DAC8 – Fiskus dowie się o Twoich transakcjach krypto, nawet tych za granicą

Nowelizacja ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami

17 grudnia 2025 roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami. Brzmi niewinnie? To jeden z najbardziej przełomowych aktów prawnych dla polskiego rynku kryptowalut. Jeśli posiadasz Bitcoin, Ethereum, stablecoiny, NFT czy jakiekolwiek inne kryptoaktywa i korzystasz z giełd lub innych pośredników – musisz wiedzieć, co Cię czeka.

• Powiązane hasła: Bitcoin |  Kryptowaluty | Raportowanie transakcji kryptowalutowych | Opodatkowanie kryptowalut | Doradztwo prawne i podatkowe odnośnie bitcoina i kryptowalut

O co chodzi? DAC8 i koniec anonimowości

Projekt implementuje do polskiego prawa dyrektywę Rady (UE) 2023/2226, znaną jako DAC8 – ósmą nowelizację unijnej dyrektywy o współpracy administracyjnej w sprawach podatkowych. Jej główny cel? Rozciągnięcie systemu automatycznej wymiany informacji podatkowych na kryptoaktywa.

Przez ostatnią dekadę, podczas gdy tradycyjne rachunki bankowe stały się w pełni transparentne dzięki Common Reporting Standard (CRS), kryptowaluty pozostawały w regulacyjnej próżni. Jak wskazuje uzasadnienie projektu:

Większość kryptoaktywów nie podlega obowiązkowi zgłaszania na mocy dyrektywy 2014/107/UE, ponieważ nie stanowią one środków pieniężnych przechowywanych na rachunkach depozytowych ani aktywów finansowych. Ponadto dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów, jak również operatorzy kryptoaktywów, w większości przypadków nie są objęci aktualną definicją instytucji finansowej przewidzianą w dyrektywie 2011/16/UE. Zatem zaistniała problematyczna z punktu widzenia wymiany informacji podatkowych sytuacja, w której kryptoaktywa (stanowiące alternatywny środek płatniczy lub inwestycyjny), mogą być przenoszone i przechowywane bez interakcji z tradycyjnymi pośrednikami finansowymi i bez jakiegokolwiek centralnego administratora mającego pełny wgląd zarówno w przeprowadzane transakcje, jak i lokalizację posiadanych kryptoaktywów.

Ta asymetria kończy się właśnie teraz. DAC8 implementuje międzynarodowe standardy CARF (Crypto-Asset Reporting Framework) opracowane przez OECD – te same ramy, które w przypadku tradycyjnej bankowości doprowadziły do demontażu szwajcarskiej tajemnicy bankowej.

Kto będzie raportował Twoje transakcje?

Projekt wprowadza kluczową kategorię: raportujący dostawca usług w zakresie kryptoaktywów. Kto się pod nią kryje?

Giełdy licencjonowane na podstawie MiCA – Binance, Coinbase, Kraken i wszystkie inne platformy posiadające unijne zezwolenie na świadczenie usług kryptoaktywowych.

Operatorzy kryptoaktywów – nowa kategoria dla podmiotów niepodlegających bezpośrednio rozporządzeniu MiCA, ale faktycznie świadczących analogiczne usługi. To m.in. platformy działające w modelu reverse solicitation czy operatorzy handlujący NFT.

Dostawcy usług stakingu i crypto lendingu – projekt wprost rozszerza obowiązki raportowe na usługi stakingowe oraz pożyczki kryptoaktywów, które nie zostały bezpośrednio uregulowane w MiCA.

Operatorzy bankomatów kryptowalutowych oraz wybrane platformy DeFi – o ile sprawują faktyczną kontrolę nad transakcjami.

Projekt wprowadza hierarchię kryteriów (tzw. nexus rules), która determinuje, w którym państwie dany dostawca realizuje obowiązki sprawozdawcze. Dla polskich rezydentów podatkowych kluczowe jest to: nawet jeśli korzystasz z giełdy zarejestrowanej na Malcie czy w Estonii, Twoje dane trafią do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w ramach automatycznej wymiany między państwami członkowskimi.

Co dokładnie zostanie zaraportowane? Wszystko.

