Spółka w USA / Zakładanie spółek w Stanach Zjednoczonych
Dlaczego zakładanie spółek w USA stało się tak popularne?
Fakt, że 66% firm z listy Fortune 500 decyduje się na rejestrację spółki w Delaware, potwierdza fundamentalną prawdę o amerykańskim prawie spółek – zapewnia ono poziom zaawansowania, przewidywalności i elastyczności niespotykany w innych jurysdykcjach. Korzyści wykraczają poza konwencjonalny katalog, oferując wysoką efektywność operacyjną i strategiczne pozycjonowanie rynkowe przy zachowaniu solidnej ochrony prawnej.
W coraz bardziej zglobalizowanej gospodarce przedsiębiorcy prowadzący działalność międzynarodową stają przed wyzwaniem dostępu do największego na świecie rynku konsumenckiego przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności operacyjnej i ochrony prawnej. Stany Zjednoczone, reprezentujące ponad 26% globalnego PKB i posiadające najbardziej rozwinięte rynki kapitałowe na świecie, stały się kluczową jurysdykcją dla międzynarodowej ekspansji biznesowej.
Wynika to z fundamentalnych zmian w sposobie funkcjonowania globalnego biznesu. Handel cyfrowy, zdalne zarządzanie zespołami i międzynarodowe przepływy kapitałowe wymagają obecnie ram prawnych, które potrafią szybko dostosowywać się do zmieniających się warunków rynkowych, zapewniając jednocześnie solidną ochronę interesariuszy.
Amerykańskie struktury korporacyjne, w szczególności spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Limited Liability Company – LLC) i korporacja Delaware (Delaware Corporation), ewoluowały, aby sprostać tym wymaganiom w sposób, z którym tradycyjne struktury biznesowe w innych jurysdykcjach nie mogą konkurować.
Niniejszy artykuł analizuje amerykańskie ramy prawne, finansowe i operacyjne, które sprawiają, że tworzenie podmiotów w USA jest nie tylko korzystne, ale często niezbędne dla międzynarodowych przedsiębiorców dążących do zwiększenia udziału w rynku i zrównoważonego wzrostu.
Spółka w USA = Dostęp do ogromnego rynku
Stany Zjednoczone stanowią najbardziej lukratywny rynek konsumencki na świecie, z PKB przekraczającym 29,18 bln USD w 2024 r. i siłą nabywczą konsumentów, która przyćmiewa większość gospodarek krajowych. Jednak sam dostęp do rynku nie wyczerpuje korzyści płynących z utworzenia tam podmiotu. Strategiczna przewaga leży w kwestiach prawnych i operacyjnych związanych z amerykańską „inkorporacją”.
Zagraniczne firmy mogą sprzedawać swoje towary/usługi bezpośrednio klientom w USA za pośrednictwem lokalnego dystrybutora lub agenta, ale takie podejście poważnie ogranicza skalowalność biznesu i możliwości jego kontroli. Bezpośrednie tworzenie podmiotów w USA eliminuje pośredników i związane z pośrednictwem ograniczenia, zapewniając jednocześnie odpowiednią pozycję dla zaawansowanych relacji handlowych i partnerstw instytucjonalnych, cechującą poważnych graczy na rynku.
- Przeczytaj więcej: Spółka w Delaware
Spółka w Stanach Zjednoczonych to integracja z rynkiem kapitałowym
Być może żaden inny czynnik nie jest bardziej przekonujący niż dostęp do amerykańskich rynków kapitałowych. Prawo korporacyjne stanu Delaware jest bardzo elastyczne i zapewnia firmom znaczną swobodę w zakresie struktury ich działalności. Ustawa „The Delaware General Corporation Law” (DGCL) pozwala spółkom na tworzenie różnych klas akcji, co jest szczególnie korzystne dla startupów, które chcą przyciągnąć inwestorów lub wyemitować akcje, na których oparte będzie wynagrodzenie dla pracowników.
Ta elastyczność strukturalna staje się kluczowa, gdy zagraniczni przedsiębiorcy starają się wyjść poza finansowanie typu bootstrap (finansowanie działalności z własnych środków, bez angażowania zewnętrznych inwestorów, poleganie na własnych oszczędnościach, przychodach generowanych przez firmę oraz ewentualnie pożyczkach od rodziny i znajomych). Inwestorzy amerykańscy, w szczególności inwestorzy instytucjonalni, firmy venture capital i grupy private equity, preferują podmioty amerykańskie ze względu na znane sobie otoczenie prawne, potwierdzone precedensy i uproszczone wymogi co do dochowania należytej staranności.
