Umowa pożyczki – skutki podatkowe (PCC, PIT, CIT, VAT)
1. Czym jest umowa pożyczki w prawie polskim
Umowa pożyczki uregulowana jest w art. 720 Kodeksu cywilnego. Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza 1 000 zł, wymaga zachowania formy dokumentowej.
Z perspektywy podatkowej kluczowe jest odróżnienie pożyczki od kredytu (regulowanego Prawem bankowym), depozytu nieprawidłowego oraz dopłat do spółki – każda z tych instytucji rodzi odmienne skutki podatkowe. Prawidłowe skonstruowanie umowy pożyczki ma bezpośredni wpływ na jej kwalifikację podatkową.
2. Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy umowie pożyczki
Podstawowym podatkiem obciążającym umowę pożyczki jest podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), uregulowany ustawą z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
2.1. Stawka i podstawa opodatkowania
Stawka PCC od umowy pożyczki wynosi 0,5% kwoty lub wartości pożyczki (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o PCC). Podstawą opodatkowania jest kwota pożyczki, a w przypadku pożyczki rzeczy oznaczonych co do gatunku – ich wartość rynkowa. Podatnikiem jest pożyczkobiorca.
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, czyli zawarcia umowy pożyczki. Pożyczkobiorca zobowiązany jest złożyć deklarację PCC-3 i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.
2.2. Stawka sankcyjna 20%
Jeżeli podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie zapłacił należnego podatku od tej czynności – w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej – stawka podatku wynosi 20% (art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy o PCC). Jest to jedna z najdotkliwszych sankcji w polskim systemie podatkowym i dotyczy w praktyce najczęściej pożyczek między osobami fizycznymi, które nie zostały zgłoszone w terminie.
Konsekwencja jest prosta: nieudokumentowana pożyczka, na którą podatnik się powołuje np. jako źródło pochodzenia środków, generuje obowiązek zapłaty 20% zamiast 0,5%. W razie sporu z fiskusem argumentacja, że pożyczka faktycznie miała miejsce, paradoksalnie pogarsza sytuację podatnika, jeśli PCC nie został zapłacony.
2.3. Zwolnienia z PCC
Ustawa o PCC przewiduje szereg zwolnień istotnych z praktycznego punktu widzenia.
Pożyczki w najbliższej rodzinie (tzw. „grupa zerowa”) – zwolnione z PCC są pożyczki udzielane przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma lub macochę (art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC) do łącznej kwoty 36 120 zł od jednego pożyczkodawcy w okresie 5 lat. Pożyczki przekraczające tę kwotę są zwolnione bez limitu, pod warunkiem łącznego spełnienia dwóch przesłanek: złożenia deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od daty pożyczki oraz udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy, rachunek w SKOK lub przekazem pocztowym. Niespełnienie choćby jednego z tych warunków skutkuje opodatkowaniem pożyczki stawką sankcyjną 20%.
Uwaga: krąg osób objętych zwolnieniem z art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o PCC (potocznie „grupa zerowa”) jest węższy niż I grupa podatkowa w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn — ta ostatnia obejmuje również teściów, zięcia i synową, którzy nie korzystają ze zwolnienia warunkowego powyżej limitu 36 120 zł.
Pożyczki od instytucji finansowych – umowy pożyczki nie podlegają PCC, jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług (VAT) z tytułu dokonania tej czynności lub jest z tego podatku zwolniona (art. 2 pkt 4 ustawy o PCC). W praktyce oznacza to, że pożyczki udzielane przez banki, firmy pożyczkowe i inne podmioty prowadzące działalność finansową nie podlegają PCC.
Pożyczka wspólnika do spółki osobowej – pożyczka udzielona spółce osobowej (jawnej, komandytowej, partnerskiej, cywilnej, komandytowo-akcyjnej) przez jej wspólnika jest traktowana jako zmiana umowy spółki na podstawie art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o PCC i podlega PCC w stawce 0,5%. Podatnikiem jest spółka.
Pożyczka wspólnika do spółki kapitałowej – pożyczka udzielona spółce z o.o. lub spółce akcyjnej przez wspólnika (akcjonariusza) korzysta ze zwolnienia z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. i ustawy o PCC. Nie podlega zatem opodatkowaniu PCC, co stanowi istotną różnicę względem pożyczek do spółek osobowych. Warto przy tym rozważyć zabezpieczenie pozycji podatkowej poprzez indywidualną interpretację podatkową.