Lista informacji przekazywanych w ramach rocznego raportowania nie pozostawia miejsca na niedopowiedzenia:

Twoje dane identyfikacyjne:

• Imię i nazwisko
• Adres zamieszkania
• Państwo (lub państwa) rezydencji podatkowej
• Wszystkie numery identyfikacji podatkowej – w Polsce to PESEL lub NIP
• Data i miejsce urodzenia

Dane o Twoich transakcjach – dla każdego rodzaju kryptoaktywa osobno:

• Ile kupiłeś za złotówki, euro czy dolary (łączna kwota brutto)
• Ile sprzedałeś za waluty tradycyjne (łączna kwota brutto)
• Wartość rynkowa wymian między kryptoaktywami
• Wartość detalicznych transakcji płatniczych (gdy płacisz krypto za towary)
• Łączna wartość i liczba transferów przychodzących i wychodzących
• Liczba jednostek i liczba transakcji w każdej kategorii

Wypłaty na własny portfel? Też raportowane.

Szczególnie istotny jest przepis dotyczący transferów na adresy zewnętrzne. Jeśli wypłacasz kryptowaluty z giełdy na własny cold wallet – ta transakcja zostanie zaraportowana jako transfer na adres „co do którego nie ma informacji, że jest powiązany z osobą fizyczną lub podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą”.

Fiskus będzie wiedział, ile kryptowalut wycofałeś z regulowanego ekosystemu. Gdy kiedykolwiek będziesz chciał je spieniężyć – powstanie pytanie o podstawę nabycia i moment uzyskania dochodu.

Oświadczenie o rezydencji: bez niego nie kupisz ani nie sprzedasz

Od wejścia w życie ustawy implementującej DAC8 otwarcie konta na giełdzie kryptowalut będzie wymagało złożenia oświadczenia o rezydencji podatkowej. To nie jest opcja – to warunek korzystania z usług.

Co musisz zadeklarować:

• Państwo lub państwa, w których jesteś rezydentem podatkowym
• Numer TIN z każdego takiego państwa
• Dane osobowe pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie

Co jeśli odmówisz?

Projekt jest bezwzględny: „raportujący dostawca usług w zakresie kryptoaktywów jest obowiązany po upływie 60 dni od pierwotnego wystąpienia uniemożliwić użytkownikowi kryptoaktywów dokonywanie raportowanych transakcji”.

Mówiąc wprost: odmowa złożenia oświadczenia skutkuje zamrożeniem konta. Nie kupisz, nie sprzedasz, nie wypłacisz.

DAC8 a dotychczasowi użytkownicy?

Jeśli masz już konto na giełdzie, dostawca będzie miał czas do 31 października 2026 roku na uzyskanie od Ciebie oświadczenia. Dwukrotnie poprosi. Jeśli nie odpowiesz do końca roku – Twoje konto zostanie zablokowane od 1 stycznia 2027 roku.

Płacisz Bitcoinem za samochód? Fiskus się dowie

Projekt wprowadza pojęcie „raportowanej detalicznej transakcji płatniczej” – transferu kryptoaktywów w zamian za towary lub usługi o wartości przekraczającej równowartość 50.000 USD.

Kupujesz auto, nieruchomość czy jacht płacąc krypto przez regulowanego pośrednika? Transakcja zostanie zaraportowana, a dostawca zidentyfikuje zarówno sprzedawcę, jak i kupującego.

Uzasadnienie projektu nie pozostawia wątpliwości co do intencji: „Oczekuje się, że uzyskiwane w powyższy sposób informacje pozwolą administracji podatkowej na zebranie informacji na temat przypadków wykorzystywania raportowanych kryptoaktywów do zakupu towarów i usług.”

Co NIE jest raportowanym kryptoaktywem?

Nie wszystko podlega nowym wymogom. Projekt wyłącza:

1. Cyfrowe waluty banków centralnych (CBDC) – ponieważ są z definicji transparentne dla państw je emitujących.
2. Pieniądz elektroniczny w rozumieniu przepisów – produkty będące cyfrowym odzwierciedleniem waluty fiat, podlegające wykupowi według wartości nominalnej. Te są już objęte standardem CRS.
3. Kryptoaktywa zamkniętego obiegu – tokeny użytkowe, punkty lojalnościowe czy niektóre in-game assets, które w sposób udokumentowany nie mogą być stosowane do płatności lub inwestycji poza ograniczonym ekosystemem.

Uwaga: ciężar dowodu spoczywa na dostawcy. W razie wątpliwości – kryptoaktywo jest traktowane jako raportowane.

Sankcje: kary pieniężne i kodeks karny skarbowy

Projekt wprowadza dwutorowy system sankcji dla dostawców, którzy nie dopełnią obowiązków:

Kary administracyjne za:

• Nieprzekazanie informacji o użytkownikach
• Niestosowanie procedur należytej staranności
• Brak rejestracji operatora kryptoaktywów
• Nieusunięcie nieprawidłowości pokontrolnych

Odpowiedzialność karna skarbowa – grzywna do 180 stawek dziennych dla osób działających w imieniu dostawcy, który nie dopełnił obowiązków.

