Najem nieruchomości prywatnej a VAT

Na potrzeby opodatkowania podatkiem od towarów i usług nie ma znaczenia czy podatnik wynajmuje swoją nieruchomość prywatną, jeśli najem nieruchomości wypełnia definicję działalności gospodarczej ustawy o VAT. Tak wynika z najnowszej interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Czy jednak każdy właściciel oferujący najem prywatny musi płacić VAT? Nie każdy.

Podatnik VAT i działalność gospodarcza opodatkowana VAT

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do ust. 2, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ryczałt 8,5% i 12,5% w ramach najmu prywatnego

W 2009 r. podatnik nabył do majątku prywatnego budynek, który wykorzystywał do działalności gospodarczej. W 2022 r. przekształcił swoją jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę z o.o. W ramach przekształcenia nieruchomość przydzielił do majątku prywatnego, poza działalnością spółki. Wynajmując budynek firmie pod lecznicę wynajął go więc już jako osoba prywatna. Uzyskiwane z tego tytułu przychody rozlicza w ramach najmu prywatnego ryczałtem 8,5% do progu 100 tys. a po jego przekroczeniu stawką 12,5%.

Właściciel nie trudnił się profesjonalnym obrotem nieruchomościami

Właściciel budynku nie podejmował żadnych działań specyficznych dla podmiotów zajmujących się profesjonalnym świadczeniem usług najmu w ramach działalności gospodarczej, ani marketingowych, ani nie korzystał z usług pośredników w najmie nieruchomości, ani w zarządzaniu nimi. Sam nie trudni się obrotem nieruchomościami, nie prowadzi czynnej działalności pozyskiwania nieruchomości celem ich późniejszego wynajmu.

W tych okolicznościach właściciel budynku sądził, że świadczony przez niego najem prywatny nieruchomości jest zwolniony z VAT, bowiem nie jest on wykonywany w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, ani on sam nie jest podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1. Na poparcie swojego stanowiska przywołał wyroki NSA z 27 października 2009 r. (sygn. akt I FSK 1043/08) oraz z 16 listopada 2011 r. (sygn. akt I FSK 1654/11). W pierwszym NSA orzekł, że podatnikiem VAT staje się tylko ten, kto podejmuje aktywność handlowania swoim majątkiem przybierającą formę zawodową, profesjonalną, powtarzalną, z zamiarem kontynuacji i w efekcie zorganizowaną. Na taki charakter działalności wskazywać może skala profesjonalnych, zorganizowanych czynności. W drugim, że aby właściciel majątku został uznany za podatnika VAT, w celu sprzedaży swojej nieruchomości musi podejmować aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Dla organu nie ma znaczenia, czy jest to najem prywatny

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko właściciela nieruchomości za nieprawidłowe. Jak stwierdził, podatnik oferuje usługę najmu, za którą otrzymuje wynagrodzenie. Umowa została zawarta na czas nieokreślony, co świadczy o tym, że wykorzystuje on swoją nieruchomość w sposób ciągły w celu zarobkowym. Tak więc w opinii Dyrektora KIS, świadczony przez właściciela budynku najem spełnia definicję działalności gospodarczej wyrażoną w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i podlega temu opodatkowaniu, bez względu na to, czy jest to najem nieruchomości prywatnej (interpretacja indywidualna z 18 sierpnia 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.303.2023.1.ID).

Zwolnienie z VAT. Nie każdy właściciel wynajmowanej nieruchomości musi płacić VAT

Nie wszyscy właściciele nieruchomości oferujący najem muszą być podatnikami VAT. Wszystko zależy od tego, czy wynajmować będą nieruchomość o charakterze mieszkalnym wyłącznie na cele mieszkaniowe, czy jak w opisanej sprawie na cele działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, zwalnia się z opodatkowania usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe lub na rzecz społecznych agencji najmu. Nawet wynajmując nieruchomość niemieszkalną właściciel może korzystać ze zwolnienia z VAT. Chodzi o zwolnienie podmiotowe, przysługujące do progu 200 tys. zł rocznych obrotów z najmu.

Powierz nam swoją sprawę

Robert Nogacki

Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.

Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.

Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.

Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.

Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.

Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.

Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.