3. Skutki podatkowe odsetek od pożyczki
3.1. Odsetki jako przychód pożyczkodawcy
Odsetki od pożyczki stanowią przychód pożyczkodawcy podlegający opodatkowaniu. W przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej odsetki kwalifikowane są jako przychody z kapitałów pieniężnych, opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym w stawce 19% (art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT). Obowiązek pobrania podatku spoczywa na płatniku – podmiocie wypłacającym odsetki.
W przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych odsetki stanowią przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych podatkiem CIT, w momencie ich otrzymania lub kapitalizacji.
3.2. Odsetki jako koszt uzyskania przychodu pożyczkobiorcy
Odsetki od pożyczki zaciągniętej na cele związane z działalnością gospodarczą stanowią co do zasady koszt uzyskania przychodu pożyczkobiorcy – jednak wyłącznie odsetki zapłacone lub skapitalizowane (art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT).
Kluczowym ograniczeniem jest art. 15c ustawy o CIT (implementacja art. 4 dyrektywy ATAD). Zgodnie z mechanizmem obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., nadwyżka kosztów finansowania dłużnego nad przychodami o charakterze odsetkowym jest zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w sposób sekwencyjny: (1) do kwoty 3 000 000 zł nadwyżka jest zawsze kosztem uzyskania przychodów (bezpieczna przystań kwotowa); (2) nadwyżka powyżej 3 000 000 zł podlega zaliczeniu do kosztów wyłącznie do wysokości 30% podatkowego EBITDA. Nie jest to zatem prosta alternatywa „wyższe z dwóch”, lecz mechanizm kumulatywny. Ograniczenie to ma istotne znaczenie praktyczne dla pożyczek wewnątrzgrupowych o znacznej wartości.
3.3. Pożyczka nieoprocentowana – nieodpłatne świadczenie
Pożyczka udzielona bez wynagrodzenia (odsetek) może zostać zakwalifikowana jako nieodpłatne świadczenie po stronie pożyczkobiorcy. W przypadku pożyczek między podmiotami powiązanymi organy podatkowe mogą doszacować przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia w wysokości odsetek, jakie pożyczkobiorca musiałby zapłacić, gdyby zaciągnął pożyczkę na warunkach rynkowych. Między osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej (np. w rodzinie) pożyczki nieoprocentowane nie generują co do zasady takich konsekwencji.
4. Pożyczka a podatek VAT
Udzielenie pożyczki przez podatnika VAT stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające podatkowi VAT, ale korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT (usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych).
Zwolnienie to ma jednak istotną konsekwencję uboczną: pożyczki udzielane przez podatnika VAT wpływają na tzw. proporcję odliczenia VAT (art. 90 ustawy o VAT). Obrót z tytułu zwolnionych pożyczek wchodzi do mianownika proporcji, obniżając współczynnik odliczenia VAT naliczonego. Dla przedsiębiorców udzielających okazjonalnych pożyczek może to oznaczać nieoczekiwane ograniczenie prawa do odliczenia VAT od bieżących zakupów. Warto w takim przypadku zasięgnąć opinii podatkowej, aby zbadać możliwość wyłączenia transakcji z proporcji jako czynności pomocniczych (art. 90 ust. 6 ustawy o VAT).
Jednocześnie: fakt, że pożyczka podlega VAT (choćby zwolnionemu), wyklucza opodatkowanie jej PCC – na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. To istotna zasada w praktyce: pożyczki udzielane przez podmioty będące podatnikami VAT w zakresie swojej działalności nie podlegają PCC.
5. Podatek u źródła (WHT) od odsetek w pożyczkach transgranicznych
Odsetki wypłacane przez polskiego pożyczkobiorcę na rzecz zagranicznego pożyczkodawcy podlegają podatkowi u źródła (WHT) w stawce 20% (art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT). Stawkę tę mogą obniżać umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania – standardowo do 5% lub 10%, a w ramach Dyrektywy odsetkowej (2003/49/WE) odsetki wypłacane między powiązanymi spółkami z UE mogą być całkowicie zwolnione z WHT.