Co więcej, ponowna rejestracja operatora, któremu cofnięto numer identyfikacyjny, wymaga złożenia kaucji gwarancyjnej od 100.000 do 1.000.000 zł.

Harmonogram: kiedy to wszystko zacznie działać?

Kiedy dokładnie wejdą w życie nowe polskie regulacje?

Ustawa wchodzi w życie „po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia” (art. 13). Projekt został przyjęty przez Radę Ministrów 17 grudnia 2025, więc rzeczywista data wejścia w życie będzie zależeć od procesu legislacyjnego.

Co to oznacza dla Ciebie? Cztery scenariusze

Scenariusz 1: Korzystasz z regulowanej giełdy

Twoje dane zostaną przekazane do polskiego urzędu skarbowego. Wszystkie: ile kupiłeś, ile sprzedałeś, za jaką cenę, jakie masz salda, dokąd wypłacałeś. Nie ma znaczenia, czy giełda jest w Polsce, na Cyprze czy na Malcie.

Scenariusz 2: Wypłaciłeś krypto na własny portfel

Wypłata została (lub zostanie) zaraportowana. Fiskus wie, że wycofałeś aktywa z regulowanego ekosystemu. Gdy kiedykolwiek je spieniężysz – musisz udowodnić podstawę nabycia.

Scenariusz 3: Handlujesz peer-to-peer lub na DEX-ach

Transakcje P2P i zdecentralizowane giełdy bez elementu kontroli pozostają poza bezpośrednim raportowaniem. Jednak każda konwersja na fiat przez regulowany podmiot zostanie zaraportowana, a bank przyjmujący wpłatę zapyta o źródło środków.

Scenariusz 4: Masz zaległości z przeszłości

Jeśli w poprzednich latach zarobiłeś na kryptowalutach i nie rozliczyłeś podatku – od 2027 roku urząd skarbowy zacznie otrzymywać systematyczne dane. Instytucja czynnego żalu pozwala na dobrowolne ujawnienie zaległości przed wszczęciem postępowania (zob. Kryptowaluty – doradztwo podatkowe).

Kontekst globalny: sieć się zacieśnia

DAC8 to europejska implementacja międzynarodowych standardów CARF (Crypto-Asset Reporting Framework) opracowanych przez OECD. Ale Polska nie działa w próżni – jest częścią globalnej koalicji, która systematycznie demontuje ostatnie bastiony kryptowalutowej anonimowości.

67 jurysdykcji, jeden cel

W listopadzie 2024 roku Polska podpisała wielostronne porozumienie CARF MCAA. Do końca 2025 roku zobowiązania podjęło już 67 jurysdykcji – w tym te, które tradycyjnie uchodziły za „bezpieczne przystanie” dla kryptoaktywów:

• Szwajcaria – legendarny bastion tajemnicy bankowej, pełne wdrożenie CARF od 2027
• Singapur – azjatyckie centrum wealth management, wymiana danych od 2027
• Kajmany – klasyczny raj podatkowy, pełna zgodność z CRS 2.0 i CARF
• Zjednoczone Emiraty Arabskie – zero podatku dochodowego, ale pełna transparentność od 2027
• Hongkong – konsultacje w sprawie CARF zakończone w grudniu 2025

Gdzie jeszcze można się „ukryć”?

Teoretycznie istnieją jurysdykcje, które nie przystąpiły do CARF: Filipiny, Wietnam, Argentyna. Praktycznie – przeniesienie tam aktywów generuje więcej problemów niż rozwiązuje.

Po pierwsze, transfer środków z takich „czarnych dziur” z powrotem do Polski aktywuje flagi AML w systemie STIR – polskim systemie monitorowania transakcji bankowych. Transfery powyżej 15.000 EUR z jurysdykcji wysokiego ryzyka to niemal gwarancja kontroli.

Po drugie, same te kraje nie oferują infrastruktury finansowej porównywalnej z regulowanymi giełdami. Płynność jest niska, ryzyko operacyjne wysokie.

J5: globalna współpraca egzekucyjna

Równolegle do CARF działa J5 – Joint Chiefs of Global Tax Enforcement – koalicja obejmująca USA, Wielką Brytanię, Australię, Kanadę i Holandię. Te państwa aktywnie dzielą się danymi i narzędziami analitycznymi (w tym systemami AI takimi jak Palantir) do identyfikacji wzorców unikania opodatkowania.

Jeśli polski rezydent korzysta z giełdy w jurysdykcji J5, dane są dostępne dla polskiego fiskusa na podstawie istniejących umów o wymianie informacji – nawet bez czekania na pełne wdrożenie CARF.