Amerykańska Spółka typu LLC
Członkowie amerykańskiej LLC nie odpowiadają osobiście za zobowiązania spółki, podobnie jak wspólnicy polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Różnica leży gdzie indziej: prawo stanowe nie zna odpowiednika art. 299 Kodeksu spółek handlowych, który w Polsce obciąża członków zarządu długami niewypłacalnej spółki, a wierzyciel osobisty członka LLC zaspokaja się co do zasady tylko z wypłat przypadających na jego udział (charging order). Ochrona ta nie jest absolutna: sądy amerykańskie pomijają odrębność spółki, gdy służy ona oszustwu lub gdy właściciel miesza majątek spółki z własnym, o czym piszemy w tekście o spółkach w Delaware.
Elastyczność operacyjna LLC
Spółka LLC jest najbardziej elastyczną strukturą biznesową w ramach amerykańskiego prawa korporacyjnego. Przy spółce US LLC mającej jednego właściciela, struktura spółki uznawana jest za transparentną do celów podatkowych. Otwiera to możliwość stworzenia w Stanach Zjednoczonych spółki która nie musi płacić tam podatku dochodowego.
Spółka US LLC, która ma więcej niż jednego właściciela, jest domyślnie traktowana jako spółka osobowa i musi składać zeznania podatkowe w USA. Obie z ww. rodzajów spółek mogą złożyć wniosek o traktowanie jako spółka kapitałowa. Spółka US LLC może być zarządzana przez jednego lub więcej członków, lub jednego lub więcej menedżerów wyznaczonych przez tych członków.
Omawiana elastyczność rozciąga się na strukturę operacyjną, podział zysków i hierarchię zarządzania. W przeciwieństwie do spółek, które wymagają formalnych struktur zarządu i regularnych zgromadzeń, spółki LLC mogą dostosować swoje ramy operacyjne do modelu biznesowego przedsiębiorcy i jego preferencji.
Przewaga regulacyjna stanu Delaware
Dominacja stanu Delaware pod względem tworzenia spółek wynika z zalet strukturalnych, które przynoszą korzyści wszystkim zainteresowanym. Delaware oferuje silną ochronę prawną dla dyrektorów i osób zarządzających spółką. Ustawa DGCL zawiera szereg regulacji uwalniających dyrektorów i członków zarządu od odpowiedzialności osobistej, w tym odszkodowawczej, za działania podejmowane w ramach obowiązków korporacyjnych.
Delaware posiada specjalny sąd (Court of Chancery) przeznaczony specjalnie dla firm. Spory są rozpatrywane przed sędzią (a nie ławą przysięgłych) z dużym doświadczeniem w zakresie prawa gospodarczego stanu Delaware. Jeśli więc Twoja spółka z Delaware byłaby kiedykolwiek zaangażowana w proces sądowy, takie jednoosobowe, wyspecjalizowane sądownictwo zaoszczędzi wiele czasu i pieniędzy.
Korzyści wynikające z polsko-amerykańskiej umowy podatkowej
Umowa z 8 października 1974 r. przewiduje: podatek u źródła od dywidend do 5%, jeżeli odbiorcą jest spółka (osoba prawna) posiadająca bezpośrednio co najmniej 10% akcji z prawem głosu spółki wypłacającej, a 15% w pozostałych przypadkach; zwolnienie odsetek z podatku u źródła; podatek u źródła od należności licencyjnych do 10% (obniżenie do 5% przewiduje konwencja z 13 lutego 2013 r., która według stanu na 2026 r. nie weszła w życie, ponieważ nie ratyfikowały jej Stany Zjednoczone); unikanie podwójnego opodatkowania metodą zaliczenia proporcjonalnego, w której podatek zapłacony w USA odlicza się od podatku polskiego, nie więcej jednak niż część polskiego podatku przypadająca na dochód amerykański (art. 20 ust. 1 umowy i art. 27 ust. 9 ustawy o PIT).
Przepływ korzyści podatkowych
Amerykańskie LLC oferują unikalną elastyczność podatkową poprzez możliwość wyboru sposobu opodatkowania:
-
Jednoosobowa LLC (Single-Member LLC):
– Domyślnie traktowana jako tzw. „disregarded entity” – podmiot transparentny podatkowo
– Dochody i koszty raportowane bezpośrednio w zeznaniu podatkowym właściciela
– Dla nierezydentów USA: brak obowiązku podatkowego w USA, jeśli LLC nie prowadzi działalności na terytorium USA (no US-source income)
– Możliwość wyboru opodatkowania jako korporacja (rzadko stosowane)
W praktyce zasady te mogą doprowadzić do bardzo niezwykłej i ciekawej dla podatników sytuacji, że podmiot mający siedzibę rejestrową w Stanach Zjednoczonych, nie musi rozliczać w tym kraju podatku dochodowego jako „disregarded entity”, ani nie rozliczają podatku dochodowego jego właściciele w wypadku jeśli spełniają warunek ” no US-source income”.