Warunkiem zastosowania obniżonej stawki lub zwolnienia jest posiadanie przez płatnika aktualnego certyfikatu rezydencji podatkowej pożyczkodawcy oraz dochowanie standardu należytej staranności (art. 26 ust. 1 ustawy o CIT), obejmującego weryfikację statusu rzeczywistego właściciela (beneficial owner) odsetek. Kontrole celno-skarbowe coraz częściej koncentrują się właśnie na weryfikacji tych warunków.
W kontekście pożyczek transgranicznych istotna jest również kwestia międzynarodowej wymiany informacji podatkowych, która umożliwia polskim organom podatkowym weryfikację, czy zagraniczny pożyczkodawca faktycznie deklaruje odsetki jako przychód w swoim kraju rezydencji.
6. Pożyczki między podmiotami powiązanymi – ceny transferowe
Pożyczki między podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ustawy o CIT podlegają szczególnemu reżimowi dokumentacyjnemu i merytorycznemu w zakresie cen transferowych. Fundamentalna zasada: warunki pożyczki (oprocentowanie, zabezpieczenia, termin spłaty) muszą odpowiadać warunkom, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane (arm’s length principle).
W praktyce oznacza to obowiązek: ustalenia oprocentowania na poziomie rynkowym (benchmarking), sporządzenia dokumentacji cen transferowych (local file, a w przypadku grup o przychodach powyżej 200 mln PLN – również master file) oraz złożenia informacji TPR. Wytyczne OECD w sprawie cen transferowych, w szczególności Rozdział X dotyczący transakcji finansowych, stanowią punkt odniesienia dla polskich organów podatkowych i sądów administracyjnych.
Polski ustawodawca wprowadził mechanizm safe harbour dla pożyczek (art. 11g ustawy o CIT), który pozwala uniknąć szacowania dochodu przez organy podatkowe pod warunkiem łącznego spełnienia określonych przesłanek: oprocentowanie zmienne oparte na stopie bazowej (WIBOR/WIRON dla PLN, EURIBOR dla EUR, SOFR dla USD, SONIA dla GBP, SARON dla CHF) powiększonej o marżę nie wyższą niż określona w obwieszczeniu Ministra Finansów, okres pożyczki nieprzekraczający 5 lat, a łączna kwota pożyczek od podmiotów powiązanych nieprzekraczająca 20 000 000 zł (lub równowartości w walucie obcej). Safe harbour dotyczy wyłącznie pożyczek o oprocentowaniu zmiennym — pożyczki o stałym oprocentowaniu nie korzystają z tego uproszczenia. Skorzystanie z safe harbour zwalnia z obowiązku sporządzenia analizy porównawczej (benchmarkingu), ale nie z obowiązku sporządzenia dokumentacji lokalnej.
7. Pożyczka od wspólnika do spółki i od spółki do wspólnika
Pożyczka udzielona spółce z o.o. przez jej wspólnika to jedna z najczęstszych transakcji w obrocie gospodarczym – i jednocześnie transakcja wymagająca starannej analizy podatkowej.
Na gruncie PCC pożyczka od wspólnika do spółki z o.o. (spółki kapitałowej) korzysta ze zwolnienia z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. i ustawy o PCC. Nie jest zatem traktowana jako zmiana umowy spółki i nie podlega opodatkowaniu. Jeżeli jednak wspólnik jest jednocześnie podatnikiem VAT i udziela pożyczki w ramach działalności gospodarczej — pożyczka podlega zwolnieniu z VAT, co dodatkowo wyklucza PCC na podstawie art. 2 pkt 4.
Odwrotna sytuacja – pożyczka od spółki do wspólnika – niesie ryzyko przekwalifikowania na ukrytą dywidendę, szczególnie gdy pożyczka jest wielokrotnie prolongowana bez faktycznej spłaty, oprocentowanie jest poniżej rynku lub brak jest realnego zabezpieczenia zwrotu. Organy podatkowe mogą wówczas uznać pożyczkę za formę wypłaty zysku, co rodzi obowiązek pobrania podatku u źródła od dywidendy (19% PIT lub CIT). Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki w takim przypadku może rozciągać się na członków zarządu.
W przypadku spółek komandytowych i jawnych pożyczki od wspólników są traktowane jako zmiana umowy spółki w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o PCC i podlegają PCC w stawce 0,5% — podatnikiem jest spółka. Uproszczenie kwalifikacji podatkowej dotyczy natomiast pożyczek od wspólników do spółek kapitałowych (sp. z o.o., S.A.), które korzystają ze zwolnienia z PCC na podstawie art. 9 pkt 10 lit. i. Niezależnie od powyższego, w obu przypadkach utrzymuje się ryzyko zastosowania klauzuli GAAR, jeśli struktura finansowania służy wyłącznie celom podatkowym.