Kalendarz globalnej transparentności

Ewolucja metod unikania opodatkowania kryptoaktywów – i odpowiedź regulatorów

Raport OECD z 2025 roku dokumentuje, jak metody unikania opodatkowania ewoluowały w odpowiedzi na rosnącą transparentność:

Chain hopping i mosty cross-chain – zamiast pojedynczych privacy coins (jak Monero, usunięty z większości regulowanych giełd), zaawansowani unikający wykorzystują mosty między blockchainami do fragmentacji śladu transakcyjnego. W pierwszej połowie 2025 roku mosty przetworzyły ponad 22 miliardy dolarów podejrzanego wolumenu.

NFT wash trading – sztuczne generowanie strat podatkowych poprzez sprzedaż NFT do kontrolowanych przez siebie portfeli po zaniżonej cenie. Nawet 94,5% wolumenu na niektórych niezgodnych platformach NFT w 2025 roku zostało oznaczone jako wash trading. IRS i J5 opracowały specjalne algorytmy wykrywające takie wzorce.

DeFi yield stripping – podatnicy raportują początkowy wkład kapitałowy do puli płynności, ale „zapominają” o nagrodach ze stakingu czy yield farmingu. 74% platform DeFi pozostaje niezgodnych z KYC/AML, ale narzędzia z zakresu księgowości śledczej potrafią już indeksować interakcje ze smart kontraktami i identyfikować portfele, które odebrały nagrody.

Polska specyfika: pułapki i precedensy

Polskie orzecznictwo z 2024-2025 ustaliło kilka kluczowych zasad:

Fundacja rodzinna nie chroni krypto. Dyrektor KIS potwierdził w interpretacjach z 2024/2025, że handel kryptowalutami nie kwalifikuje się do 0% CIT przewidzianego dla innych zysków kapitałowych fundacji rodzinnej. Traktowany jest jako „inna działalność” – w pełni opodatkowana.

Koszty miningu są pośrednie. NSA w wyroku z 18 czerwca 2025 orzekł, że wydatki na sprzęt i energię elektryczną do kopania kryptowalut to koszty pośrednie – nie można ich bezpośrednio odliczyć jako kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży wykopanych krypto.

System STIR monitoruje duże transfery. KAS automatycznie monitoruje przelewy bankowe powyżej 15.000 EUR i porównuje je z deklarowanymi dochodami. Duże „fiat off-rampy” – wypłaty z giełd do banku – to główny trigger audytu kryptowalutowego.

W mojej poprzedniej publikacji o Common Reporting Standard pisałem, że nadchodzi CARF, który zamknie furtkę kryptowalutową. Teraz mogę powiedzieć dokładnie, jak ta furtka zostanie zamknięta – na mocy przyjętego właśnie projektu ustawy.

Co powinieneś zrobić?

1. Uporządkuj dokumentację. Zbierz dowody nabycia kryptoaktywów – daty, ceny, źródła. Będziesz ich potrzebować przy rozliczeniu sprzedaży.

2. Przygotuj się na oświadczenie. Od 2026 roku każda giełda poprosi Cię o deklarację rezydencji podatkowej. Zastanów się, jakie masz obowiązki podatkowe w Polsce i ewentualnie innych krajach.

3. Rozważ czynny żal. Jeśli masz nieuregulowane zobowiązania z przeszłości, czas na decyzję. Dobrowolne ujawnienie przed wszczęciem postępowania znacząco ogranicza odpowiedzialność.

4. Skonsultuj się z doradcą. Nowe przepisy są skomplikowane, a konsekwencje błędów – poważne. Profesjonalne doradztwo może oszczędzić Ci problemów.

Podsumowanie

Projekt ustawy przyjęty przez Radę Ministrów to nie jest ewolucja – to rewolucja w transparentności polskiego rynku kryptoaktywów. System, który przez dekadę pozwalał na względną anonimowość transakcji kryptowalutowych, zostaje zastąpiony pełną przejrzystością porównywalną z tradycyjną bankowością.

Dla osób prawidłowo rozliczających inwestycje kryptowalutowe zmienia się niewiele – poza dodatkową biurokracją związaną z oświadczeniami. Dla tych, którzy liczyli na anonimowość – czas na rewizję strategii.

Teraz już wiesz. Nie mów, że nie zostałeś ostrzeżony.

Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje kompleksowe doradztwo w zakresie opodatkowania kryptoaktywów, compliance CARF/DAC8, pomocy w dobrowolnym ujawnieniu zaległości podatkowych oraz strukturyzacji inwestycji kryptowalutowych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Robert Nogacki

Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.

Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.

Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.

Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.

Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.

Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.

Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.