Usługi doradcze w PKD a VAT

Nawet jeśli symbol PKD i branża, w której przedsiębiorca działa wskazują na wykonywanie dostaw towaru lub świadczenie usług podlegających VAT, ale w rzeczywistości firma takiej działalności nie wykonuje, to będzie mogła korzystać ze zwolnienia z VAT.

• Kwalifikacja działalności według PKD nie decyduje o prawie do zwolnienia z VAT – kluczowe znaczenie ma faktyczny zakres wykonywanych usług.
• Usługi doradcze są obligatoryjnie opodatkowane VAT od pierwszej czynności, co oznacza, że podmioty je świadczące nie mogą skorzystać ze zwolnienia dla małych przedsiębiorców.
• Przedsiębiorca może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeśli jego działalność faktycznie nie obejmuje czynności podlegających obligatoryjnemu opodatkowaniu, niezależnie od przypisanego symbolu PKD.
• Organy podatkowe podkreślają, że to rzeczywisty charakter świadczonych usług, a nie formalna klasyfikacja, ma znaczenie przy ustalaniu obowiązku podatkowego.
• W praktyce, jeśli działalność nie obejmuje doradztwa, a jedynie usługi np. projektowania, przedsiębiorca może korzystać ze zwolnienia z VAT, dopóki nie przekroczy limitu 200 000 zł rocznych przychodów.
• Ostateczna decyzja o opodatkowaniu zależy od przedsiębiorcy, pod warunkiem, że jego działalność nie znajduje się na liście usług wyłączonych ze zwolnienia i spełnia kryteria ustawowe.

Pomimo neutralności podatku od towarów i usług, część przedsiębiorców woli nie zapłacić VAT. Zwłaszcza w relacjach B2C, gdy odbiorcą dostawy towaru lub usługi jest osoba prywatna 23-procentowe obciążenie ceny końcowej stanowi jedynie barierę w prowadzeniu działalności. Przepisy dopuszczają działalność zwolnioną z VAT. W tym celu przedsiębiorca musi spełnić określone przesłanki podmiotowe i przedmiotowe. Czy możliwości skorzystania ze zwolnienia VAT pozbawia fakt prowadzenia działalności z wpisanym PKD podlegającym opodatkowaniu VAT?

Zwolnienie z VAT a PKD

Zasadą jest, że opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i świadczonych usług. Przedsiębiorcy mogą jednak skorzystać z podmiotowego zwolnienia z VAT, jeśli ich roczne przychody nie przekraczają 200 000 zł. Także ze zwolnienia przedmiotowego. Takie zwolnienie pozwala nie obciążać dostaw VAT-em, bez względu na wysokość generowanych przychodów, pod warunkiem wykonywania któregoś z określonych w przepisach rodzajów działalności. Idąc tym tropem, nawet obroty nieprzekraczające 200 000 zł nie zwolnią z VAT, jeśli przedsiębiorca będzie prowadził któryś z rodzajów działalności obligatoryjnie obciążonej tym podatkiem na mocy ustawy.

Działalnością podlegającą opodatkowaniu VAT są m.in. usługi w zakresie doradztwa (z wyjątkiem doradztwa rolniczego). Ustaleniu jaką konkretnie działalność wykonuje przedsiębiorca służy Polska Klasyfikacja Działalności (PKD). Zgodnie z definicją Głównego Urzędu Statystycznego, klasyfikacja PKD jest umownie przyjętym, hierarchicznie usystematyzowanym podziałem zbioru rodzajów działalności społeczno-gospodarczej jakie realizują podmioty gospodarcze.

Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne

Spółka jawna ma w PKD wpisaną m.in.: działalność w zakresie architektury, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami i działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne. Spółka nie zarejestrowała się do VAT, a jej roczne obroty nie przekroczyły w poprzednim roku 200 000 zł. Przedsiębiorca chciał więc korzystać ze zwolnienia z VAT. Wystąpił do organu podatkowego z zapytaniem, czy na przeszkodzie nie stanie temu branża w jakiej działa i klasyfikacja jej działalności wpisana do rejestru przedsiębiorców pod symbolami PKD 71.11.Z – działalność w zakresie architektury oraz 71.12.Z. – działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne.

Branża klasyfikowana pierwszym z symboli obejmuje opracowywanie projektów architektonicznych oraz doradztwo w zakresie architektury związane z projektowaniem budowlanym, a także z projektowaniem urbanistycznym i architektonicznym kształtowaniem krajobrazu. W nazewnictwie drugiego z symboli klasyfikacji w sposób oczywisty zawarto określenie „doradztwo”. Spółka wskazała, że nie świadczy ona jednak i nie zamierza świadczyć, pełnego wachlarza wskazanych w tych kodach PKD usług. Nie będzie świadczyć doradztwa w żadnym zakresie i znaczeniu. Zajmuje się głównie projektowaniem wnętrz i wykonywaniem wizualizacji tych projektów na potrzeby klientów inwestycyjnych.

Organ przyznał, że decydujący jest faktyczny charakter wykonywanej działalności

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że jeśli przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności wykonuje wyłącznie czynności, które nie obejmują usług w zakresie doradztwa, to może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania VAT, stosowanie do art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Oczywiście ze zwolnienia VAT spółka może korzystać do momentu przekroczenia limitu kwotowego wartości sprzedaży w wysokości 200 tys. zł. Doradztwo polega na udzielaniu fachowych zaleceń i porad. Jeśli działania przedsiębiorcy nie noszą takich cech, to może on korzystać z przedmiotowego zwolnienia (interpretacja indywidualna z 18 sierpnia 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.467.2023.3.ICZ).

Ostatecznie to przedsiębiorca może decydować, czy chce się opodatkować VAT-em

Przykład tej sprawy i wydana przez organ podatkowy interpretacja, potwierdzają, że o podleganiu pod opodatkowanie podatkiem od towarów i usług decydować może sam przedsiębiorca, jeśli tylko rodzaj prowadzonej przez niego działalności nie jest obligatoryjnie objęty tym opodatkowaniem, a firma nie przekracza ustawowego progu przychodów. Podmiotowe zwolnienie z VAT nie przysługuje tylko przedsiębiorcom nieposiadającym siedziby działalności gospodarczej w Polsce.

Nawet więc jeśli symbol PKD i branża, w której przedsiębiorca działa wskazują na wykonywanie dostaw towaru lub świadczenie usług podlegających VAT, ale w rzeczywistości firma takiej działalności nie wykonuje, to będzie mogła korzystać ze zwolnienia z VAT. Wszystko więc zależy od rzeczywistego charakteru wykonywanej działalności i odpowiedniego kształtowania zawieranych w obrocie gospodarczym umów i dokonywanych transakcji. Na potrzeby zwolnienia z opodatkowania VAT w pewnych okolicznościach może się okazać dla przedsiębiorcy korzystniejsze np. opracowanie projektu budowalnego, niż tylko doradzenie w tym zakresie.

Powierz nam swoją sprawę

Robert Nogacki

Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.

Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.

Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.

Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.

Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.

Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.

Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.