8. Pożyczki kryptowalutowe i DeFi – kwalifikacja podatkowa
Rozwój finansowania zdecentralizowanego (DeFi) oraz platform pożyczek kryptowalutowych tworzy nowe kategorie transakcji finansowych, których kwalifikacja podatkowa pozostaje niejednoznaczna. Transakcje kryptowalutowe stanowią szczególne wyzwanie – nie tylko podatkowe, ale i regulacyjne.
Na gruncie PCC kluczowe jest pytanie, czy udostępnienie kryptowalut w ramach protokołu DeFi (np. Aave, Compound) stanowi w ogóle umowę pożyczki w rozumieniu art. 720 k.c. Jeżeli tak – powstaje obowiązek podatkowy w PCC. Jeżeli jednak kryptowaluta nie jest ani pieniądzem, ani rzeczą oznaczoną co do gatunku (a jest prawem majątkowym) – kwalifikacja jako pożyczka w rozumieniu cywilnoprawnym jest dyskusyjna. Pseudonimowy charakter transakcji blockchain oraz trudności w ustaleniu jurysdykcji podatkowej dodatkowo komplikują egzekwowanie obowiązku PCC.
Na gruncie podatków dochodowych sytuacja jest klarowniejsza: wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu udostępnienia kryptowalut (lending rewards, yield) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu PIT lub CIT. Problemem pozostaje moment rozpoznania przychodu (w momencie naliczenia czy wypłaty), wycena w walucie fiat oraz dokumentowanie transakcji.
Ramy regulacyjne dla rynku kryptoaktywów wyznacza rozporządzenie MiCA (2023/1114), a obowiązki raportowe w zakresie wymiany informacji podatkowych będą wkraczać wraz z implementacją DAC8. Rosnąca popularność stablecoinów jako środka pożyczkowego oraz rozwój liquidity mining i yield farmingu wymagają wypracowania nowych podejść do kwalifikacji podatkowej – dotychczasowe interpretacje indywidualne nie pokrywają wielu scenariuszy praktycznych.
9. Klauzula GAAR a pożyczki – granica między optymalizacją a obejściem prawa
Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR) – art. 119a Ordynacji podatkowej – może znaleźć zastosowanie do transakcji pożyczkowych, jeżeli ich głównym lub jednym z głównych celów jest osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej, a sposób działania był sztuczny.
W praktyce ryzyko zastosowania GAAR dotyczy w szczególności: pożyczek zwrotnych (back-to-back loans) w strukturach z udziałem podmiotów z jurysdykcji o korzystnym opodatkowaniu (np. spółki holdingowe na Cyprze), pożyczek zastępujących dywidendę (financing zamiast equity), sztucznego generowania kosztów odsetkowych w celu erozji bazy podatkowej oraz pożyczek wewnątrzgrupowych bez substancji biznesowej po stronie pożyczkodawcy.
Obejście prawa podatkowego w kontekście pożyczek to zagadnienie z pogranicza legalnego planowania podatkowego i agresywnej optymalizacji. Granica nie jest ostra – tym istotniejsze jest oparcie struktury na rzeczywistych przesłankach biznesowych i rzetelnej dokumentacji.
10. Umowa pożyczki a podatek od spadków i darowizn
Pożyczka nieoprocentowana udzielona przez osobę bliską może zostać zakwestionowana przez organ podatkowy jako ukryta darowizna, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że strony nie miały zamiaru żądać zwrotu pożyczonej kwoty. Kwalifikacja ta wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku od spadków i darowizn – choć pożyczki w I grupie podatkowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn (zgłoszenie na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy).
Problem ma wymiar praktyczny: w toku kontroli podatkowej organy badają, czy pożyczka została rzeczywiście zwrócona. Brak dowodów spłaty (choćby częściowej) w połączeniu z brakiem oprocentowania i dokumentacji przelewów bankowych może skłonić organ do uznania transakcji za darowiznę – z wszelkimi tego konsekwencjami podatkowymi.
