumie się w szczególności stałą placówkę (np. oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabryka), a także plac budowy, budowę lub pełnienie funkcji zarządczych na terytorium państwa. Pojęcie „zakładu” jest bardzo szerokie, dlatego jego analiza powinna być każdorazowo dokonywana przy rozpoczęciu współpracy z kontrahentem o międzynarodowym zasięgu.
Nowe zasady pobierania podatku u źródła, czyli nowe problemy podatników
Z początkiem 2019 r. weszły w życie istotne zmiany w podatkach dochodowych w tym, m.in. nowe regulacje w zakresie poboru podatku u źródła. W ich konsekwencji zwolnienie od podatku oraz stosowanie obniżonych stawek w momencie wypłaty należności w wielu przypadkach będzie niemożliwe, co doprowadzi do realnego wzrostu opodatkowania. I choć istnieje prawna możliwość późniejszego odzyskania nadwyżki, przedsiębiorców czeka cały szereg problemów.

Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.
Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.
Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.
Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.
Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.
Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.
Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.