W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której podmiot z siedzibą rejestrową w Stanach Zjednoczonych nie rozlicza tam podatku dochodowego jako disregarded entity, a jego właściciel bez dochodu ze źródeł amerykańskich nie składa w USA własnego zeznania podatkowego. Nie oznacza to jednak braku podatku w ogóle: dochód spółki jest dochodem właściciela w państwie jego rezydencji. Polski rezydent rozlicza go w Polsce jako dochód z działalności gospodarczej, według skali albo podatkiem liniowym, co potwierdza konsekwentna linia interpretacji organów z lat 2016 do 2026; piszemy o niej szerzej w tekście Jak polski fiskus opodatkowuje amerykańską LLC. Amerykańska LLC bez substratu w Stanach nie daje więc polskiemu rezydentowi korzyści podatkowej. Daje dostęp do rynku, do systemu płatniczego i bankowego oraz elastyczność korporacyjną, i to są jej rzeczywiste atuty.
-
Wieloosobowa LLC (Multi-Member LLC):
– Domyślnie traktowana jako spółka osobowa (partnership)
– Obowiązek składania zeznania informacyjnego (Form 1065)
– Dochody „przepływają” do właścicieli proporcjonalnie do ich udziałów
– Możliwość elastycznego alokowania zysków i strat między wspólnikami
– Opcja wyboru opodatkowania jako korporacja (C-Corp lub S-Corp)
Obowiązki informacyjne w USA
Jednoosobowa LLC należąca do osoby zagranicznej składa co roku formularz 5472 wraz z pro forma formularzem 1120, także wtedy, gdy nie osiągnęła żadnego przychodu; raportowaniu podlegają między innymi wpłaty właściciela na rachunek spółki i koszty, które właściciel pokrył za spółkę z własnych środków. Sankcja za niezłożenie lub złożenie niekompletne wynosi 25 000 USD. Formularze te składa się faksem lub pocztą do wskazanej jednostki IRS, nie elektronicznie, dlatego potwierdzenie nadania należy archiwizować. Do tego dochodzi coroczny raport stanowy oraz utrzymanie agenta rejestrowego. Spółka wieloosobowa składa zeznanie informacyjne na formularzu 1065.
Dostęp do amerykańskiego systemu bankowego
Jedną z najbardziej namacalnych korzyści z założenia spółki w USA jest otwarcie drzwi dostępu do amerykańskiego systemu bankowego. Rejestracja amerykańskiej spółki umożliwia bowiem założenie w USA konta bankowego właśnie przez ten podmiot. Utworzenie spółki w Stanach Zjednoczonych umożliwia więc dostęp do tamtejszych systemów przetwarzania płatności, kont handlowych (merchant accounts) oraz usług finansowych, które dla podmiotów zagranicznych są albo niedostępne, albo wyjątkowo kosztowne. Ta infrastruktura staje się nieodzowna dla firm kierujących swoją ofertę do amerykańskich konsumentów, którzy oczekują znanych im metod płatności i uznawanej przez nich solidnej, amerykańskiej ochrony przed oszustwami.
Robert Nogacki – radca prawny (WA-9026), założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec.
Są prawnicy, którzy zajmują się prawem. I są tacy, którzy zajmują się problemami, na które prawo nie ma gotowej odpowiedzi. Od ponad dwudziestu lat Kancelaria Skarbiec pracuje na przecięciu prawa podatkowego, struktur korporacyjnych i ludzkiej niechęci do oddawania państwu więcej, niż się państwu należy. Doradzamy przedsiębiorcom z kilkunastu krajów – od tych z listy Forbesa po tych, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano.
Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów prawa podatkowego w polskich mediach – pisze dla Rzeczpospolitej, Dziennika Gazety Prawnej i Parkietu nie dlatego, że to dobrze wygląda w CV, lecz dlatego, że pewnych rzeczy nie da się wyjaśnić w piśmie procesowym i ktoś musi je powiedzieć głośno. Autor AI Decoding Satoshi Nakamoto. Sztuczna inteligencja na tropie twórcy Bitcoina. Współautor nagrodzonej książki Bezpieczeństwo współczesnej firmy.
Kancelaria Skarbiec zajmuje czołowe pozycje w rankingach kancelarii podatkowych Dziennika Gazety Prawnej. Czterokrotny laureat Medalu Europejskiego, laureat tytułu International Tax Planning Law Firm of the Year in Poland.
Specjalizuje się w sporach z organami skarbowymi, międzynarodowym planowaniu podatkowym, regulacjach kryptoaktywów i ochronie majątku. Od 2006 roku prowadzi sprawę WGI – jedną z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. Wierzy, że prawo jest zbyt poważne, żeby traktować je wyłącznie poważnie – i że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.