11. Rys historyczny opodatkowania transakcji pożyczkowych
Opodatkowanie transakcji pożyczkowych ma historię sięgającą starożytnych cywilizacji. W średniowieczu kanoniczny zakaz lichwy (usura) kształtował rozwój alternatywnych form opodatkowania transakcji finansowych. Przełomowym momentem nowożytnym było wprowadzenie w Anglii Stamp Act (1694), ustanawiającego opłaty od dokumentów prawnych, w tym umów pożyczkowych – model ten stał się wzorcem dla systemów kolonialnych na kilku kontynentach.
W XX wieku nastąpiła dywergencja modeli podatkowych: systemy common law ewoluowały w kierunku opodatkowania wyłącznie dochodów z odsetek, podczas gdy Europa kontynentalna rozwijała kompleksowe systemy opodatkowania czynności cywilnoprawnych jako takich – niezależnie od generowanego dochodu. W Polsce współczesny system ukształtował się po 1989 roku: ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych z 2000 roku ustanowiła obecne ramy prawne z podstawową stawką (pierwotnie 2%, obniżoną do 0,5%) i rozbudowanym systemem zwolnień.
12. Przyszłość opodatkowania pożyczek
Era cyfryzacji przynosi fundamentalne wyzwania dla tradycyjnych systemów opodatkowania pożyczek. Rozwój platform pożyczek społecznościowych (peer-to-peer lending), crowdfundingu oraz pożyczek opartych na technologii blockchain wymaga adaptacji ram regulacyjnych.
Pięć głównych trendów będzie kształtować przyszłość opodatkowania transakcji pożyczkowych: cyfryzacja instrumentów finansowych, rozwój walut cyfrowych banków centralnych (CBDC) umożliwiających śledzenie przepływów w czasie rzeczywistym, wzrost znaczenia finansowania zrównoważonego (ESG-linked loans), międzynarodowa harmonizacja systemów podatkowych (inicjatywy OECD i UE dążące do eliminacji podwójnego opodatkowania lub podwójnego nieopodatkowania) oraz automatyzacja raportowania podatkowego w czasie rzeczywistym (real-time reporting). Programowalne pieniądze (CBDC) mogą w przyszłości zawierać wbudowane mechanizmy automatycznego poboru podatków, eliminując problem compliance po stronie podatnika.
Podsumowanie – na co zwrócić uwagę
Skutki podatkowe umowy pożyczki zależą od kilku zmiennych jednocześnie: kto jest pożyczkodawcą (osoba fizyczna, spółka, podmiot zagraniczny), kto jest pożyczkobiorcą, czy strony są powiązane, czy pożyczka jest oprocentowana i czy pożyczkodawca jest podatnikiem VAT. Błąd w kwalifikacji – choćby przeoczenie obowiązku PCC lub niedochowanie warunków zwolnienia dla pożyczek rodzinnych – może skutkować stawką sankcyjną 20% zamiast 0,5%.
Przed zawarciem umowy pożyczki warto zasięgnąć profesjonalnej porady podatkowej, aby prawidłowo zakwalifikować transakcję, zoptymalizować jej strukturę w granicach prawa i zabezpieczyć się przed ryzykiem podatkowym. W przypadku pożyczek transgranicznych lub wewnątrzgrupowych rekomendowane jest również sporządzenie opinii podatkowej lub wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową.
Umowa pożyczki – publikacje Kancelarii Skarbiec
Robert Nogacki: Pożyczka zaciągnięta przez spółkę zagraniczną w zagranicznym banku na zakup nieruchomości w Polsce a podatek u źródła
2021-04-12: Ciekawą sprawę rozpoznał w styczniu tego roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Dotyczyła ona tzw. podatku u źródła. Niemiecka spółka zaciągnęła pożyczkę w niemieckim banku na zakup nieruchomości w Polsce. Pomimo iż odsetki od tej pożyczki alokowała do źródła przychodu leżącego w Polsce, była pewna, że nie będzie zobowiązana do pobierania podatku dochodowego z tytułu wypłaty odsetek, bo żaden z podmiotów nie jest rezydentem podatkowym Polski. Fiskus był jednak przeciwnego zdania, stwierdzając, że skoro spółka sama przyznaje, iż odsetki mają związek z nieruchomością położoną w Polsce, to i źródło dochodu jest położone w Polsce. Gliwicki sąd orzekł, że to organ jest w błędzie.
Robert Nogacki: Odsetki od pożyczek w związku z COVID-19 a koszty podatkowe
2020-05-28: Epidemia koronawirusa zmusza przedsiębiorców do korzystania z różnych form poprawy płynności finansowej. Część z nich decyduje się na wsparcie w postaci pożyczek i kredytów. Ustawa nazywana tarczą antykryzysową nie zdjęła jednak z podatników ograniczeń związanych z rozliczeniem odsetek od takiego wsparcia w kosztach CIT. W konsekwencji przepisy art. 15c ustawy o CIT obowiązują w dotychczasowym brzmieniu, a podatnicy decydujący się na wsparcie w postaci pożyczek lub kredytów powinni przeanalizować aspekty podatkowe tego instrumentu. W szczególności słabnące wyniki spółki oraz konieczność korzystania ze zwiększonej kwoty pożyczek może przynieść negatywne konsekwencje dla podatników.
Robert Nogacki: Brak przychodu pomimo nieoddania pożyczki
2019-09-04: Powszechną formą finansowania działalności gospodarczej są pożyczki. Szczególnie w przypadku grup kapitałowych zdarzają się sytuacje, gdy pożyczki dokonuje się na działalność operacyjną. Czasami zdarza się jednak, że pomimo finansowania podmioty są likwidowane, a pożyczki nie są zwracane. Powstaje wtedy pytanie, jak rozliczyć na potrzeby podatkowe niespłaconą pożyczkę. Czy jest to przychód dla likwidowanego podmiotu, który, kończąc działalność, może mieć środki w niższej wartości niż kwota udzielonej pożyczki? Co w sytuacji, gdy likwidowany podmiot w ogóle nie ma środków na zapłatę podatku? Takie pytania zadają sobie podatnicy w likwidacji, którzy nie spłacili długów w trakcie funkcjonowania.
2018-03-02: Deklarowana pożyczka nie jest remedium na nieujawnione dochody
Podatnicy, wobec których wszczęto postępowanie podatkowe lub kontrolne w zakresie podatku od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów lub od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach bardzo często twierdzą, że środki, których pochodzenia nie potrafią wytłumaczyć, pochodzą z pożyczki. Podobnie, jak powoływanie się na fakt, iż przychody pochodzą jakoby z prostytucji, argument ten wszedł do repertuaru wszystkich domorosłych ekspertów prawnych, jako rzekomo idealne rozwiązanie problemów związanych z ukrywaniem dochodów przed organami podatkowymi. Rzeczywistość jest jednak bardziej skomplikowana. W niniejszej publikacji wyjaśniamy po kolei na czym polegają postępowania w sprawie dochodów ze źródeł nieujawnionych, jak organy podatkowe weryfikują oświadczenia podatników odnoszące się do pożyczek oraz jakie argumenty mogą wysuwać podatnicy na swoją obronę.
Robert Nogacki – radca prawny (WA-9026), założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec.
Są prawnicy, którzy zajmują się prawem. I są tacy, którzy zajmują się problemami, na które prawo nie ma gotowej odpowiedzi. Od ponad dwudziestu lat Kancelaria Skarbiec pracuje na przecięciu prawa podatkowego, struktur korporacyjnych i ludzkiej niechęci do oddawania państwu więcej, niż się państwu należy. Doradzamy przedsiębiorcom z kilkunastu krajów – od tych z listy Forbesa po tych, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano.
Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów prawa podatkowego w polskich mediach – pisze dla Rzeczpospolitej, Dziennika Gazety Prawnej i Parkietu nie dlatego, że to dobrze wygląda w CV, lecz dlatego, że pewnych rzeczy nie da się wyjaśnić w piśmie procesowym i ktoś musi je powiedzieć głośno. Autor AI Decoding Satoshi Nakamoto. Sztuczna inteligencja na tropie twórcy Bitcoina. Współautor nagrodzonej książki Bezpieczeństwo współczesnej firmy.
Kancelaria Skarbiec zajmuje czołowe pozycje w rankingach kancelarii podatkowych Dziennika Gazety Prawnej. Czterokrotny laureat Medalu Europejskiego, laureat tytułu International Tax Planning Law Firm of the Year in Poland.
Specjalizuje się w sporach z organami skarbowymi, międzynarodowym planowaniu podatkowym, regulacjach kryptoaktywów i ochronie majątku. Od 2006 roku prowadzi sprawę WGI – jedną z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. Wierzy, że prawo jest zbyt poważne, żeby traktować je wyłącznie poważnie – i że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.
